Magnifying glass Close

Adblocker is geactiveerd!

Op deze website worden advertenties getoond. Van de advertenties wordt de redactie betaald. De redactie verzorgt het nieuws op deze website. Zonder advertenties geen nieuws. Zou je je adblocker daarom willen uitschakelen

Partner van Aanbestedingscafé:

Gemeenten gaan strenger toezien op toelating sociale voorzieningen

Door begrotingstekorten voor het sociaal domein zullen veel gemeenten selectiever te werk gaan bij het toewijzen van gemeentelijke voorzieningen zoals jeugdzorg, opvang en bijstand. Dat blijkt onderzoek van EenVandaag, de Groene Amsterdammer en Investico.

Negen op de tien respondenten gaf aan dat er bij de eigen gemeente te weinig geld is voor het sociaal domein. Als gevolg van het geldtekort overweegt de helft van de gemeenten strenger te selecteren bij het toewijzen van hulpverlening. Een deel van de gemeenten doet dit zelfs al. Een respondent geeft aan dat er in gesprekken met inwoners wordt gestuurd op minder of kortere en goedkopere begeleiding.

Begrotingsgat
In een aantal gemeenten wordt geschoven met geld. Door de tekorten binnen het sociaal domein op te vangen gaat er bijvoorbeeld minder geld naar sportvoorzieningen. Vier op de tien deelnemers zegt dat belastingen worden verhoogd om de tekorten terug te dringen. Vooral gemeenten die over een jeugdzorginstelling beschikken hebben financiële problemen. Respondenten vinden dat het Rijk hen onvoldoende compenseert voor gemaakte kosten. Vorige maand bleek nog dat gemeenten 1,7 miljard euro meer uitgeven aan jeugdzorg dan dat ze binnenkrijgen.

Aan het onderzoek deden ambtenaren en wethouders van 151 gemeenten mee.

Bron: EenVandaag

Partner van Aanbestedingscafé:

Stuntelende inkopers? Anoniem klagen!


Als je met een paar aanbestedingen meeloopt raak je al snel gewend aan de grillen van de inkopers. Vragen beantwoorden ze zo vaag mogelijk, en fouten worden zelden toegegeven. Toch weten ze ook altijd weer te verrassen.

Afgelopen maand alleen al hadden we weer genoeg voorbeelden. Een inkoper die weigert toe te geven dat de leidraad onduidelijk is bijvoorbeeld, en vervolgens alle inschrijvingen terzijde moeten leggen omdat niemand de leidraad heeft begrepen. Het zal eens aan de inkoper liggen.

Af en toe lijkt het bijna machtsmisbruik. Zoals de ambtenaren die ‘vakantiereces’ in hun aanbesteding opnemen, en inschrijvers vragen om vóór maandag 4 januari 7 uur ’s ochtends (!) hun inschrijving in te dienen. Het doet denken aan de middelbare school, de leraren die het Hemelvaartsweekend inluiden met huiswerk voor maandagochtend.

Wat kun je als inschrijver doen tegen dit soort gestuntel? Je hebt een paar vragenrondes waarin je ongelijkheid aan kunt tonen en je onvrede kunt uiten. Maar de praktijk wijst uit dat inkopers daar meestal niks mee doen. En aan het eind van de rit kun je een rechtszaak aanspannen als de aanbesteding niet in je voordeel is geëindigd. Maar een rechter zal waarschijnlijk zeggen dat je van tevoren had moeten klagen. De bekende Grossman-regel: wie z’n mond houdt tot na de gunning, heeft z’n recht op klagen verspeeld.

Blijkbaar is klagen dus de oplossing. Maar ook daar zitten een paar addertjes onder het gras. Allereerst komt je klacht altijd terecht bij iemand van de Aanbestedende Dienst. De slager keurt zijn eigen vlees. Daarna kun je nog met je klacht terecht bij de Commissie van Aanbestedingsexperts, maar dat advies is niet bindend en in de praktijk vrijwel onbruikbaar.

Ook zal je klacht je niet geliefder maken bij de inkoper. Vergelijk het met een proefwerk op diezelfde middelbare school; geen enkele leerling gaat de docent wijzen op fouten of slordigheden, want dat zal z’n cijfer vast niet ten goede komen. En aanbestedingen gaan over samenwerkingen van meerdere jaren, dan wil je niet degene zijn die direct al vervelend begint te doen. Uiteindelijk zul je je klacht vaak ook nog moeten uitvechten bij de rechter, waarmee je sowieso iedere mogelijkheid tot samenwerking verspeeld hebt. 

Elke inschrijver die dus denkt een goede kans te maken zal wel twee keer nadenken om die winkans op het spel te zetten en de AD te wijzen op een onduidelijke of onrechtmatige aanbesteding. Niemand durft een klacht in te dienen totdat ze verloren hebben. De klas roept pas wat er allemaal mis was met het proefwerk zodra de eerste onvoldoendes binnen zijn.

De dialoog tussen de onschendbare inkoper en de kwetsbare inschrijver is op dit moment nog een ouderwetse machtsverhouding, waar je niks durft te zeggen totdat je toch al niks meer te verliezen hebt. Die ouderwetse verhouding is inmiddels wel een keertje uit de mode, en staat uiteindelijk een eerlijk en goed aanbestedingsproces in de weg.

Wordt het daarom niet eens tijd om anoniem klagen te introduceren? Zonder het risico op imagoschade durven aanbieders misstanden aan te kaarten die voor alle inschrijvers van belang zijn. Met een anoniem meldpunt doorbreek je de aloude hiërarchie, en geef je inschrijvers eenzelfde onschendbaarheid als de inkopers nu hebben. Wie weet heeft het bedrijfsleven eind dit jaar dan ook een vakantiereces.

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbesteding Waalhaven voor de vierde keer uitgesteld

De aanleg van de containerhaven in Waalwijk kan nog steeds niet starten. De aanbesteding is voor de vierde keer uitgesteld, ditmaal vanwege stikstofbeperkingen. De containerhaven had volgens de oorspronkelijke planning al in 2020 klaar moeten zijn.

Waalwijk wil een jachthaven transformeren tot een haven waar containerschepen aan kunnen leggen. Twee jaar geleden wilde de gemeente de klus al gunnen aan aannemerscombinatie Mourik Infra-FL maar de opdracht is nooit definitief gegund. In 2017 werd de aanbesteding uitgesteld omdat er geen biedingen kwamen op het DBFMO-contract. Geïnteresseerde partijen vonden dat er te veel risico’s aan het project kleefden. Een jaar later werd het contract als RAW-bestek in de markt gezet, waarop de aannemerscombinatie het beste aanbod deed. De opdracht heeft een waarde van 24,2 miljoen euro.

Daarna gooiden stikstofbeperkingen roet in het eten. De gemeente wilde dit oplossen door stikstofrechten op te kopen. Dat is niet gelukt, onduidelijk is waarom. De voorlopige gunningsdatum is nu met een maand verlengd.

Bron: BD.nl, Aanbestedingsnieuws.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijksbrede MVI-criteria geüpdatet

De MVI-criteria die overheidsorganisaties kunnen gebruiken om maatschappelijk verantwoord in te kopen zijn aangepast. Met de wijzigingen zijn de criteria voortaan uniform omschreven. Daarnaast zijn er criteria op het gebied van social return toegevoegd en zijn de criteria voor de inkoop van circulair kantoormeubilair grootschalig gewijzigd.

De rijksbrede MVI-criteria moeten overheidsorganisaties helpen hun circulaire ambities te concretiseren en hun uitvraag richting de markt uniform te organiseren. De criteria worden elk jaar aangepast zodat ze overeenkomen met nieuwe Europese wet- en regelgeving. Gebruikers kunnen feedback geven op de criteria, die ook wordt gebruikt om ze te verbeteren.

MVI-tool
De MVI-criteria zijn terug te vinden in de MVI-tool van de overheid, waarbij inkopers een uitvraag kunnen doen die past bij het ambitieniveau van de organisatie. Er zijn drie niveaus, van een standaardaanbesteding waarbij niet-duurzame oplossingen worden uitgesloten, tot het uitvragen van innovatieve oplossingen.

Bron: Denkdoeduurzaam.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Topadvocaat Stellingwerff Beintema: 'Beperkte rechtsbescherming voor inschrijvers'

“De parels in mijn carrière zijn de momenten dat ik win voor een eiser met een echte rechtsvraag”, stelt Anke Stellingwerff Beintema, advocaat en partner bij Maasdam Broers Fischer advocaten. “Winnen voor de eiser (oftewel de inschrijvende kant) is het meest uitdagend, omdat zij bij voorbaat al met 1-0 achterstaan. Dit heeft te maken met de beperkte rechtsbescherming.”

Iedere maand interviewt AanbestedingsCafe.nl een vooraanstaande aanbestedingsadvocaat over zijn/haar carrière, visie en ervaringen.

Hoe ben je in aanraking gekomen met het aanbestedingsrecht?
“Ik heb een master privaatrecht en Europees recht gevolgd. Er zijn maar weinig onderwerpen die beide richtingen dekken. Dus toen ik een scriptie moest schrijven heb ik voor Europees aanbestedingsrecht gekozen. Dit rechtsgebied vond ik erg interessant. Daarom heb ik, toen ik in 2001 de advocatuur in ging, ook gesolliciteerd bij Loyens & Loeff. Zij zochten namelijk iemand met kennis van het aanbestedingsrecht.”

Wat vind je zo leuk aan het aanbestedingsrecht?
“Je hebt veel soorten cliënten in verschillende sectoren, dat maakt het divers. Ook beslaat aanbestedingsrecht alle werkzaamheden van een advocaat: begeleiding van aanbestedingsprocedures, advisering en procederen. Daarnaast vind ik het prettig dat het geen eindeloos durende procedures zijn. Je hebt ook rechtsgebieden, waarin alleen geadviseerd wordt en waarbij je nooit bij een rechtbank terecht komt. Of rechtsgebieden waar je ellenlange bodemprocedures hebt. Aanbestedingsrecht is het beste van de drie werelden.”

“Ik vind ook alles even leuk. Sommige advocaten zien procederen als een doel, maar ik vind het mooier om resultaat te bereiken, zonder dat de gang naar de rechter nodig is. Daar krijg ik meer voldoening van.”


“Ik vind het mooier om resultaat te bereiken zonder dat de gang naar de rechter nodig is”

Anke Stellingwerf Beintema, aanbestedingsadvocaat

Welk moment in je carrière heeft de meeste indruk gemaakt?
“De momenten wanneer ik win voor een eiser en er echt een rechtsvraag aan de orde komt. Dat blijft mij altijd het meest bij. Lang geleden voerde ik een procedure voor Douwe Egberts. Er was gevraagd om koffie met een duurzaamheidskeurmerk, maar moet je daar al over beschikken op moment van inschrijving of pas op moment van uitvoering? Dit was een van de eerste uitspraken, waarin werd geoordeeld dat als het in het programma van eisen staat, dat je er pas bij uitvoering over hoeft te beschikken. Nu is het standaard rechtspraak. Je draagt als advocaat dus bij aan het rechtsgebied.”

Anke Stellingwerf Beintema,
aanbestedingsadvocaat

Als je naar de aanbestedingspraktijk in Nederland kijkt, hoe doen we het dan?
“Op het vlak van rechtsbescherming zie ik wel verbeterpunten. Als eiser ben je nu altijd in het nadeel. Je schrijft een dagvaarding en pas op de zitting hoor je het verweer. Je kunt wel een beetje anticiperen op het verwachte verweer, maar toch is het redelijk improviseren tijdens de zitting.”

“Een ander aandachtspunt is dat hoger beroep meestal geen zin heeft. Eén rechter bepaalt dus in een snelle procedure over jouw zaak. En meestal verliest de eiser. Dat is merkwaardig, want je gaat niet zomaar naar de rechter. Je kunt nog in hoger beroep, dan maak je misschien nog kans op een schadevergoeding, maar niet meer op de opdracht. Dat is beperkte rechtsbescherming, vind ik. Terwijl er best wat overheidsopdrachten zijn, waarbij het gunnen helemaal niet zo’n spoed heeft. Dan kan best wel een arrest in turbo spoedappèl afgewacht worden.”

Waarom verliest de eiser nu meestal?
“Onder meer vanwege het eerste punt: een schriftelijke ronde ontbreekt. Dus de eiser kan een minder goed verweer voeren tegen het verweer van de aanbestedende dienst. Aanbestedende diensten kunnen zich ook makkelijk verschuilen achter de bedrijfsvertrouwelijke informatie van de beoogde winnaar. En de rechter is vervolgens lijdelijk en vraagt niet door of vraagt niet om inzage in de inschrijving van de beoogde winnaar. In België belandt de hele inschrijving van beide partijen bij de rechter. Dan kan hij met zijn eigen ogen nakijken of er iets is misgegaan. Als eiser ben je in Nederland altijd op een achterstand.”  

Als een schriftelijke ronde wordt toegevoegd, vergroot dit dan de winkans van eisers?
“Ja dat denk ik wel. En die schriftelijke ronde vindt nu door corona ook plaats. Rechters willen de zitting zo kort mogelijk houden en vragen het verweer van de aanbestedende dienst al op voorhand op papier. Dit krijgt de eiser ook te zien. Het gevolg is een veel beter debat. Ik vind dit een eerlijker proces, want de zaak wordt gewonnen op de inhoud en niet omdat iemand te weinig tijd heeft om zich voor te bereiden op het verweer. Ik heb gehoord dat rechters dit ook een positieve ontwikkeling vinden in aanbestedingszaken, dus hopelijk wordt dit na corona voortgezet.”

“Het probleem voor de eiser blijft natuurlijk wel dat er geen inzage is in de inschrijving van de winnaar. Rechters doen zich erg lijdelijk voor. Dat hoort opzichte ook wel bij een civiele procedure, maar het is niet wenselijk.”


“Ook na corona hopelijk een schriftelijke ronde bij aanbestedingsrechtszaak”

Anke Stellingwerf Beintema, aanbestedingsadvocaat

Heb je tot slot nog tips voor de aanbestedende dienst en de inschrijver?
“De aanbestedende dienst zou ik willen adviseren om vragen van inschrijvers serieus te nemen. Kijk hierbij ook goed naar de vraag achter de vraag en antwoord niet altijd per definitie ‘nee’. Hou hierbij ook de belangen van de inschrijver in het vizier en zoek naar manieren om hierin tegemoet te komen zonder dat dit uiteraard afbreuk doet aan de eigen belangen.”

“Voor de inschrijver: wees precies in het opstellen van je inschrijving. Ik zie vaak dat er veel wordt vergeten door inschrijvers. Dan wordt aan mij gevraagd: kan dit nog hersteld worden? Er zijn zeker mogelijkheden voor herstel, maar zelfs al zou een aanbestedende dienst herstel willen toestaan, dan nog mag dit niet zomaar. Het voelt erg zuur als je een simpele post vergeet in te vullen en de aanbestedende dienst je dan uitsluit. Terwijl de aanbestedende dienst ook een goede aanbieding mist. Dit is in niemands belang. Wees dus zorgvuldig.”

Partner van Aanbestedingscafé:

Een derde begrote infraprojecten het Rijk doorgeschoven

Van de elf miljoen euro die het Rijk in 2018 beschikbaar stelde voor de aanleg van infraprojecten is sindsdien slechts 7,3 miljard besteed. Een derde van de begrote infraprojecten is de afgelopen jaren doorgeschoven, blijkt uit de Infrastructuurmonitor 2020-2021 van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). Het aandeel projecten dat in de beginfase vertraging oploopt zal dit jaar naar verwachting verdubbelen.

Het EIB noemt meerdere oorzaken voor het doorschuiven van projecten: capaciteitsproblemen, hoge complexiteit van projecten en de stikstofproblematiek. Een gedeelte van het budget dat bij het Regeerakkoord in 2018 werd vastgesteld is zelfs doorgeschoven tot na 2025. De komende jaren komt er wel meer geld beschikbaar voor de aanleg van hoofdwegen, vaarwegen en spoorwegen, met een piek in 2023 en 2024. In die jaren zal er zo’n 8,5 tot negen miljard euro beschikbaar zijn vanuit het Infrastructuurfonds en het Deltafonds.

Vertraagde projecten
In de verkennings- en planfase van wegenbouwprojecten verdubbelde de vertraging (wijziging van het opleveringsjaar) ten opzichte van 2020. In dat jaar raakte nog vijftien procent van alle startende projecten vertraagd. In 2021 voorspelt het EIB dat bijna dertig procent van de projecten vertraagd raakt. Dat is te wijten aan de stikstofproblematiek, maar het EIB noemt ook PFAS en mogelijke vertraging bij aanbestedingstrajecten door bemoeilijkte communicatie, veroorzaakt door de coronacrisis. Bij wegenbouwprojecten die zich al in de realisatiefase bevinden is deze stijging niet te zien.

Partner van Aanbestedingscafé:

CNV: Beveiligers dupe van aanbesteding beveiligingsdiensten Schiphol

Beveiligers die begin vorige maand zijn overgeplaatst als gevolg van de laatste aanbesteding van beveiligingsdiensten op Schiphol, ondervinden daar de nadelen van. Nieuwe werkgevers houden soms geen rekening met bestaande afspraken. Bij de aanbesteding zou bovendien sprake zijn van concurrentie op arbeidsvoorwaarden, stelt vakbond CNV. De vakbond stapt namens veertig beveiligers naar de rechter.

Begin december hoorden veel beveiligers op Schiphol dat ze voortaan voor een andere werkgever zouden werken. Die nieuwe werkgever houdt zich lang niet altijd aan gemaakte afspraken met de werknemer. Beveiligers moeten ineens nachtdiensten draaien of werken op tijden die niet verenigbaar zijn met hun privésituatie. Vakbond CNV stapt naar de rechter om beveiligingsbedrijven te dwingen zich wel aan deze afspraken te houden.

De goedkoopste aanbieder
De vakbond maakt zich ook zorgen om concurrentie op arbeidsvoorwaarden. Voor de aanbesteding werd uitgeschreven hadden betrokken partijen afgesproken geen concessies te doen aan arbeidsomstandigheden en -voorwaarden. Dat lijkt in de praktijk wel zo te zijn. De oorzaak daarvan ligt volgens CNV en FNV niet alleen bij de beveiligingsbedrijven maar ook bij Schiphol. De luchthaven kiest steevast voor de goedkoopste aanbieders. Medio 2019 waren er ook al zorgen over nieuwe beveiligingscontracten omdat de luchthaven toen liet weten de prijs leidend te laten zijn bij de aanbesteding van de beveiliging.

Bron: Trouw.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Defensieproject GrIT gaat definitief van start

Staatssecretaris Barbara Visser heeft vorige week haar handtekening gezet onder het contract voor het Grensverleggend IT-project (GrIT), dat de IT-infrastructuur bij Defensie moet verbeteren. Hiermee kan het project, dat in de aanbestedingsfase veel kritiek oogstte, definitief van start. Consortium Athena (IBM, Unica en Atos) mag het zeven jaar durende project uitvoeren.

Begin vorig jaar zette Visser de aanbesteding nog on hold en koos zij voor ‘heroverweging’ van het ingezette traject. Het Bureau ICT Toetsing (BIT) had tot dat moment al drie keer stevige kritiek geuit op de opzet van het project. Het project zou te complex en risicovol zijn. Athena dreigde vervolgens een miljoenenclaim bij Defensie neer te leggen vanwege opgelopen vertraging en reeds gemaakte kosten.

Scenario’s
Visser schreef daarop aan de Tweede Kamer dat ze bij de heroverweging twee scenario’s zou onderzoeken: een waarbij gestreefd zou worden naar een geleidelijke realisatie van de nieuwe IT-infrastructuur, in samenwerking met meerdere marktpartijen, en een scenario waarbij het toenmalige plan opgeknipt zou worden en er strakke afspraken met de leveranciers gemaakt zouden worden. Defensie koos voor deze laatste aanpak, die eind 2020 positief beoordeeld is door het BIT. Het project is nu opgeknipt in meerdere fasen, bevat stuurmiddelen om prestaties van het consortium af te dwingen en kan op elk moment worden beëindigd. Ook kan Defensie nieuwe leveranciers toevoegen aan het contract.

Het GrIT-project moet de verouderde en versplinterde IT-infrastructuur van Defensie verbeteren. Dat zal in totaal zeven jaar in beslag nemen. In de eerste fase worden onder andere twintig datacenters gebouwd en zal er een extra beveiligd netwerk en een eigen, mobiel netwerk voor Defensie worden aangelegd.

Bron: AGConnect.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbestedingsalert: verkeerde naam in tendermodule, uitsluiting?

Significant Synergy deelt regelmatig interessante jurisprudentie op het gebied van aanbesteden. Deze keer een casus over het gebruiken van een verkeerde naam in Negometrix.

De gemeente Venlo (hierna: de Gemeente), heeft een Europese aanbesteding gehouden met voorselectie voor sociale en specifieke diensten op sociaalmaatschappelijk terrein. Gegadigden konden hun aanmeldingen indienen via de digitale tendermodule van Negometrix.

Op 5 juli 2019 heeft de Gemeente per brief aan de combinatie Buurtteams medegedeeld dat zij samen met gegadigde RadarUitvoering wordt uitgenodigd tot het indienen van een Inschrijving. Per brief van 1 oktober 2019 deelt de Gemeente aan Buurtteams mede dat zij voornemens is de opdracht te gunnen aan Incluzio. Incluzio behoort tot hetzelfde concern als RadarUitvoering. Incluzio had zich in zowel de selectie- als gunningsfase ingeschreven, en alle documenten waren gesteld op naam van Incluzio. Als reden voor het feit dat in de brief van 5 juli 2019 de naam van RadarUitvoering is gebruikt, voert de Gemeente aan dat Incluzio voor de aanmelding gebruik heeft gemaakt van het Negometrix-account van RadarUitvoering. Hierdoor wordt in de brief de naam van de houder van het Negometrix-account genoemd in plaats van de naam van de daadwerkelijke inschrijver Incluzio. Buurtteams vordert hierom in kort geding dat de inschrijving van Incluzio ongeldig wordt verklaard.

De voorzieningenrechter gaat hierin niet mee. Voldoende aannemelijk is dat de vermelding van RadarUitvoering in de brief van 5 juli 2019 berust op een vergissing van de Gemeente en dat er vanuit moet worden gegaan dat de aanmelding in werkelijkheid is ingediend door Incluzio. Dit kan men vaststellen aan de hand van de onderdelen van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA). Deze is op naam van Incluzio ingediend bij de Gemeente. De inschrijving van Incluzio is niet ongeldig.

Juridisch gezien
Van belang is dat uit een aanmelding ondubbelzinnig blijkt wie deze heeft ingediend. Indien dit het geval is, kan de aanmelding niet ongeldig worden verklaard om de simpele reden dat deze is ingediend middels een verkeerd account. De ingediende stukken zijn leidend, niet het aanbestedingsplatform.

Algemeen
De voorzieningenrechter oordeelt dat:

➢ Gebruikmaking van het Negometrix account van RadarUitvoering door Incluzio heeft niet tot gevolg dat een UEA dat is gesteld op naam van Incluzio in feite door RadarUitvoering is ingediend;

➢ De Gemeente heeft met de geopenbaarde onderdelen van het UEA voldoende aannemelijk gemaakt dat de aanmelding door Incluzio is ingediend. De Gemeente kon wegens geheimhouding volstaan met het openbaren van deze onderdelen;

➢ Het account is een medium dat voor de aanmelding wordt gebruikt. Door wie de aanmelding wordt ingediend moet worden vastgesteld aan de hand van de aanmelding zelf.

In relatie tot de praktijk
✓ Let goed op wie de aanmelding heeft ingediend! Als uitgangspunt geldt dat de ingediende stukken, in het bijzonder het UEA, de naam vermelden van de daadwerkelijke gegadigde. Noem daarom die naam in je correspondentie met gegadigden, niet de naam van het account op de tendermodule;

✓ Ben je inschrijver of gegadigde? Maak het de aanbestedende dienst makkelijk en handel vanuit het account waarop je daadwerkelijk gaat inschrijven.

Bron: Gerechtshof Den Haag 10 maart 2020, ECLI:NL:RBDHA:2019:13433

Significant Synergy is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Nieuwe handreiking 'Burgerinitiatieven en het aanbestedingsrecht' beschikbaar

Decentrale overheden kunnen sinds vorige week gebruik maken van de handleiding ‘Burgerinitiatieven en het aanbestedingsrecht’. De handreiking is opgesteld door de VNG en het ministerie van Binnenlandse Zaken en is bedoeld om ambtenaren te ondersteunen bij het vinden van de juiste plaats voor burgerinitiatieven in relatie tot het aanbestedingsrecht.

De nieuwe handreiking moet ervoor zorgen dat gemeentelijke beleidsmedewerkers, inkopers en burgerinitiatieven de gewenste positie voor burgerinitiatieven in relatie tot het aanbestedingsrecht vinden. Burgers nemen steeds vaker het initiatief om in de eigen buurt of stad iets bij te dragen en nemen soms ook taken over die eerder bij de gemeente lagen. Het uitdaagrecht (Right to Challenge) maakt dit mogelijk. Tegelijkertijd gaven gemeenten en burgerinitiatieven in een onderzoek van de Nationale Ombudsman aan dat zij het aanbestedingsrecht als obstakel ervaren in relatie tot burgerinitiatieven.

Vijf routes
De handreiking ‘Burgerinitiatieven en het aanbestedingsrecht’ moet uitkomst bieden. Gemeenten kunnen op vijf verschillende manieren ondersteuning bieden aan initiatieven in relatie tot het aanbestedingsrecht. Onder andere door voor een voorbehouden aanbesteding te kiezen of de aanbesteding ‘burgerinitiatief-proof’ te maken’.

Zowel inkopers die burgerinitiatieven willen ondersteunen zonder in strijd te handelen met het aanbestedingsrecht als burgerinitiatieven die meer willen weten over aanbesteden en het aanbestedingsrecht, kunnen de handreiking gebruiken. De handreiking is hier te bekijken.

Partner van Aanbestedingscafé:

Kennis delen en standaardisatie moeten Sociaal Domein verder helpen

Uit de Monitor Sociaal Domein 2020 blijkt dat er grote verschillen zijn in de mate van samenwerking tussen gemeenten en aanbieders. Ook blijven de administratieve lasten bij aanbestedingen hoog. Hugo de Jonge, minister van Volksgezondheid, wil gemeenten ondersteunen met kennisdeling en standaardisatie. Daarnaast blijft hij zich inzetten voor een herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijn binnen het sociaal domein, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

De Jonge beloofde eind oktober een kwalitatief onderzoek naar aanbesteden in het Sociaal Domein uit te laten voeren toen hij de resultaten van een kwantitatief onderzoek en de Monitor gemeentelijke zorginkoop naar de Tweede Kamer stuurde. Het kwalitatieve onderzoek met de titel ‘Monitor sociaal domein 2020’, onderschrijft de kwantitatieve onderzoeken die eerder al werden uitgevoerd naar inkoop en aanbesteden binnen het Sociaal Domein.

Met het nieuwste onderzoek worden vier actielijnen met aanbevelingen onderscheiden. Zo moet weloverwogen inzet van inkoop en contracteren worden bevorderd met kennisdeling en moet een verbeterde de samenwerking tussen gemeenten en aanbieders leiden tot goede zorg en ondersteuning. Standaardisatie moet de administratieve druk verlichten. Ten slotte moet inkoop ingericht worden als een continu leer- en verbeterproces om transformatiedoelstellingen te behalen. De Jonge zet bij alle actielijnen in op het delen van kennis en praktijkervaringen en het aanbieden van handreikingen en opleidingen.

Europastrategie
De Jonge pleit daarnaast al geruime tijd voor een aanpassing van de Europese aanbestedingsrichtlijn binnen het sociaal domein. De hoge administratieve lasten en minimale grensoverschrijdendheid, zoals bleek uit eerder onderzoek door Deloitte, pleiten volgens De Jonge voor afschaffing. Hij informeert de Tweede Kamer over de resultaten van zijn inspanningen. Er zijn vooralsnog weinig concrete acties vanuit de EU in reactie op Nederlandse initiatieven om de problemen in het sociaal domein zichtbaar te maken. Hij ziet wel dat andere Europese lidstaten worstelen met dezelfde problematiek. “Een Europese aanbestedingsprocedure is in veel gevallen slecht geschikt om de beste zorg voor burgers te realiseren waarbij continuïteit, lokaal partnerschap en samenwerking voorop staan”, schrijft hij. De Jonge blijft zoeken naar medestanders binnen de EU en onderhoudt contact met fracties binnen het Europees Parlement.

Wet maatschappelijk verantwoord inkopen Jeugdwet en Wmo 2015
Om een brug te slaan tussen de huidige praktijk en een eventuele wijziging van het aanbestedingsrichtlijnen heeft De Jonge een Wetsvoorstel maatschappelijk verantwoord inkopen Jeugdwet en Wmo 2015 opgesteld. Nu de internetconsultatie voor het voorstel is gesloten, gaat het naar de Raad van State. Om gemeenten te helpen de transitie te maken worden voor deze nieuwe wet handreikingen opgesteld. In 2021 volgen pilots waarbij de nieuwe wet in de praktijk wordt gebracht.

Partner van Aanbestedingscafé:

Je kunt het evenredigheidsbeginsel niet ‘uitzetten’


Direct nadat ik op de website European procurement newsfacts gelezen had dat de grootste denkers over het evenredigheidsbeginsel uitgenodigd zouden worden voor een Europese congres over dit onderwerp, begon ik mijn koffer te pakken. En inderdaad, de volgende dag zat de uitnodiging in de mail. Mijn veelgeroemde publicatie ‘proportionality in a developing European Procurement Realism’ (met maar liefst 156 voetnoten) was in Europa ingeslagen als een bom, en werd in de internationale vaktijdschriften beschreven als ‘the first real insightful conclusion about proportionality’. Ik had echter in eigen land scherpe kritiek en grove verwijten gekregen, vooral uit orthodoxe aanbestedingskringen. Mijn lidmaatschap van de vereniging van aanbestedingsrecht was zelfs met onmiddellijke ingang opgezegd.   

Het congres werd gehouden in Rome en dat gaf mij de mogelijkheid om het nuttige met het aangename te combineren. Samen met mijn Duitse collega Herr Doctor Günther Wollschein, de eminente rechtsgeleerde uit Bonn, die verscheidene boeiende voetnoten heeft geschreven bij het Connexxion-arrest, bezocht ik het Piazza San Pietro (Sint-Pietersplein), dat door Bernini werd ontworpen. Op het plein staan ook twee fonteinen (uit 1612 en 1675) en een Egyptische obelisk. In de top van de obelisk is volgens de legende een stuk van het kruis aangebracht waaraan Jezus gestorven is.  

We wandelden richting de obelisk, maar ik merkte aan Günther dat hij niet op zijn gemak was. Aan de voet van de obelisk keek Günther spiedend over het plein, alsof hij achter ieder heiligenbeeld een vijand vermoedde. Hij kwam wat dichterbij en zei toen zachtjes : “You were right, you cannot skip the proportionalityprinciple.” Ik deinsde achteruit. Met niet aflatende ijver had hij mij de afgelopen maanden bekritiseerd. En nu, hier in het aanzicht van de grootste Vaticaanse kunstschatten, gaf hij zijn ongelijk toe. Ik wilde reageren, maar hij was te snel. Hij maakte zich met een ruk uit de voeten en verdween uit zicht, verdwijnend achter een groep nonnen van de Orde der Benedictinessen.  

De volgende dag begon het congres en tot mijn verbazing was Günther afwezig. Misschien was hij gewoon te laat, misschien… Ik maakte me zorgen.  

De eerste spreker was een Belg, prof. dr. Ewout B. Vandendunge, die in Oxford doceerde, en furore had gemaakt door een prikkelende dissertatie getiteld “The proportionality principle in a rapidly changing procurement environment”. Vandendunge was onbetwistbaar dé expert op dit gebied. Het grootste bezwaar dat ik tegen hem had, was echter zijn adamsappel, een enorm onsmakelijke knoeperd, waar je, of je wilde of niet, naar moest blijven kijken.  

De broodmagere Belg had ook dit keer veel noten op zijn zang. Hij beweerde dat iedereen het Connexxion-arrest al jaren verkeerd interpreteerde. Algemeen werd aangenomen dat het Connexxion-arrest inhield dat een proportionaliteitstoets bij een ernstige fout niet nodig was, tenminste, als volgens de aanbestedingsvoorwaarden, deze inschrijver zonder meer moest worden uitgesloten. De formulering in het arrest was echter zo onduidelijk, dat volgens Vandendunge de betekenis juist precies omgekeerd was.  

VandenDunge boog zich voorover, waardoor zijn adamsappel nog groter leek dan normaal. De zaal was doodstil geworden en op zachte toon zei hij: “Denk nu eens na mennekes, uit overweging 2 van de richtlijn volgt dat het evenredigheidsbeginsel algemeen van toepassing is op procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten. Dat kunde ge dan toch niet zomaar uitzetten” De zaal was doodstil, en ik merkte dat door de verschillende snelheden van de simultaanvertalers er steeds op andere plekken onrust uitbrak.  

Nu weet ik dat het evenredigheidsbeginsel in overweging 1 van de richtlijn staat, maar met een schok besefte ik dat de wakkere Belg de oude richtlijn 2004/18 bedoelde, en niet 2014/24. Die richtlijn was van toepassing toen het Connexxion-arrest werd uitgesproken. Maar eigenlijk deed dat er niet toe.  

Inwendig juichte ik van vreugde. Dit was precies wat ik al jaren beweerd had. Iets wat algemeen van toepassing is, een beginsel nota bene, kun je niet zomaar uitsluiten door een tekstje in de aanbestedingsstukken. Stel je voor dat dat ook zou mogen bij het transparantie of het gelijkheidsbeginsel. Een algemeen beginsel is van toepassing op elke aanbesteding!  

De adamsappel had mij inmiddels echter zo in zijn greep dat ik, als ik in het bezit van een scherp mes was geweest, hem op dat moment, eigenhandig had verwijderd. Toch drong wat hij gezegd had door tot in de diepste krochten van mijn geest. Een algemeen beginsel kun je niet uitsluiten. Dat was precies wat ik al jaren beweerd had. De vakbladen hadden mij gedemoniseerd, de aanbestedingselite had mij uitgelachen, ik was ontslagen als redacteur van de Tender Nieuwsbrief. Maar ik had gelijk gekregen: het evenredigheidsbeginsel was altijd van toepassing.  

Drie maanden na het congres kreeg ik een email van Günther Wollschein. Het was hem allemaal teveel geworden en hij had zich teruggetrokken uit de aanbestedingswereld. Hij was in zijn geboorteplaats Brünhoff am Rhein een winkeltje in naald en garen begonnen en was gelukkiger dan ooit.  

Noot van de schrijver: Ik ben op dit moment de verzamelde columns van Godfried Bomans aan het lezen, wellicht heeft dat wat invloed gehad op mijn schrijfstijl.  

Partner van Aanbestedingscafé:

KoopWijsPrijs 2020 gaat naar ministerie van Defensie

Op het digitale congres MVI ontving het ministerie van Defensie vorige week de KoopWijsPrijs 2020. Het ministerie wint de prijs voor de duurzame inkoop van tropenpakken voor de Koninklijke Marine.

Er waren in totaal acht inzendingen voor de wedstrijd die elk jaar door de Rijksoverheid georganiseerd wordt. De overheidsinstantie met het meest vooruitstrevende project op het gebied van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) krijgt de prijs in handen. Het ministerie van Defensie gunde de opdracht voor de tropenpakken aan een fabrikant die hoog scoorde op duurzaamheidscriteria, door het gebruik van gerecyclede materialen en plastic afval.

Er waren drie genomineerden. Naast het ministerie van Defensie waren ook de gemeenten Leiden en Noordenveld genomineerd. De gemeente Leiden blonk uit door als eerste gemeente in Nederland de MilieuKostenIndicator (MKI) mee te nemen bij de aanbesteding van bushokjes. De gemeente Noordenveld paste de percelenregeling toe voor de inkoop van energie. Zo kon de gemeente een Europese aanbesteding uitschrijven maar was het toch mogelijk een lokale energiecoöperatie te contracteren.

Bron: PIANOo

Partner van Aanbestedingscafé:

Vervolg verbetering rechtsbescherming en Beter Aanbesteden in 2021

Mona Keijzer, staatssecretaris van Economische Zaken, kondigt in een kamerbrief aan dat zowel het aangekondigde plan ter verbetering van de rechtsbescherming bij aanbesteden als het vervolgprogramma van Beter Aanbesteden, in het eerste kwartaal van 2021 vorm krijgen. Beiden waren eind 2019 al aangekondigd door Keijzer.

Keijzer verwacht begin 2021 een integraal plan voor de verbetering van rechtsbescherming naar de Tweede Kamer te kunnen sturen. Dit plan komt mede tot stand door de ingestelde klankbordgroep die zich heeft gebogen over maatregelen op diverse deelgebieden, zoals klachtafhandeling vóór het moment van inschrijving. De klankbordgroep werd in het leven geroepen nadat onderzoeksbureau KWINK in 2019 onderzoek deed naar de rechtsbescherming bij aanbesteden.

Wel schrijft de staatssecretaris dat niet alle obstakels zijn weggenomen: “De klankbordgroep heeft niet voor alle onderwerpen een oplossing gevonden. Dit geldt met name voor de wens van ondernemers voor laagdrempelige geschilbeslechting bij gunnings- en selectiebeslissingen. Dit is geschilbeslechting op het moment dat er een voorlopig gunningsbesluit ligt, en er dus al een winnaar is aangewezen. In deze gevallen is er sprake van een meerpartijenverhouding: naast de klagende partij is ook de winnaar direct belanghebbende. Dit is complexe materie die nog nader verkend moest worden.”

Vervolgprogramma Beter Aanbesteden
Naast het plan ter verbetering van de rechtsbescherming bij aanbesteden komt er ook een vervolg op het programma Beter Aanbesteden. Dat liep tot de zomer van 2019. Omdat zowel aanbestedende diensten als ondernemers aangaven behoefte te hebben aan een structureel vervolg wordt er gewerkt aan een opvolgend programma. VNO-NCW/MKB-Nederland en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hebben daartoe het initiatief genomen.

“Het programma zal zich onder andere richten op dialoog en samenwerking tussen overheden en ondernemers en het creëren van bewustwording over hoe aanbesteden kan bijdragen aan het ondersteunen van het MKB en aan maatschappelijke doelen”, schrijft Keijzer aan de Tweede Kamer.

PIANOo zal vanaf het eerste kwartaal van 2021 landelijke ondersteuning gaan bieden. Hiervoor wordt jaarlijks 1,5 miljoen euro vrijgemaakt.

Partner van Aanbestedingscafé:

Rekenkamer kritisch op Amsterdamse inkoop jeugdzorg

De Rekenkamer van Amsterdam concludeert dat een complexe inkooporganisatie oorzaak is van de plotselinge stijgende jeugdzorgkosten in 2018. In dat jaar was de gemeente 42 miljoen euro meer kwijt aan jeugdzorg, zonder dat de gemeente wist waarom.

Er werd in 2018 vaker een beroep gedaan op jeugdzorg maar daarmee valt de enorme kostenstijging niet te verklaren. Gemaakte berekeningen over verwachte kostenbesparingen klopten niet, volgens de Rekenkamer. Ook zou de inkooporganisatie te complex zijn. Ook onderzoeksplatform Follow the Money sprak met zorgaanbieders over de kwestie. Aanbieders zeggen dat de gemeente regelmatig te veel betaalde en dat inkoopmanagers te weinig kennis van zaken hadden.

Maatregelen
De gemeente zegt de problemen te herkennen en neemt maatregelen. Het digitale inkoopsysteem voor jeugdzorg gaat opnieuw op schop. Ook vindt de gemeente dat het rijk te weinig financiële middelen beschikbaar stelt voor het jeugdzorgbudget. De Rekenkamer is ook hierop kritisch: de gemeente neemt te weinig verantwoordelijkheid.

Parool.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Topadvocaat Brackmann: 'Aanbestedingsrecht niet uitgekristalliseerd'

“Aanbestedingsrecht is zo interessant, omdat je nog veel zelf moet invullen”, vertelt Suzanne Brackmann. Zij is een ervaren aanbestedingsadvocaat en eigenaar van advocatenkantoor Brackmann Aanbestedingsspecialist. “Als je voor een zaak pleit, komt het nog wel eens voor dat je het kwartje bij de rechter ziet vallen.”

Iedere maand interviewt AanbestedingsCafe.nl een vooraanstaande aanbestedingsadvocaat over zijn/haar carrière, visie en ervaringen.

Hoe ben je in aanraking gekomen met het aanbestedingsrecht?
“Ik ben niet vanaf het eerste moment advocaat in de aanbestedingspraktijk. In het begin van mijn carrière werkte ik bij een groot Zuidas-kantoor en deed veel bouwrechtzaken. Na ongeveer twee jaar kwam er een vraag binnen van een aannemer: ‘we zijn bezig met een aanbesteding en ik heb een vraag, kan ik deze bij jou kwijt?’ Ik had geen idee waar dit precies over ging, maar ik ben het gaan onderzoeken. Intern kon niemand mij echt vertellen wat aanbesteden inhield. Tot ik een wettenbundel vond met daarin een richtlijn. Toen wist ik dat ik mijn specialisatie had gevonden.

We zijn nu bijna 25 jaar verder. Het vak heeft zich natuurlijk ontwikkeld en er zijn inmiddels allerlei leerstukken, waaronder het leerstuk van de abnormaal lage prijs en het leerstuk van de wezenlijke wijziging. Maar toen ik begon, was dit er nog helemaal niet. Er was zelfs geen Nederlands recht. We hadden alleen een Europese richtlijn en er was een wetje dat zei dat die richtlijn Nederlands recht was. Dat maakte het ook erg leuk. Veel vraagstukken behandelde ik op basis van de beginselen, onderbuikgevoel en rechtsgevoel. Zo is het begonnen voor mij.”

Suzanne Brackmann © 2017 Mark Prins Fotografie

Vervolgens ben je een eigen kantoor begonnen.
“Na tien jaar besloot ik inderdaad in 2004 om mijn eigen kantoor te beginnen. Het was toen duidelijk dat ik zou focussen op het aanbestedingsrecht. Sinds een aantal jaar krijgen we ook steeds meer vragen van klanten die niet honderd procent de kern van het aanbestedingsrecht raken, maar daar wel aan gerelateerd zijn. Denk aan contractvragen, zoals: een opdrachtnemer gaat failliet, wat nu? En: ik kan het niet meer doen voor de prijs in de offerte, wat zijn de mogelijkheden? Dat is dus wel bijzonder: dat we vanuit een specialisme nu weer verbreden.”


Wat vind je zo leuk aan het aanbestedingsrecht?
“Juridisch is het aanbestedingsrecht interessant, omdat je ontzettend veel zelf moet bedenken. Het recht is namelijk niet uitgekristalliseerd. Als advocaat werk je daardoor mee aan de ontwikkeling van het rechtsgebied. Daarnaast natuurlijk omdat het procesrecht is. Je kunt blijven corresponderen, maar uiteindelijk moet er een keuze gemaakt worden: gaan we procederen of niet? En dat procederen is voor advocaten de kers op de taart. Daarin komt alles samen.

Aanbestedingsrecht gaat inhoudelijk ook echt ergens over. In mijn allereerste jaren als advocaat deed ik ondernemingsrecht en ging het over aandeelhoudersconstructies. Dat vond ik best van een hoog abstractieniveau. Nu kijk ik om me heen en ik zie dingen waar ik bij betrokken ben geweest. Dat kan het onderhoud van een weg zijn of het uniform van de boa. Die concreetheid spreekt mij erg aan.”

“Juridisch is het aanbestedingsrecht interessant, omdat je ontzettend veel zelf moet bedenken. Het recht is namelijk niet uitgekristalliseerd.

Suzanne Brackmann, aanbestedingsadvocaat

Waar procedeer je vaak over?
“Een zaak die veel terugkomt is de herbeoordeling: de inschrijver is niet tevreden over de punten die hij heeft gekregen en wil dat er nogmaals naar de beoordeling van zijn inschrijving wordt gekeken. Dat is een veelvoorkomende vraag, maar leidt zelden tot succes. Een vraag met een grotere winkans is de herbeoordeling van de winnende partij. Dus: ik begrijp niet waarom de nummer 1 deze punten heeft gekregen.

Deze vraag kreeg ik in een van mijn allereerste zaken. Dit was een kortgedingprocedure over een aanbesteding voor bedrijfskleding. Mijn cliënt was een inschrijvende partij en zei: ik snap waarom ik deze punten heb gekregen, maar ik snap niet waarom de nummer 1 heeft gewonnen.

Dit was in de tijd dat de eisen aan de gunningsbeslissing nog niet zo nauw omschreven waren. We hebben toen betoogd dat we ook willen weten waarom de nummer 1 zijn punten heeft gekregen, want misschien klopt dit wel niet. Tijdens deze zaak zag ik het kwartje vallen bij de rechter en dan weet je dat het goed gaat komen. Ik zeg niet dat dit de opmaat is geweest voor hoe het nu in de wet is geregeld, maar dit soort uitspraken zijn wel onderdeel van de ontwikkeling van het rechtsgebied.”

Welke ontwikkeling valt je op sinds de start van je carrière?
“25 jaar geleden was het sentiment rondom aanbesteden erg negatief. Ik kreeg vaak de vraag: kun jij voorkomen dat we moeten aanbesteden? Die vraag krijg ik nu misschien nog maar één keer per jaar. Dat is een stuk ontwikkeling, kennis en volwassenwording van aanbestedende diensten en bedrijven.”

Als je naar de aanbestedingspraktijk in Nederland kijkt, hoe doen we het dan?
“We doen het best goed, al zijn we niet het braafste jongetje van de klas zoals wel eens beweerd wordt. Ik heb een vrij algemeen beeld dat Duitsland en Denemarken het wel een tandje beter doen. Hier is het aanbestedingsrecht vooral eenvoudiger en strakker geregeld. Als ik het afzet tegen de rechtspraak van het Hof van Justitie, dan heeft Italië een probleem. Maar ook Slovenië, Spanje en Frankrijk komen met enige regelmaat terug in de arresten. Maar laten we eerlijk zijn: ook Nederland.”

“25 jaar geleden was het sentiment rondom aanbesteden erg negatief. Ik kreeg vaak de vraag: kun jij voorkomen dat we moeten aanbesteden? Die vraag krijg ik nu misschien nog maar één keer per jaar.

Suzanne Brackmann, aanbestedingsadvocaat

Waar kan Nederland in verbeteren?
“Hier ligt een voortrekkersrol voor aanbestedende diensten. Zij zouden aanbestedingen minder formalistisch moeten maken. Neem bijvoorbeeld de uitsluitingssanctie. Deze is vrij streng en zo creëert de aanbestedende dienst geen ruimte voor zichzelf om een partij niet uit te sluiten. Deze sanctie komt in erg veel leidraden terug. Mijn tip: beperk dit nu eens tot het hoogstnoodzakelijke. Dus alleen die gedragingen met uitsluiting sanctioneren die ook echt tot uitsluiting moeten leiden.”

Mooie tip. Heb je er ook een voor de inschrijvende kant?
“Ja: elke inschrijving is maatwerk. Schrijf je inschrijving naar de aanbestedende dienst. Dat betekent ook dat als je wordt beoordeeld op meerwaarde, dat je moet kijken naar de doelstellingen die de dienst heeft voor deze aanbesteding. Stem daar je meerwaarde op af. Het klinkt simpel, maar ik zie dat inschrijvers nog steeds de neiging hebben om vooral hun eigen verhaal te vertellen. Mijn tip: ga op de stoel van de aanbestedende dienst zitten en vertel je eigen verhaal, maar zo dat de aanbestedende dienst zijn vraag en zijn probleem herkent en de oplossing ervan waardeert.

Partner van Aanbestedingscafé:

Zeesluis IJmuiden: barrière in aanbestedingsland

Voor wie het niet heeft meegekregen: IJmuiden bouwt aan de grootste zeesluis ter wereld. En die verdient een naam van formaat. Daarom schreven Rijkswaterstaat en de gemeente Velsen een prijsvraag uit voor de beste naam. Want hoe creatief de overheid ook is, als je inwoners zelf laat meedenken creëer je draagvlak, vergroot je de bekendheid én kom je tot de mooiste ideeën.

En dat bleek: de prijsvraag leverde maar liefst 5.000 inzendingen op. Na een lang en weloverwogen selectieproces met de meest creatieve namen (pluimpje voor Sluisje McSluisface) heet de zeesluis in IJmuiden vanaf nu…. Zeesluis IJmuiden. Van de vijf mensen die deze naam hadden ingezonden kreeg de eerste een gratis rondleiding.

De kans dat je dit niet hebt meegekregen is vrij klein. Want het nieuws en het bijbehorende filmpje – met fancy dronebeelden, zonovergoten gezichten en opbeurend reclamemuziekje – veroverden binnen korte tijd alle media. Viraal met een r ver boven de 1.

En dat is niet verwonderlijk: naast dat het een komisch verhaal is raakt het aan een breed gedragen sentiment. Namelijk dat onze overheden zijn doorspekt met luie en talentloze ambtenaren die hun oordeel laten bepalen door een angst voor verandering en complete fantasieloosheid. Dat sentiment zit diep, ook bij bedrijven die zich willen inschrijven op aanbestedingen.

Van de week sprak ik een bedrijf dat bij de herinrichting van een natuurgebied minpunten kreeg omdat ze als meerwaarde een uitkijktoren opnamen in hun inschrijving. Want ja, de overheid zat vooral in over de randzaken. Er konden mensen van de toren afvallen en ze hadden geen zin om dat ding te onderhouden. Hoe ver durf je als ondernemer nog te gaan om “buitengewoon veel meerwaarde” en “creatieve/innovatieve elementen” te bieden als dit soort vondsten zo eenvoudig worden afgestraft?

Creativiteit wordt in de uitvraag aangemoedigd, maar als het erop aankomt concurreer je met het veilige alternatief van de huidige situatie en/of zittende partij. En hoe overtuig je iemand van een nieuw idee als het oude aantoonbaar nog gewoon werkt? Wat is het nut van een creatieve inschrijving als het beoordelingsteam vooral warm wordt van de KPI’s van de zittende partij?

Zeesluis IJmuiden is vooral een mooi voorbeeld van hoe het niet moet. Waarom daag je in vredesnaam de markt uit als je uiteindelijk toch kiest voor de meest suffe en inspiratieloze inzending? Waarom vragen om al die meerwaarde en creativiteit als je je kop niet boven het maaiveld uit durft te steken?

Hoezeer de gunningscriteria ook zijn vastgelegd, het beoordelen van plannen blijft mensenwerk. Een innovatieve inschrijving alleen is niet genoeg; het vraagt ook om beoordelaars met verbeeldingsvermogen, vernieuwingsdrang en een beetje lef. Laten we hopen dat de volgende aanbesteding een paar McSluisfaces in het beoordelingsteam heeft zitten.

Partner van Aanbestedingscafé:

ACM beboet bouwers om prijsafspraken aanbestedingen

Vier bouwbedrijven hebben een boete van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) gekregen omdat zij prijsafspraken maakten met concurrenten bij de inschrijving op aanbestedingen van de gemeente Amsterdam.

Opvallend genoeg wilden de bedrijven de opdrachten niet binnenhalen maar zichzelf in de kijker zetten voor toekomstige klussen. Twee bouwers schreven stelselmatig hoger in na contact met hun concurrent. Zo won de concurrent maar bleven ze wel zichtbaar.

De gemaakte prijsafspraken zijn in strijd met de Mededingingswet, oordeelt de ACM. In totaal moeten de vier bouwbedrijven 330.000 euro boete betalen. Het gaat om vier kleine hoveniers- en infrabouwbedrijven die zich inschreven op opdrachten van de gemeente Amsterdam. De gemeente had ze hiervoor uitgenodigd.

De boetes bedragen vijftien procent van de inschrijfprijs. Een van de bedrijven moet meer betalen omdat deze bouwer in 2005 en 2006 ook al in de fout ging. De betrokken bedrijven accepteren de boetes en nemen maatregelen om frauduleus handelen in de toekomst te voorkomen.

Bron: Parool.nl, Cobouw.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Zaak aanbesteding hoofdrailnet naar Europees Hof

Het kort geding over de onderhandse gunning van het hoofdrailnet aan de NS heeft vorige week niet geleid tot een uitspraak. De voorzieningenrechter kon niet oordelen of de onderhandse gunning in strijd is met Europese regelgeving. Het Europees Hof van Justitie moet zich nu gaan buigen over de zaak.

Nadat deze zomer bekend werd dat staatssecretaris Van Veldhoven ervoor kiest ook na 2024 de concessie voor het hoofdrailnet onderhands aan de NS te gunnen, spanden Arriva, Transdev, Qbuzz, Keolis en EBS, verenigd in de Federatie Mobiliteitsbedrijven Nederland (FMN) een rechtszaak aan. De vervoerders stelden dat deze beslissing in strijd zou zijn met Europese wet- en regelgeving. Hoewel de EU met het Vierde Spoorwegpakket pleit voor een verplichte Europese aanbesteding om marktwerking op het spoor te bevorderen, koos Van Veldhoven er toch voor om onderhands te gunnen voor het moment waarop strengere regelgeving van kracht wordt (eind 2023). De vervoerders betoogden voor de rechter dat de nieuwe regels op die manier opzettelijk omzeild worden.

Van Veldhoven liet aan de Tweede Kamer weten dat ze met de vroege gunning risico’s rondom het hoofdrailnet wil minimaliseren. De Kamer steunde haar in haar besluit.

Aannemelijk
De rechter vond de onderbouwing van de vervoerders aannemelijk maar vindt de onderbouwing onvoldoende voor een inhoudelijke uitspraak, ook omdat een uitspraak vergaande gevolgen heeft. “Het is aan het Hof van Justitie van de EU om uiteindelijk te beslissen over de interpretatie van een EU-verordening”, stelde de rechter daarom. Na afloop van de zaak liet de FMN weten dat de federatie wil dat de Nederlandse staat om opheldering vraagt bij de EU.

Bron: OVPro.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Podcast De Gunningsfactor: Zo gaat het met de infra-sector en het sociaal domein

Afgelopen maand waren er veel nieuwtjes over infra aanbestedingen en op het vlak van sociaal domein. Hier praten we je in 20 minuten doorheen. 

Links:

In de volgende podcast zullen we nader ingaan op de vraag: wel of niet aanbesteden in het sociaal domein. Abonneer je op De Gunningsfactor om op de hoogte te blijven!

Partner van Aanbestedingscafé:

Hoe goed ben jij in Tendermatching?

De derde aflevering van Tenderen staat klaar! In deze aflevering: Tendermatching. Ga jij de strijd met de Efficiency Buzzer aan?

CTM Solution is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbestedingsalert: te laat ingediende gedragsverklaring

Significant Synergy deelt regelmatig interessante jurisprudentie op het gebied van aanbesteden. Deze keer een casus over een te laat ingediende gedragsverklaring aanbesteden.

De provincie heeft een meervoudig onderhandse aanbestedingsprocedure georganiseerd om een contract te kunnen sluiten voor het onderhoud van de glasvezelinfrastructuur ten behoeve van bruggen en sluizen. Op de
aanbestedingsprocedure zijn de Aanbestedingswet 2012 (Aw 2012) en het
Aanbestedingsreglement Werken 2016 (ARW 2016) van toepassing. De
onderneming R. heeft na een uitnodiging daartoe een inschrijving ingediend. Zij heeft bij de inschrijving echter geen gedragsverklaring aanbesteden (GVA) ingediend, waar de provincie wel om heeft gevraagd. Om deze reden heeft de provincie de inschrijving van R. als ongeldig terzijde gelegd.

R. is het niet eens met de uitsluiting. Zij stelt dat de wijze waarop zij de
aanbestedingsstukken heeft begrepen in lijn is met artikel 7.10.2 ARW 2016
Daarin is bepaald dat de aanbesteder niet verlangt dat een onderneming bij
haar inschrijving gegevens en inlichtingen op een andere wijze verstrekt, als deze gegevens en inlichtingen in het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) kunnen worden gevraagd. R. stelt dat de GVA is bedoeld als bewijs dat geen van de door de provincie gehanteerde uitsluitingsgronden op haar van toepassing zijn. Dit verklaart R. ook in het UEA. De GVA geeft dus inlichtingen die de provincie ook uit het UEA kan verkrijgen. Als uitgangspunt geldt daarom dat de provincie in de inschrijving genoegen moet nemen met het UEA en alleen van de inschrijver die in aanmerking komt voor gunning een GVA mag verlangen.

Het resultaat
De voorzieningenrechter oordeelt dat:
• Op grond van artikel 1.22 Aw 2012 mag een aanbestedende dienst gemotiveerd afwijken van voorschriften uit het ARW 2016. De provincie heeft in dit geval gemotiveerd waarom zij al bij inschrijving over de GVA wilde beschikken. Zij voldoet daarmee aan artikel 1.22 Aw 2012.

In relatie tot de praktijk
• Als je een inschrijver bent, zorg dan dat je alle gevraagde documenten op tijd aanlevert. Als je niet zeker weet of/hoe een bepaald document moet worden aangeleverd, vraag dit dan in het kader van de nota van inlichtingen.
• Als je een aanbesteder bent die gebruikmaakt van het ARW 2016 maar afwijkt van een of meer bepalingen daarin, motiveer dit dan goed!

Aanbesteders mogen gemotiveerd afwijken van de voorschriften uit
het ARW 2016. Dit vloeit voort uit artikel 1.22 van de Aanbestedingswet 2012.

Bron: Rechtbank Den Haag 27 juli 2020, ECLI:NL:RBDHA:2020:8792

Significant Synergy is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Breda doet beroep op ouders om kosten jeugdhulp te beperken

De gemeente Breda wil dat ouders en opvoeders in grotere mate bijspringen voor er een voorziening voor jeugdhulp wordt geboden. Zo wil de gemeente de oplopende kosten in het Sociaal Domein drukken en tekorten terugdringen. Dit jaar kijkt de gemeente tegen een tekort van 2,5 miljoen euro aan.

In de plannen staat dat ouders en opvoeders een grotere rol moeten krijgen, ook financieel. De gemeente gaat wel toetsen of de eigen opvang nadelig is voor het gezin. Als ouders door het bieden van hulp minder kunnen werken, moeten zij aantonen hoeveel hun inkomen daalt. Als het gezinsinkomen tot onder 120 procent van het minimumloon daalt, springt de gemeente bij. Daarnaast kijkt de gemeente naar het inkoopproces, het op- en afschalen van zorg, het gebruik maken van het voorliggend veld zoals vroege signalering en opvang via de huisarts en verschillende initiatieven op grensvlak van jeugdzorg en onderwijs.

De plannen staan omschreven in de Verordening Jeugdhulp Gemeente Breda 2020. Volgende maand neemt de gemeenteraad een besluit over de plannen.  

Bron: Binnenlandsbestuur.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Provinciale Staten grijpen in bij vastgelopen megaproject Groningen

De Provinciale Staten van Groningen gaan advies inwinnen bij externe deskundigen inzake het project Ring-Zuid in Groningen. Het project dreigt veel duurder uit te vallen en grote vertraging op te lopen omdat de verhoudingen tussen opdrachtgever Rijkwaterstaat, aannemer Herepoort en de provincie verstoord zijn.

Deskundigen op het vlak van bouwkunde, staats- en bestuursrecht moeten antwoord geven op de vraag of en hoe de provincie het project kan bijsturen. De vraag is hoeveel ruimte daarvoor bestaat binnen de gesloten contracten.

Het project Ring-Zuid werd in 2016 gegund aan aannemer Herepoort en heeft een waarde van 388 miljoen euro. Door vertraging en oplopende kosten dreigt het project veel duurder uit te vallen. Hoewel de provincie geen opdrachtgever is, moet deze wel de extra kosten dragen. Daarmee loopt de provincie het risico dat de geplande aanleg van een treinverbinding naar Duitsland, een spoorlijn tussen Veendam en Stadskanaal en de verbreding van de N33 niet doorgaan. Het rijk liet afgelopen zomer al weten geen extra geld beschikbaar te stellen.

Slepende kwestie
Er is het hele jaar al ophef over de Ring-Zuid. Het is niet duidelijk hoeveel extra kosten het project precies met zich meebrengt. Naar verwachting gaat het om enkele miljoenen. Twee weken geleden liet Herepoort weten voorlopig alleen verder te gaan met bouwdelen die niet kunnen wachten, omdat de onderhandelingen over de financiering van extra kosten nog niet rond zijn.

Eerder pleitte de oppositie binnen de Provinciale Staten al voor het opknippen en opnieuw aanbesteden van het project. Volgens de nieuwe planning moet de Ring-Zuid in 2024 klaar zijn, drie jaar later dan gepland.

Bron: DvhN.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Economisch imperialisme en het buurtinitiatief

In Nederland komt het steeds vaker voor dat inwoners van een straat, buurt of wijk zelf aan de slag gaan met een maatschappelijk vraagstuk. Ze gaan zelf het buurthuis exploiteren, het groenonderhoud doen of de zorg leveren aan hun buren. Deze buurtinitiatieven hebben vrijwel nooit een winstoogmerk. Ze hebben ook niet de ambitie om te concurreren met anderen of om te professionaliseren. Deze ‘buurtinitiatieven’ vragen de gemeentelijke overheid regelmatig om steun.

En dan gebeuren er interessante dingen.

Burgerinitiatieven zijn immers bij de huidige stand van het recht ‘ondernemer’ in de zin van de Aanbestedingswet. Een ondernemer is elke entiteit die ongeacht winstoogmerk of wijze van financiering een product of dienst aanbiedt op een markt. Als dan vervolgens ook alle andere elementen van de definitie van ‘overheidsopdracht’ gelden, dan moeten gemeenten het initiatief opeens aanbesteden.

Dat is op zichzelf al vreemd natuurlijk. Het initiatief ligt bij een paar buurtbewoners. Gemeenten moeten aanbesteden als ze willen financieren. En vervolgens kunnen de buurtbewoners die het initiatief zijn gestart het initiatief verliezen aan andere ‘ondernemers’. Het initiatief is hun initiatief niet meer.

Dit doet zich natuurlijk allemaal een beetje vreemd voor. En praktisch gezien hoeft het ook allemaal niet zo problematisch te zijn. Veel buurtinitiatieven vragen immers financiering voor bedragen ver beneden de Europese drempelwaarden. Enkelvoudig onderhandse verlening is dan mogelijk. En anders is altijd nog de route van het subsidiëren mogelijk. Zo denkt men.

Het probleem is echter dat aanbestedingsrecht, maar ook het subsidierecht dat steeds meer van het aanbestedingsrecht overneemt, bij uitstek een rechtsgebied is dat zich leent voor economisch imperialisme. De politiek filosoof Rutger Claassen bedoelt hiermee dat de economische wetenschap overal economie van maakt, overal markten ziet, altijd schaarste aanwezig acht die de overheid moet verdelen. De aanbestedingsjuristen en steeds meer bestuursrechtjuristen doen mee aan dat imperialisme.

De definitie van ondernemer bijvoorbeeld is zo ruim, dat natuurlijk vrijwel iedereen die iets aanbiedt aan een ander daaronder valt. Door het begrip ‘buurtinitiatief’ te economiseren, valt het direct onder het begrip ‘ondernemer’. Waarom zou je onder de drempel enkelvoudig gunnen aan een ondernemer? Met aanbestedingsrecht an sich is niets mis. Maar door de reikwijdte van het aanbestedingsrecht op deze manier op te rekken, door overal schaarste en economie te zien, slaan we wellicht door.

Dat zien we ook in de jurisprudentie over schaarse subsidies. Nergens in de wetsgeschiedenis is te vinden dat overheden subsidies via een soort concurrentiemechanisme moeten verdelen. Toch is in de jurisprudentie deze trend zichtbaar, waarbij men inspiratie put uit het aanbestedingsrecht. Ook het subsidierecht raakt dus steeds mee ‘ge-economiseerd’, terwijl het primair bedoeld is om maatschappelijk wenselijke activiteiten te financieren. Daar hoeft helemaal geen economie bij te komen kijken. Er is geen schaarste. De enige die een buurtinitiatief uitvoert is de buurt zelf. Er zijn geen andere ‘ondernemers’ die een gelijke kans moeten krijgen op de financiering.

Als we burgerinitiatieven waardevol achten, dan lijkt het mij belangrijk de economisering ervan (alsook de economisering van het subsidierecht overigens) te heroverwegen.

Partner van Aanbestedingscafé:

EC negeerde belangenverstrengeling inhuur vermogensbeheerder

De Europese Commissie heeft belangenverstrengeling bij het inhuren van vermogensbeheerder BlackRock onvoldoende meegewogen, oordeelde de Ombudsman van de Europese Commissie vorige week. BlackRock mag na het winnen van een Europese aanbesteding advies geven over de rol van klimaat in bankenregulering, terwijl het bedrijf zelf grootschalig investeert in fossiele brandstoffen.

De gunning aan BlackRock, dit voorjaar, leidde al tot ophef onder Europarlementariërs en activisten. Die dienden een klacht in. De Ombudsman oordeelt nu dat de Commissie ‘strenger’ en ‘waakzamer’ had moeten zijn, maar is geen sprake van het overtreden van de aanbestedingsregels. Wel adviseert de Ombudsman de Europese Commissie de Europese klimaatambities voortaan mee te nemen bij een dergelijke aanbesteding.

Invloed
BlackRock schreef zich met een opvallend laag tarief in voor de opdracht. Dat kan een poging tot beïnvloeding zijn, waarschuwt de Ombudsman. De komende jaren wil de Europese Commissie de grip op de financiële sector verstevigen, om ook daar vergroening te realiseren. BlackRock zou daarom wellicht meer invloed willen krijgen op besluitvorming over de financiële sector. Dat beeld wordt versterkt door een rapport dat de Corporate Europe Observatory vorige week uitbracht. Dat stelt dat BlackRock de afgelopen tijd probeerde nieuwe criteria voor duurzame investeringen af te zwakken.

De Europese Commissie verweert zich met het argument dat er geen sprake was van belangenverstrengeling omdat de adviserende tak van BlackRock losstaat van de investeringstak.

Bron: NRC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Het succes van Aanbesteden in 10 dagen

Voorbereidingen treffen voor een Europese aanbesteding, de uitvraag specificeren en alle benodigde documentatie opstellen, dat proces duurt soms maanden. “Kan dat niet veel sneller, zoals we dat ook in de private sector doen?”, dacht men bij Supply Value. Dat kan inderdaad, want met de Supply Value-methode ‘Aanbesteden in 10 dagen’ lukt het organisaties een complexe aanbesteding binnen tien of soms zelfs vijf dagen compleet voorbereid te hebben. 

De techniek werd eigenlijk geboren uit frustratie, vertelt Menno van Drunen, oprichter van Supply Value. “Klanten zeggen vaak dat ze Europese aanbestedingen erg ingewikkeld vinden, dat het zo lang duurt. Mijn stelling is dat het helemaal niet zo ingewikkeld hoeft te zijn, als je maar weet wat je wilt kopen en de juiste mensen weet samen te brengen.”

Het is niet vreemd dat juist Supply Value deze methode heeft ontwikkeld. De organisatie begeleidt bedrijven al meer dan tien jaar bij het stroomlijnen en verbeteren van hun inkoopproces en het opstellen en uitvoeren van sourcingstrategie. Daarnaast levert het adviesbureau diensten op het gebied van supply chain & operations en digitale netwerksamenwerking. De ervaring met inkoop en aanbesteden, efficiënt werken in teams en Agile sprinttechnieken is nu gebundeld in de tool ‘Aanbesteden in 10 dagen’. Een uniek instrument waarmee het aanbestedingsproces een stuk sneller, goedkoper en beter verloopt.

Tien dagen intensief samenwerken
Bijzonder aan de methode is dat iedereen die bijdraagt aan het voorbereiden van de aanbesteding en de publicatie, tien dagen vrij moet maken in de agenda. Best een opgave voor drukbezette opdrachtgevers, materiedeskundigen en inkopers, maar deze toewijding levert ook veel op. Omdat tijdens die tien dagen de focus (vrijwel) volledig op de aanbesteding ligt, wordt er veel efficiënter gewerkt. Daarnaast is het ook leuker, zegt Van Drunen. “Op deze manier werken geeft meer energie, de kwaliteit van de aanbesteding verbetert en uiteindelijk zijn de kosten ook lager”, vertelt van Drunen.

“Europees aanbesteden hoeft niet ingewikkeld te zijn, als je maar weet wat je wilt kopen en de juiste mensen weet samen te brengen.”

Menno van Drunen, oprichter Supply Value

Supply Value integreert bij Aanbesteden in 10 dagen ook aspecten van Agile werken, Design Thinking en de Value Sprint Methodiek, en inspireert het team met opdrachten die de creativiteit en samenwerking bevorderen. Dat kan zowel op kantoor als online. Elke dag stelt het team met behulp van de experts van Supply Value doelen, met duidelijke deliverables. Aan het einde van de dag wordt er geëvalueerd. Waar staat het team? Wat kan er beter? Op die manier kan het team gedurende de tien dagen blijven verbeteren.

Inkoopproces in kaart brengen
Toewijding is een belangrijke factor bij Aanbesteden in 10 dagen, maar inzicht in het inkoopproces en de besluitvorming net zo goed. Vaak blijft een aanbesteding hangen op sleutelfiguren binnen een bedrijf, de drukste personen op wiens handtekening de inkoper wacht. Door deze personen op een centraal beslismoment bij elkaar te brengen lossen die knelpunten vanzelf op. Dat betekent dat alle expertises betrokken worden, inhoudsdeskundigen, de afdeling finance, inkoop en juridische experts.

De Value Sprint Methode in zes stappen (klik voor vergroting)

Door gebruik te maken van de door Supply Value ontwikkelde Value Sprint Methode kunnen de wensen van de organisatie snel in kaart worden gebracht en wordt continu gevalideerd of de voorbereide aanbesteding aansluit bij deze wensen. Naast deze methode heeft Supply Value ook een set van 120 andere tools waarmee zij meer waarde levert in minder tijd. Afhankelijk van de aard van de aanbesteding kunnen teams bij Aanbesteden in 10 dagen ook gebruik maken van deze instrumenten, zoals het (IT) Value Sourcing Model voor de inkoop van IT-oplossingen, of het Value Contract Management model dat compleet inzicht geeft in het inkoopproces van de organisatie.

Succes in de praktijk
Sinds het begin van dit jaar biedt Supply Value Aanbesteden in 10 dagen aan. De techniek werd de afgelopen maanden al succesvol toegepast bij het UWV en het ministerie van BZK, VWS en SZW. Deelnemers zijn enthousiast over het werken in een multidisciplinair team, waarbij alle benodigde kennis en expertise direct voorhanden is. De snelle besluitvorming draagt niet alleen bij aan een effectieve werkwijze, maar motiveert ook om samen aan de aanbesteding te werken. Aan het einde van de rit ligt er een publicatie, het concrete resultaat van tien dagen hard werken.

Is ‘Aanbesteden in 10 dagen’ vanaf nu dan altijd de heilige graal bij het aanbesteden? “Als je technisch compleet kunt specificeren misschien niet, maar bij het inkopen van complexe dienstverlening of software is deze techniek heel erg geschikt”, zegt van Drunen. “Als je met deze focus werkt, kun je heel snel meters maken en meer kwaliteit leveren tegen lagere kosten.”

Supply Value is Premium Partner van Inkoperscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Speel het Spel der Aanbestedingen!

In de derde aflevering van Tenderen kun je meedoen aan het enige echte Spel der Aanbestedingen. Tune in, op 3 december, om deze aflevering van de meest verwarrende aanbestedingsshow van Nederland te zien!

CTM Solution is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Grossmann: de strijd tussen de rechtbank Den Haag en de rechtbank Midden-Nederland

Tot voor kort gingen alle rechtbanken in Nederland ervan uit dat het Grossmann-arrest inhield dat het niet voldoende was om vragen te stellen. Er moest ook een kort geding aanhangig gemaakt worden.  

Dat vond de Rechtbank Midden-Nederland in 2016 ook nog (ECLI:NL:RBMNE:2016:1480): “Voor zover Krämer meent dat zij door het stellen van haar vraag in Negometrix tijdig haar bezwaar tegen de wijziging heeft geuit, volgt de voorzieningenrechter haar daarin niet. Zoals het gerechtshof Den Haag in genoemd arrest heeft overwogen, en zoals IJbouw in dit verband terecht heeft aangevoerd, kan het stellen van een vraag niet gelijk worden gesteld aan het maken van bezwaar.”  

Vorig jaar hebben echter drie (nieuwe?) rechters van de rechtbank Midden-Nederland gevonnist dat vragen stellen wel voldoende was, en dat een inschrijver zijn rechten niet verspeelde als hij geen kort geding aanhangig maakte.  

ECLI:NL:RBMNE:2019:5093 Rechtbank Midden-Nederland: “Voor zover Provincie Utrecht en DOVA en Strukton vinden dat van een proactief inschrijver ook kan worden verlangd dat hij een kort geding opstart onmiddellijk nadat het aan hem duidelijk wordt dat de aanbestedende dienst zijn bezwaren verwerpt dan gaat dit standpunt niet op. Uit het Grossmann-arrest kan dit niet worden opgemaakt. De strekking van dat arrest is dat er geklaagd moet worden op een moment dat de aanbestedende dienst er nog wat aan kan doen, en dat is hier gebeurd.”  

Voor de goede orde, dit is onjuist. Wie ook de andere taalversies van Grossmann leest, kan niet anders dan concluderen dat er een kort geding aanhangig dient te worden gemaakt. Grossmann gaat wel degelijk uit van een beroepsprocedure bij een door de lidstaat vastgestelde instantie. (“challenges it before the body responsible”, “attaquer celle-ci devant l’instance responsable” en “vor der zuständigen Stelle anzufechten”).  

Het mag duidelijk zijn dat dit tot verwarring gaat leiden. In een zaak bij de rechtbank Den Haag (over een aanbesteding met een geraamde waarde van €242.500.000), werd er door de advocaat van de klagende partij fijntjes op gewezen dat Grossmann volgens de rechtbank Midden-Nederland niet inhield dat er een kort geding aanhangig moest worden gemaakt. Zijn cliënt had namelijk in de twee vragenrondes haar bezwaren tegen de opzet/systematiek van de aanbestedingsprocedure aangekaart, en dat was volgens hem voldoende.  

De reactie van de rechtbank Den Haag is opmerkelijk: “Het beroep van Protinus op twee vonnissen van de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland gaat niet op, aangezien die uitspraken een andere situatie betreffen. Daarin was immers geen sprake van een rechtsverwerkingsclausule zoals aan de orde in de onderhavige aanbesteding, waarbij al vóór de bekendmaking van de gunningbeslissing in kort geding diende te worden opgekomen tegen de opzet/systematiek van de aanbestedingsprocedure.”  

Dit suggereert dat er dus een rechtsverwerkingsclausule moet zijn opgenomen. Dit lijkt mij echter totaal niet relevant. Ook zonder rechtsverwerkingsclausule geldt Grossmann gewoon.  

Er is bij deze rechtszaak nog iets aan de hand. De staat krijgt een uitbrander van de rechter omdat ze geen beroep doet op Grossmann: “De Staat heeft aangevoerd op die clausule geen beroep te doen. Op zichzelf is de Staat – anders dan Protinus – weliswaar van oordeel dat de (aangepaste) rechtsbeschermingsclausule toelaatbaar is, maar hij prefereert een inhoudelijke rechterlijke toetsing met betrekking tot de opzet/systematiek van de aanbestedingsprocedure. Kennelijk stelt de Staat hier zijn eigen belang voorop, wat niet goed valt te rijmen met het karakter van een aanbestedingsprocedure, waarin de Staat ook rekening dient te houden met de gerechtvaardigde belangen van alle inschrijvers en in het bijzonder de ‘winnaars’. Van de Staat had dan ook mogen worden verwacht dat hij zich op de – volgens hem dus rechtmatige – rechtsbeschermingsclausule had beroepen indien Protinus deze – ook volgens hem – niet in acht heeft genomen. Indien een beroep op een dergelijke clausule zou mogen worden overgelaten aan de discretie van de aanbestedende dienst kan dat leiden tot favoritisme en/of willekeur, welk risico hoe dan ook moet worden uitgesloten.”  

Dat gaat wel heel ver. De rechter wil bepalen welke verdediging de staat zou moeten voeren. Dat is best vreemd. Bovendien kan ik me indenken dat de staat over zo’n grote aanbesteding ‘een inhoudelijke rechterlijke toetsing’ wil. Het gaat om een kwart miljard! Dan verdienen inschrijvers toch juist een inhoudelijk oordeel.  

De vraag die mij het meeste bezighoudt is waarom de rechtbank Den Haag niet gewoon zegt dat Midden-Nederland ernaast zit. Het lijkt alsof ze de rechtbank Midden-Nederland in bescherming nemen, door te zeggen dat er bij deze aanbesteding nu eenmaal een rechtsverwerkingsclausule is, waardoor er sprake is van ‘een andere situatie’. Maar hiermee creëer je in feite weer nieuwe onduidelijkheid. Dit suggereert namelijk dat Grossmann niet opgaat als er geen rechtsverwerkingsclausule is!  

Hoe werkt dat tussen rechtbanken? Het is toch heel vreemd dat de ene rechtbank structureel anders over Grossmann oordeelt dan de andere? Nogmaals, het ging hier om een aanbesteding met een geraamde waarde van €242.500.000. Dan kan het toch niet zo zijn dat het uitmaakt waar het kort geding dient?  

Partner van Aanbestedingscafé:

Rotterdamse ambtenaren fraudeerden jarenlang

Verschillende ambtenaren van de afdeling Uitvoerende Werken van de gemeente Rotterdam hebben jarenlang gefraudeerd. Dat blijkt uit onderzoek, ingezet na tips van de Rijksrecherche. Vijf bedrijven profiteerden van de corrupte gang van zaken, die van 2008 tot 2019 liep.

De fraude vond op verschillende manieren plaats. Zo keurden ambtenaren valse facturen goed, of lieten zij werkzaamheden aan het eigen huis uitvoeren. Ook kon een aannemer extra kosten opvoeren bij de gemeente. In ruil daarvoor kocht de aannemer goederen voor de ambtenaar die dit goedkeurde. De ambtenaar verkocht de spullen weer door.

Een andere ambtenaar stuurde zelf werkbonnen met verhoogde bedragen door naar een leverancier, die deze weer bij de gemeente indiende. De ambtenaar richtte een eigen onderneming op om dit mogelijk te maken en rekende ook zijn werkzaamheden door aan de betreffende aannemer.

Opvallend is dat de ambtenaren al die jaren los van elkaar opereerden. Slechts een ambtenaar wist van een frauderende collega.

Onvoldoende toezicht
De grootschalige fraude was mogelijk omdat de gemeente onvoldoende zicht had op de nevenfuncties en het functioneren van de ambtenaren. Het onderzoeksrapport stelt dat de fraude met beter toezicht waarschijnlijk niet was voorgekomen. De gemeente zet een traject voor integriteitsverbetering op. Vijf betrokken medewerkers zijn al ontslagen, vier anderen zijn geschorst.

De schade kan oplopen tot twee miljoen euro, mogelijk meer als partijen die zijn benadeeld bij aanbestedingen van de gemeente zich melden. De gemeente heeft zichzelf al als benadeelde partij gemeld bij het Openbaar Ministerie. Een deel van het onderzoek loopt nog.

Bron: Cobouw.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

CvAE adviseert over subjectieve beoordelingssystematiek

De Commissie van Aanbestedingsexperts (CvAE) heeft een nieuw advies uitgebracht over subjectieve beoordelingssystematiek. Die is volgens de CvAE toegestaan mits de aanbestedende dienst de toepassing ervan voldoende objectiveert en de gunningsbeslissing zoveel mogelijk motiveert.

Het advies volgt na een klacht van een ondernemer die zich op een Europese openbare procedure inschreef om een raamovereenkomst af te sluiten voor het op landelijk niveau beheren en onderhouden van fietsen door de inzet van fietsherstellers. De ondernemer stelde dat de beoordelingssystematiek aan de hand waarvan de scores op de kwalitatieve gunningscriteria werden bepaald, onvoldoende transparant was en te subjectief was.

Motivering
De CvAE verklaart de klacht ongegrond. Met de juiste aanpak is de beoordelingssystematiek wel degelijk correct. De commissie adviseert beoordeling door meerdere beoordelaars, die eerst individueel beoordelen en dan tot consensus komen. Daarnaast moet de systematiek op alle inschrijvingen gelijk worden toegepast. Ten slotte moet het ook voor de inschrijvende partij duidelijk zijn waarom de aanbesteder wel of niet overgaat tot gunning:

“Ten slotte dient de aanbestedende dienst zijn uiteindelijke beslissing te motiveren op een wijze die het voor de afgewezen inschrijvers mogelijk maakt om (a) de wijze waarop de beoordeling heeft plaatsgevonden te toetsen en (b) te controleren of de beoordeling de (voorlopige) gunningsbeslissing rechtvaardigt. Bij de onderhavige beoordelingssystematiek, waarin vooraf niet concreet is aangegeven hoe een inschrijving een bepaalde score kan behalen, dient de gunningsbeslissing aan een afgewezen inschrijver dan ook duidelijk te maken welke door de winnende inschrijver voorgestelde oplossingen uiteindelijk een betere score hebben opgeleverd dan door de afgewezen inschrijver voorgestelde oplossingen en waarom dat zo is.”

Wel schrijft de commissie dat er hoge eisen moeten worden gesteld aan de motivering van de gunningsbeslissing, omdat de systematiek veel ruimte laat voor subjectiviteit.

Over de CvAE
De Commissie van Aanbestedingsexperts is ingesteld door de minister van Economische Zaken om de kwaliteit van het plaatsen van overheidsopdrachten in Nederland te verbeteren. De Commissie heeft de taak te bemiddelen tussen partijen bij klachten in verband met een aanbesteding en het geven van niet- bindende adviezen naar aanleiding van klachten in verband met een aanbesteding.

Bron: Commissievanaanbestedingsexperts.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbesteding Uitgelicht: inzicht in lokale economie

Op het CTM platform worden regelmatig bijzondere zaken ingekocht. In deze rubriek brengen wij iedere maand bijzondere aanbestedingen onder de aandacht. Dit keer: een initiatief waarbij de lokale economie wordt betrokken met een groslijst, uitgevoerd door Pim Benneker van de gemeente Buren. 

Wat?
Groslijst

Wie?
Pim Benneker voor de gemeente Buren

Wat wordt er aanbesteed?
Een van de beleidskaders van de gemeente Buren is om de lokale economie actief te betrekken bij aanbestedingen, zonder uiteraard het belang van de optimale prijskwaliteitsverhouding uit het oog te verliezen. Om inzicht te krijgen in de lokale ondernemers en hen directer aan te kunnen spreken hebben zij het initiatief van een groslijst ontwikkeld. Dit middel wil de gemeente gaan gebruiken om voor de enkelvoudige en meervoudige onderhandse aanbestedingen regionale bedrijven uit te nodigen. Deze groslijst is nu gepubliceerd, en lokale ondernemers kunnen zich vanaf nu aan gaan melden.

Uitdaging van de inkoper
Pim Benneker: “Wij als inkopers hebben onvoldoende kennis over alle bedrijven in de regio, waar ze zitten en in welke branche ze werkzaam zijn. We kunnen niet weten wat iedereen doet. Om dit inzicht wel te krijgen, is de groslijst een uitgelezen tool om in te zetten. Met dit hulpmiddel willen we leveranciers selecteren voor onderhandse aanbestedingen.”

Meer weten? Klik hier voor de aankondiging

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijkswaterstaat moet gunning onderhoud bruggen herzien

VolkerWessels heeft de gunning van bruggen en sluizen in de omgeving van Rotterdam succesvol aangevochten. Afgelopen week oordeelde de rechter dat Rijkswaterstaat het gunningsbesluit inderdaad moet herzien.

KWS Infra en VolkerRail, onderdeel van VolkerWessels, spanden een kort geding aan omdat de afwijzing van Rijkswaterstaat onvoldoende gemotiveerd zou zijn en de beoordeling volgens de bouwers op ‘op meerdere concrete denkfouten en onvolkomenheden’ was. Rijkswaterstaat gunde de opdracht voor het onderhoud aan bruggen in Zuid-Holland, ter waarde van vijftien tot twintig miljoen euro, eind augustus aan Dynniq en Knook.

De rechter stelt nu dat Rijkswaterstaat de gunning moet intrekken en de inschrijving van VolkerWessels binnen vier weken opnieuw moet beoordelen. Rijkswaterstaat heeft de inschrijving op cruciale punten niet goed geïnterpreteerd. VolkerWessels werd afgewezen omdat zij volgens Rijkswaterstaat urgente onderhoudstaken wilde combineren met preventief, planmatig onderhoud. Dat was volgens Rijkswaterstaat te risicovol. De rechter stelt dat de beoordeling van de inschrijving van VolkerWessels op onderdelen ‘onjuist’ en ‘onbegrijpelijk’ is.

De rechtbank vroeg wel aandacht voor de beduidend lagere inschrijving van de Dynniq en Knook. Als blijkt dat de inschrijving van VolkerWessels binnen de geldende puntensystematiek niet kán winnen, hoeft Rijkswaterstaat niet over te gaan tot herziening.

Bron: FD.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Gratis e-learning Sociaal Domein

Het programma Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein biedt gratis e-learning aan inkoopprofessionals die hun kennis over het Sociaal Domein willen verbreden en verdiepen. De modules gaan onder andere in op het inkoopproces, marktanalyse, leveranciers- en contractmanagement binnen het Sociaal Domein.

De e-learning modules kunnen ook gevolgd worden door medewerkers van (zorg)aanbieders die zich bezighouden met inkoop, of door (inkoop)adviseurs die actief zijn in dit vakgebied. Binnenkort zijn er ook e-learning modules beschikbaar specifiek gericht op (zorg)aanbieders.

De modules duren twintig tot dertig minuten en bestaan uit video’s, tekst, interviews, podcasts en oefentoetsen. Aanmelden voor de e-learning modules kan hier.

Partner van Aanbestedingscafé:

Column: Moeten bewijsstukken van vóór de datum van inschrijving dateren? (II)

Vorig jaar februari schreef ik een column naar aanleiding van een vonnis van de rechtbank Oost-Brabant. Dit vonnis gaat over een verklaring van de belastingdienst, een van de bewijsstukken om aan te tonen dat op de ondernemer geen uitsluitingsgrond van toepassing is. Uit het vonnis van de rechtbank Oost-Brabant volgt dat bewijsstukken, zoals een verklaring van de Belastingdienst, op het tijdstip van inschrijving door de betrokken instantie moeten zijn afgegeven, ook al hoeven zij pas ná inschrijving op verzoek van de aanbesteder te worden verstrekt.

In mijn column plaatste ik een kritische kanttekening bij dit vonnis. De rechtbank Oost-Brabant baseert zijn oordeel op de letterlijke tekst van artikel 2.89 lid 3 van de Aanbestedingswet. Hierin staat dat de verklaring van de belastingdienst op het tijdstip van indiening van de inschrijving (of verzoek tot deelneming) niet ouder mag zijn dan 6 maanden. Daarmee is naar mijn mening niet gezegd dat de verklaring vóór het indienen van de inschrijving moet zijn afgegeven. De Aanbestedingswet bepaalt ook niet dat een inschrijver op het tijdstip van het indienen van zijn inschrijving al in het bezit moet zijn van de bewijsstukken en in de parlementaire geschiedenis is daarvoor ook geen aanwijzing te vinden. Een verklaring die na het indienen van de inschrijving door de betrokken instantie is afgegeven, is (normaliter) niet ouder dan zes maanden gerekend vanaf het tijdstip van inschrijving en voldoet aan de letterlijke tekst van artikel 2.89 van de Aanbestedingswet. Naar mijn mening moet de aanbesteder deze verklaring dan ook als bewijsstuk accepteren.

Tot mijn spijt gaat de rechtsontwikkeling de andere kant op. De Commissie van Aanbestedingsexperts (CvAE) vindt namelijk ook dat bewijsstukken vóór het tijdstip van inschrijving door de betrokken instantie moeten zijn afgegeven, zo blijkt uit een advies van 24 juli 2020. De CvAE leidt dit net als de rechtbank Oost-Brabant af uit artikel 2.89 (en art. 2.13.9 ARW, de pendant van art. 2.89 Aw). De CvAE licht dit oordeel helaas niet toe.

Opvallend is dat de CvAE in de Europese Aanbestedingsrichtlijn wel ruimte ziet voor ruimhartigere regeling. Artikel 2.89 van de Aanbestedingswet zou verder gaan dan nodig is. Maar hier hebben ondernemers weinig aan. Dit betekent namelijk dat de Nederlandse wetgever eerst de Aanbestedingswet moet aanpassen, voordat aan de nodeloos strenge praktijk een einde kan worden gemaakt. Dat gaat waarschijnlijk niet gebeuren, zeker niet op korte termijn. Dus ondernemer, houd je bewijsstukken up to date!

Partner van Aanbestedingscafé:

OM trekt hoger beroep ov-concessie Limburg in

Het Openbaar Ministerie trok afgelopen vrijdag het hoger beroep in een fraudezaak rondom een ov-concessie in Limburg in. Er is niet voldoende bewijs. De zaak leidde tot het op non-actief stellen van diverse betrokkenen, waardoor zij volgens het OM daarnaast al genoeg gestraft zijn.

De betreffende concessie werd in 2015 gewonnen door Albellio, onderdeel van NS. Dat gebeurde met behulp van een schijnconstructie. De oprichter van Qbuzz liet een directielid van concurrent Veolia via een adviesbureau inhuren. In ruil daarvoor zou hij informatie over de concessie aan de NS verstrekt hebben.

De betrokken voormalig bestuurders en de directeur van een adviesbureau stonden daarom in 2017 voor de rechter, vanwege frauduleus handelen bij het binnenhalen van de concessie. Enkelen van hen moesten het veld ruimen na een intern onderzoek van de NS. De NS kreeg een boete van 41 miljoen euro van de Autoriteit Consument & Markt. De concessie ging uiteindelijk naar Arriva.

De rechtbank in Den Bosch sprak de betrokkenen in 2017 vrij. Volgens de rechtbank kon niet bewezen worden dat er sprake was van valsheid in geschrifte, omkoping en het lekken van bedrijfsgeheimen. Het OM ging daarop in hoger beroep. Volgens het OM was er wel degelijk sprake van valsheid in geschrifte, en eiste celstraffen tot twaalf maanden en een boete.

Het OM stelt nu dat een hoger beroep ‘uiteindelijk niet de weg is die het OM moet gaan bewandelen’.

Bron: FD.nl, 1Limburg.nl, OM.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Versterking Afsluitdijk vertraagd door missende informatie Rijkswaterstaat

Omdat Rijkswaterstaat belangrijke informatie pas na de gunning vrijgaf, loopt de versterking van de Afsluitdijk vertraging op. De versterking van de Afsluitdijk zal drie jaar later dan gepland gereed zijn, mogelijk nog later, schrijft minister Van Nieuwenhuizen aan de Tweede Kamer.

De opdracht voor de versterking van de Afsluitdijk werd destijds gegund aan BAM en Van Oord. Rijkswaterstaat voorzag geïnteresseerde partijen van informatie over stromingen en de kracht en hoogte van de golven, waarop de ontwerpen voor het project werden gebaseerd. Na de gunning kwam Rijkswaterstaat met extra data. Daaruit bleek dat het ontwerp voor de bouw van de nieuwe sluizen bij Den Oever en de versterking van de bestaande sluizen bij Kornwerderzand toch niet zou voldoen bij uitzonderlijke omstandigheden: een lage waterstand in het IJsselmeer en extra krachtige golven.

Deltafonds
Daarop moesten de ontwerpen van de sluizen worden aangepast. Dat leidt nu tot vertraging en extra kosten. Omdat het een fout van Rijkswaterstaat betreft worden extra kosten voor de bouwers opgevangen met middelen uit het Deltafonds.

De Afsluitdijk moet worden versterkt vanwege klimaatverandering. Het project had in 2022 klaar moeten zijn. Dat wordt 2025, mogelijk zelfs nog later. Het is nog niet bekend hoeveel de aanpassingen aan het ontwerp gaan kosten.

Bron: Trouw.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Gemeenten zetten minder infra-opdrachten in de markt door corona

De coronacrisis zorgt ervoor dat gemeenten steeds minder opdrachten voor de infrasector geven. Gemeenten zijn voorzichtiger geworden met hun uitgaven, onder andere door stijgende kosten in het sociaal domein. Infrabouwers zien hun orderportefeuille hierdoor nog verder slinken.

Nederlandse gemeenten zijn volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) verantwoordelijk voor dertig procent van alle infra-opdrachten. Omdat er steeds minder opdrachten zijn, dingen er per opdracht meer bouwers mee. De prijzen dalen tot onder de kostprijs, zijn volgens bouwers inmiddels ‘onverantwoord laag’. Ook grote partijen doen vaker mee in de race om kleine opdrachten.

De opdrogende stroom opdrachten is een extra klap voor de sector, die het aantal infraprojecten al sterk af zag nemen door de stikstofproblematiek. Een deel van de infrabedrijven in Nederland verwacht in 2021 een omzetdaling van meer dan vijftig procent.

Bron: FD.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Column: EMVI is dood. Lang leve MMVI!

Terwijl COVID-19 wereldwijd samenlevingen ontwricht, gaat de aanbestedingswereld vrolijk verder met de zoektocht naar de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI). Van harte gefeliciteerd. Voor een marktconform bedrag heb je de partij gevonden die z’n processen goed voor elkaar heeft, risico’s indekt met beheersmaatregelen en onvoorziene situaties borgt.

Maar is het hele idee niet dat al die borging in één klap volkomen waardeloos is gebleken?

Hoeveel KPI’s, doelstellingen en monitoring je ook omschrijft, het uitgangspunt van een EMVI-inschrijving is altijd de huidige situatie. En als de coronapandemie iets aantoont, is het dat de huidige situatie niet het juiste uitgangspunt is. De toekomst is onzeker. En met smeltende poolkappen, brandende vluchtelingenkampen en een man met 160 miljard op z’n rekening kunnen we er wel op gokken dat het er niet per se veel beter op gaat worden.

COVID-19 is nog maar een voorproefje van de crises die komen gaan. En als we die net zo te lijf gaan als de huidige pandemie, vallen de grootste klappen bij degenen die ze onmogelijk kunnen opvangen.

Neem de horecabedrijven in rampjaar 2020. De steunpakketten vanuit de overheid zijn maar een doekje voor het bloeden, en de verwachting is dat meer dan vijftig procent van de horeca eraan onderdoor gaat. En ‘onderdoor’ betekent in dit geval niet dat er een topman met een gouden handdruk wordt weggestuurd, en dat het bedrijf door een buitenlandse investeerder wordt overgenomen. Nee, in dit geval hebben we het echt over schrijnende persoonlijke situaties van faillissement en schuldsanering.

Laten we nu echt de kleine ondernemers de lasten dragen van een wereldwijde pandemie? Straffen we hen omdat ze nu eenmaal de verkeerde droom zijn gevolgd?

Aanbestedingen gaan over contracten van vier, zes of soms wel tien jaar, en bieden dus een middel voor overheden en ondernemingen om zich samen te wapenen tegen de toekomst. Hier zou je de basis moeten leggen om de grootste klappen in de toekomst op te vangen en eerlijk te verdelen. Eerlijk voor de mens, de maatschappij en het milieu. Maar dan moet je echt wel wat verder durven denken dan een paar ISO-certificaten en een werkervaringsplek. EMVI is dood. Lang leve MMVI: de Maatschappelijk Meest Verantwoordelijke Inschrijving.

Partner van Aanbestedingscafé:

Handreikingen ‘Circulair Inkopen in 8 stappen’ gepresenteerd

Het Transitieteam Circulaire Economie presenteerde tijdens Building Holland, op 27 en 28 oktober j.l., twee handreikingen die circulaire inkoop in de bouwsector moeten bevorderen. Er is nu een handreiking voor circulair inkopen in de burger- en utiliteitsbouw en een handreiking voor de grond-, weg- en waterbouw (GWW) beschikbaar.

De handreikingen zijn speciaal ontwikkeld voor de bouwsector en laten zien hoe betrokken partijen in acht stappen tot circulaire inkoop kunnen komen. Deze acht stappen beslaan het hele proces: draagvlak creëren in de eigen organisatie, de aanbesteding organiseren, zorgdragen voor borging en contractmanagement. Naast de acht stappen worden praktijkvoorbeelden genoemd, van circulaire inkoop in de woningbouw, circulaire aanleg van wegen en bruggen, tot circulair werken bij nieuwbouw- en renovatieprojecten.

Nederland circulair in 2050
De handreikingen zijn samengesteld in opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, waar het Transitieteam Circulaire Economie onderdeel van is. Door in te zetten op inkoopkracht en circulair opdrachtgeverschap hoopt de overheid de beweging richting circulair bouwen te versterken en versnellen. Een verhoogde uitvraag moet leiden tot marktinnovatie en opschaling, zodat Nederland in 2050 volledig circulair is.

Bron: Binnenlandsbestuur.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Accountant beticht van uitvoeren ‘schijnonderzoek’ in zaak Vattenfall

De forensisch accountant die een interne audit deed bij Nuon (nu Vattenfall), naar aanleiding van misstanden rondom een aanbesteding in 2013, wordt door twee klokkenluiders beticht van het uitvoeren van een schijnonderzoek. De accountant verscheen deze week voor de rechter in de Accountantskamer.

De forensisch accountant werd ingeschakeld nadat twee medewerkers van Nuon aan de bel trokken over misstanden bij een aanbesteding in 2013. In dat jaar wilde Nuon een deal sluiten met Siemens voor het bouwen van een elektriciteitscentrale bij Hamburg. De medewerkers werden door hun manager op pad gestuurd om te praten met Siemens, waardoor het bedrijf een voordeel had kunnen krijgen bij de aanbesteding. Dat kaartten de medewerkers aan bij hun manager, waarna een interne audit plaatsvond. De forensisch accountant werd vervolgens ingeschakeld om die audit te controleren. Zowel Nuon als de forensisch accountant concludeerden dat alles volgens de regels was verlopen.

Doel van het onderzoek
De klokkenluiders vinden dat het om een schijnonderzoek gaat. De accountant heeft tijdens zijn werkzaamheden niet met de klokkenluiders gesproken. Tijdens de zitting spraken ze van een onkundig, onprofessioneel en onjuist onderzoek waarbij Nuon uit de wind is gehouden. Tijdens de zitting ging het voornamelijk om het doel van het onderzoek. De ingeschakelde forensisch accountant van Grant Thornton stelde dat het onderzoek bedoeld was om een externe check uit te voeren op de interne audit die Nuon uitvoerde, niet om de misstanden rondom de aanbesteding te onderzoeken.

Uitspraak volgt over vijftien weken.

Bron: FD.nl, Accountantweek.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Column: 'Het ontwerp mist eigenstandige eenvoud en uitstraling'

Bij het opstellen van de gunningscriteria worden steeds vaker zaken betrokken die mijns inziens beter als eis gesteld kunnen worden. Neem nu de volgende vraag bij een aanbesteding voor huis- en kolkaansluitingen: “Hoe zorgt de inschrijver ervoor dat er voldoende eigen personeel op afroep beschikbaar is voor het opstarten van werkzaamheden, hierbij ook rekening houdende met werkzaamheden op meerdere locaties”.  

Ik weet uit ervaring dat een inschrijver die een prachtig verhaal schrijft over een backup-pool, een flexibele schil, het inzetten van tijdelijke krachten, een personeelsuitwisselingsovereenkomst met een collega, een zzp-oproep-tool, een project waarbij mensen met een uitkering ingezet kunnen worden, een overeenkomst met het plaatselijke asielzoekerscentrum en een speciale plannings-app, meer punten krijgt dan degene die eenvoudig opschrijft dat hij voldoende personeel heeft om het aan te kunnen.  

In mijn ogen moet een aanbestedende dienst echter helemaal niet willen weten hoe een ondernemer ervoor zorgt dat er voldoende personeel beschikbaar is. Als je niet vertrouwt dat een bedrijf de opdrachten tijdig uitvoert, dan ligt het veel meer voor de hand om er een boetebeding aan te hangen.  

Je krijgt bij sommige gunningscriteria ook rare motiveringen. Ik lees: “Het is het beoordelingsteam niet duidelijk wat de rol is van de projectleider en op welke wijze de communicatie met de aanbesteder wordt verzorgd.”  

Wat verwacht zo’n aanbestedende dienst nou? Hoezo is niet duidelijk hoe de communicatie met de aanbesteder wordt verzorgd? Ik neem aan dat het gaat per telefoon, email, whatsapp en een wekelijks overleg. En wat zou de rol van de projectleider zijn? Koffie rondbrengen? De was doen? Of toch gewoon het project leiden?  

Waarom zijn dit soort aanbestedingen nu zo onwenselijk? Niet alleen omdat je de inschrijvers opscheept met het opschrijven van voor de hand liggende zaken, en daarna met een vergrootglas gaat kijken wie het het mooiste heeft opgeschreven, maar ook omdat het een bron van mogelijke problemen is. Want waarom kunnen wij dit nu lezen? Omdat er een rechtszaak over gevoerd is.  

In een van mijn vorige columns had ik het over een aanbesteding van bushokjes. Een gemeente had onlangs een aanbesteding van bushokjes waarbij als gunningscriterium ‘de verfijndheid’ van de bushokjes meetelde. Ik vind dat raar. Iemand kan een verfijnde smaak hebben, zoals een kok die precies kan proeven welke kruiden er in een gerecht zitten. De ‘verfijndheid’ van bushokjes is op zijn zachtst gezegd een vreemd criterium. Overigens was in die aanbesteding ook de kwaliteitsbeleving van de reizigers en de bezoekers (!?) een criterium: “U zou hier een hogere score hebben ontvangen wanneer u meer maatregelen beschreven zou hebben die de kwaliteitsbeleving van de reizigers en bezoekers écht verhogen.” (goede wifi, gewatteerde zitplaatsen, klein wc’tje, rustgevende muziek, verlichting die zich aanpast aan het buitenlicht, geen vrouwonvriendelijke reclame etc etc).  

En let op, ik heb er niks op tegen dat een gemeente de kwaliteit van de bushokjes wil verbeteren. Als je vindt dat er wifi moet zijn, en dat de verlichting goed en duurzaam moet zijn, is dat prima, maar maak daar dan gewoon eisen van, en laat niet bedrijven worstelen met taalspelletjes.  

Bij een grote gemeente is een tenderprocedure gehouden voor de selectie van een partij die het optierecht verkrijgt om een  woon- en voorzieningenprogramma te ontwikkelen, financieren, realiseren en exploiteren/verkopen. In de voorselectie is gevraagd om referenties en een visiedocument, dat is beoordeeld aan de hand van de gunningscriteria: Programma, Ruimtelijke kwaliteit en Duurzaamheid. Voor elk gunningscriterium konden dertig punten worden behaald en daarnaast konden inschrijvers nog tien punten behalen met hun referenties.  

In de motivering lees ik onder andere onderstaande zinnen:  

“Daarnaast is het domineren van de horizontaliteit boven de plint genoemd als minder positief.”  

“…dat haar inschrijving op dit onderdeel ‘minder eigenstandig’ is en dat van de inschrijving van Lokhorst de eigenstandigheid en authentieke uitstraling beviel.”  

“De gemeente heeft als minder beoordeeld dat Amsborgh verwijst naar een veelheid aan naastgelegen gebouwen waardoor het ontwerp van Amsborgh eigenstandige eenvoud en uitstraling mist.”  

Als u denkt, ik ken het woord ‘eigenstandig’ niet, dan klopt dat. Van Dale kent het woord ‘eigenstandig’ ook niet. Er is wel een Duits woord ‘eigenständig’ dat zelfredzaam, zelfstandig betekent, maar dat lijkt me niet van toepassing op een ontwerp. Er bestaat ook nog zoiets als een eigenstandige juridische entiteit, maar ook dat lijkt me hier niet van toepassing.  

Mijn advies aan aanbestedende diensten, denk goed na over wat je als gunningscriterium uitvraagt, en wat je als eis uitvraagt. Een goede keuze voorkomt moeilijke gesprekken en rechtszaken. En dit heb ik helemaal eigenstandig bedacht.  

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbestedingsdata ontleed: weinig oog voor circulair inkopen bij Nederlandse gemeenten

In deze rubriek licht Significant Synergy periodiek een specifiek thema door op basis van openbare aanbestedingsdata. Daarvoor gebruiken wij ons Tenderdashboard. Het Tenderdashboard verzamelt informatie over alle openbare aanbestedingen. Onze klanten helpen wij daarmee marktverkenningen uit te voeren, actuele thema’s te onderzoeken en data gedreven tot een passende aanbestedingsstrategie te komen. Verkregen marktinformatie en inzichten delen wij hier. Doe er je voordeel mee!

Circulair inkopen, de media staan er al een geruime tijd vol mee. Inkoop kan namelijk een bijdrage leveren aan een circulaire economie, een thema met zeer grote impact op het leefklimaat en op een duurzame wereld. Dat is nog eens wat anders dan als inkoper impact leveren op de kosten van je organisatie of op het voorkomen van rechtmatigheidsissues. Bijdragen aan strategische en maatschappelijke belangen, dat is waar ik zelf al vijftien jaar als inkoopprofessional warm voor draai.

Al sinds het akkoord van Parijs in 2015 en de daaruit door Nederland vertaalde doelstellingen ten aanzien van CO2-reductie en circulariteit, zet Nederland deze doelen door naar haar decentrale overheden. In 2050 zal de CO2-emissie 95 procent mogen zijn van de emissie in 1990 en zullen provincies, gemeenten en waterschappen honderd procent circulair moeten inkopen. Deze doelen lijken ver weg, maar er is tegelijkertijd veel aandacht voor. Zo richt Stichting Urgenda zich stevig en kritisch op de Nederlandse resultaten en inspanningen ten aanzien van de CO2-reductie, waar duidelijke stappen nog achterwege lijken te blijven. Maar hoe zit het met de stappen op het vlak van circulair inkopen? We slaan ons Tenderdashboard daar eens op na.

Gemeenten

Figuur 2: 47 gemeenten die het afgelopen jaar circulair aanbesteedden

Slechts veertien procent van de Nederlandse gemeenten koopt actief circulair in
We schrikken nogal van dit getal. Ongeveer vijftig gemeenten hebben in de afgelopen jaren aanbestedingen gepubliceerd met een duidelijke circulaire doelstelling. Gelukkig zien we wel dat de afgelopen jaren het aantal gemeenten dat actief circulair inkoopt iets verbetert. Zo waren dit in 2017 nog maar acht gemeenten en in 2019 waren het er 25. Wat ook een zichtbaar positieve beweging is, is dat het aantal aanbestedingen met een circulaire doelstelling de afgelopen jaren stevig toeneemt. Zo waren het er in 2017 nog maar tien. In 2019 groeide dat aantal naar meer dan vijftig (inclusief vooraankondigingen). Maar met een tussenstand van 33 aanbestedingen in 2020 lijkt deze exponentieel stijgende lijn zich vooralsnog niet door te zetten. In absolute getallen valt het circulair inkopen bij gemeenten ons tegen. We concluderen voorzichtig dat gemeenten nog worstelen met de aanpak van dergelijke aanbestedingen.

Positief: veel dialoog met de markt
Dat gemeenten worstelen met dit thema blijkt ook uit de vele marktconsultaties die worden uitgevoerd. Het vaker toepassen van de marktconsultatie zien we overigens als een positieve ontwikkeling. Het helpt om de inkoopvraag op de mogelijkheden van de markt af te stemmen, maar ook om de wijze van beoordelen vast te stellen. Omdat het meten van de mate van circulariteit in de praktijk nog heel lastig is, is die afstemming over de wijze van beoordelen erg belangrijk. Het borgt de transparantie en objectiviteit die de aanbestedingsregels vereisen.

In absolute getallen valt het circulair inkopen bij gemeenten ons tegen. We concluderen voorzichtig dat gemeenten nog worstelen met de aanpak van dergelijke aanbestedingen.

Het verschil in aantal marktconsultaties is overduidelijk. Bij aanbestedingen met een circulaire doelstellingen wordt in dertig procent van de gevallen een marktconsultatie toegepast. Over het geheel van aanbestedingen is dat maar negen procent. Deze ontwikkeling sluit goed aan op de aanbevelingen van onder andere PIANOo en Nevi. En het laat zien dat actief naar samenwerking wordt gezocht tussen inkopers en de markt om impact op dit thema te bereiken.

Bouwen, wegen, inrichten en…koffie
Bij deze analyse van ons Tenderdashboard verwachtten we dat gemeenten zich vooral op de vanuit circulair perspectief impactrijke grond-, weg- en waterbouw zouden richten bij hun aanbestedingen. Toch zien tussen de circulaire aanbestedingen van gemeenten steeds vaker bedrijfsvoeringsthema’s als de warme drankenvoorziening terug. We vinden inmiddels dus mooie voorbeelden op dit vlak. Het is mooi om te zien dat gemeenten hun warme drankenvoorziening circulair maken. Dat betekent namelijk dat zij de circulaire ambities ook echt de organisatie in brengen. De impact van zo’n inkooppakket als koffie mag dan geringer zijn dan die van grootschalige projecten in de openbare ruimte, het draagt zeker bij aan het begrip en draagvlak voor complexere circulaire aanbestedingen. Die vragen namelijk best wat van het aanpassingsvermogen van een organisatie.

Gemeenten besteden zaken als de kantoorinrichting, sanitaire middelen, kleding en drukwerk inmiddels ook circulair aan. Hier liggen dus kansen om de pionierende gemeenten op dit vlak te volgen. Ons advies: leer van elkaar en zoek elkaar op. En laten we de pionierende gemeenten aanmoedigen hun aandacht te verschuiven naar de impactrijke thema’s in de bouw en GWW vanuit de laagdrempeliger ervaringen die ze bij het inkopen van bijvoorbeeld koffie of sanitaire middelen reeds opdeden.

Niets boven intrinsieke motivatie
Vanuit onze ervaringen met circulaire aanbestedingen durven we wel te stellen dat de beperkt concrete doelstellingen op circulair inkopen zoals deze worden opgelegd niet echt richting geven aan de uitvoering van aanbestedingen. ‘100% circulair in 2050’, dat is best vaag en ver weg. Laat staan dat er al veel honderd procent circulaire oplossingen zijn voor de inkoopvraagstukken die wij in het hier en nu formuleren. Circulair inkopen vraagt dus om pionieren en om intrinsieke motivatie. Maar ook om doelstellingen op de lange termijn naar het hier en nu te vertalen. En om behaalde resultaten te vieren en te delen. Ondersteund door die intrinsieke motivatie geef je zo het enthousiasme de ruimte. Ook als de resultaten nog niet zo fors zijn, versterken ze het vliegwiel dat circulariteit aandrijft.

Wat betreft die intrinsieke motivatie en pioniersgeest valt het op dat de politieke stromingen de ambitie van gemeenten om circulair in te kopen beïnvloeden. Want bij de gemeenten die op basis van dit Tenderdashboard pionieren op het gebied van circulair inkopen staat duurzaamheid toch net hoger op de politieke agenda. Dit zorgt dus mede voor de juiste wind en motivatie in die organisaties.

Koen Spekreijse, Senior Adviseur bij Significant Synergy.

Eerste stap in circulair inkopen
De mooie voorbeelden van deze pioniers en de lessen die ze leren, effenen het pad voor de organisaties waar duurzaamheidsambities nog wat meer vorm moeten krijgen. In ieder geval op de onderwerpen waar nu de voorbeelden ontstaan, hoeven zij de uitdagingen van het circulair inkopen niet langer uit de weg te gaan. Organisaties kunnen Tenderned of het Tenderdashboard goed gebruiken om kansen te herkennen op de gebieden waar zij circulair kunnen inkopen. En om vervolgens logischerwijs de dialoog te zoeken met de markt en met collega’s. Zo is een eerste stap in het circulair inkopen eenvoudig gezet.

Koen Spekreijse is Senior Adviseur bij Significant Synergy en is daar onder andere verantwoordelijk voor het thema MVI. Wil je meer weten over circulair of maatschappelijk verantwoord inkopen en de impact voor jouw organisatie? Neem dan gerust contact met hem op.

Significant Synergy is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

VolkerWessels vecht gunning onderhoudscontract bruggen en sluizen aan

VolkerWessels stapt naar de rechter omdat de bouwer het oneens is met de gunning van een groot onderhoudscontract voor bruggen en sluizen in de omgeving van Rotterdam. VolkerWessels stelt dat de afwijzing onvoldoende gemotiveerd is en de beoordeling op ‘op meerdere concrete denkfouten en onvolkomenheden’ gebaseerd is.

Eind augustus werd het contract ter waarde van vijftien tot twintig miljoen euro, met een looptijd van vijf jaar, gegund aan Dynniq Nederland en Knook Staalconstructies. VolkerWessels gaf vorige week donderdag tijdens de zitting over de zaak aan dat Rijkswaterstaat diverse zaken uit de inschrijving verkeerd geïnterpreteerd zou hebben. Volgens Rijkswaterstaat is daar geen sprake van. Het aanbod van de winnende inschrijvers was simpelweg beter, lichtte de advocaat van Rijkswaterstaat toe. Over twee weken volgt de uitspraak van de rechter.

Bron: FD.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Mis 'm niet: aflevering 2

Nog een week en gaat de volgende aflevering van Tenderen, de meest verwarrende aanbestedingsshow van Nederland, live. Stel de timer in en mist het niet! Heeft u het eerste spel, Wheel of Workflows, nog niet gespeeld? Kijk aflevering 1 terug via www.tenderengemist.nl en speel mee!

Partner van Aanbestedingscafé:

Jeugdzorgaanbieder onder vuur na onthulling misstanden

De verlenging van het contract met jeugdzorgaanbieder Horizon ligt in verschillende gemeenten in Noord-Holland onder vuur, onder meer naar aanleiding van het onthullende boek van Hélène van Beek, over de aanbesteding van jeugdzorg in 2018. Een grote meerderheid van de colleges van B&W heeft de verlenging al goedgekeurd. De gemeenteraden proberen de verlenging nu van tafel te krijgen.

Onderzoeksjournalist Hélène van Beek stelt in het boek ‘Kinderen van de Staat. Jeugdzorg in ademnood’ dat de aanbesteding van jeugdhulp in 2018 onrechtmatig is verlopen. Het contract voor jeugdhulp werd gegund aan aanbieder Horizon, ondanks geluiden dat deze aanbieder niet de juiste zorg bood op andere locaties in Nederland. Daarbij stuurde de gemeente Hollands Kroon sterk op gunning aan Horizon, terwijl deze gemeente al zakendeed met een sterk aan Horizon gelieerde instantie.

Zorgen over kwaliteit
Diverse gemeenteraden willen nu dat er een onderzoek wordt ingesteld naar Horizon, om na te gaan of de aanbesteding daadwerkelijk onrechtmatig verlopen is en of de jeugdzorgaanbieder wel in staat is de juiste zorg te verlenen. Er zijn sinds 2018 zorgen geuit over de kwaliteit van jeugdzorg. Cliënten worden geacht dicht bij hun leefomgeving opgevangen te worden. Toch worden jongeren die niet kunnen aarden op de locatie in Bakkum overgeplaatst naar Harreveld, in de provincie Gelderland. “Er lopen iedere week kinderen weg, en er stroomt niemand door naar fase twee van de behandeling, terwijl die volgens Horizon wel geboden zou worden”, zegt SP-fractievoorzitter Keesman van de gemeenteraad in Enkhuizen.

Desondanks keurden zeventien colleges in de provincie de verlenging van het contract van Horizon al goed. De gemeenteraden in de provincies werken deze weken samen om in elke gemeente een motie in te dienen zodat de verlenging van het contract met Horizon niet doorgaat.

Bron: NHnieuws.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Zorgkantoren in beroep tegen uitspraak inkoopbeleid Wlz

De vijf zorgkantoren die begin deze maand te horen kregen dat zij niet voldeden aan de aanbestedingsrichtlijnen gaan in hoger beroep. De manier waarop ze de kortingspercentages moeten onderbouwen is volgens hen onuitvoerbaar.

Op 1 oktober j.l. deed de rechter uitspraak in een rechtszaak die 68 zorgaanbieders hadden aangespannen tegen vijf zorgkantoren. De zorgaanbieders vonden de gehanteerde tarieven niet reëel. De rechter stelde hen in het gelijk en oordeelde dat de zorgkantoren de tarieven onvoldoende onderbouwd hadden. Ook handelden de zorgkantoren daarmee volgens de rechtbank niet volgens de geldende aanbestedingsbeginselen. De zorgkantoren mogen gestarte inkoopprocedures niet voortzetten en moeten de tarieven voor 2020 aanhouden, tenzij ze kunnen aantonen dat de gehanteerde tarieven voldoen aan geldende eisen.

Wettelijk kader
De zorgkantoren willen dat de rechter het vonnis verduidelijkt. In een reactie schrijven de betrokken zorgkantoren: “Zorgkantoren willen uiteraard ook graag werken met reële en goed onderbouwde tarieven, maar zijn van mening dat zij niet kunnen voldoen aan de gestelde eisen voor de onderbouwing. Ze hopen met een hoger beroep tot een werkwijze te komen die voor hen wel uitvoerbaar is. De maatschappelijke opgave voor een goede, betaalbare en beschikbare langdurige zorg is te groot om stil te staan en op oude voet door te gaan. Zorgkantoren vinden het daarom van essentieel belang dat de rechter hen duidelijkheid biedt over de kaders die worden gesteld aan de werkwijze waarbinnen zorgkantoren hun wettelijke taak kunnen uitvoeren.”  

Bron: Skipr.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

‘Aanbestedingsrichtlijnen sociaal domein efficiënt noch effectief’

Uit onderzoek naar aanbestedingsrichtlijnen binnen het sociaal domein blijkt dat deze niet efficiënt of effectief zijn. De huidige richtlijnen moeten volgens de onderzoekers geëvalueerd en aangepast worden. Dat laat minister Hugo de Jonge middels een kamerbrief weten aan de Tweede Kamer.

De Jonge stelde het onderzoek in het kader van zijn voornemen om het sociaal domein uit te zonderen van aanbestedingsrichtlijnen. Gemeenten geven aan dat zij de aanbestedingsregels, die sinds 2016 van toepassing zijn, als ‘lastig’ ervaren en dat er geen duidelijke voordelen zitten aan het aanbesteden. Het onderzoek, uitgevoerd door Deloitte, moet op onafhankelijke wijze aantonen of dit het geval is.

Uit het onderzoek blijkt dat er geen grensoverschrijdendheid is in het sociaal domein, terwijl aanbestedende diensten ‘aanzienlijke uitvoeringslasten ervaren’. Dat leidt tot onevenredigheid, stelt het rapport. “Daarom kan worden geconcludeerd dat de regels die van toepassing zijn op overheidsopdrachten in het sociaal domein niet efficiënt noch effectief zijn”, concluderen de onderzoekers. Daaruit volgt ook de aanbeveling om “de huidige verplichtingen die voortvloeien uit de Europese richtlijn inzake overheidsopdrachten zoals die momenteel van toepassing zijn in het sociaal domein te evalueren met het oog op eventuele aanpassingen.”

Monitor Gemeentelijke Zorginkoop
Naast het onderzoek naar de effectiviteit en efficiëntie van de aanbestedingspraktijk binnen het sociaal domein, stuurt De Jonge ook de Monitor Gemeentelijke Zorginkoop 2020 naar de Tweede Kamer. Daarin is te lezen dat samenwerkingsverbanden zijn gegroeid ten opzichte van de jaren ervoor, neemt het aandeel ‘expliciete’ open house instrumenten toe maar worden er ook vaker selectieve procedures toegepast bij overheidsopdrachten. Bij de inkoop van Wmo-zorg neemt de inzet van inspanningsgerichte bekostiging af. Gemeenten stappen over op taakgerichte of gemengde bekostigingsvormen. Daarnaast neemt de looptijd van contracten toe, voornamelijk bij inkoop van jeugdhulp en in mindere mate bij inkoop van Wmo.

De Jonge schrijft aan de Tweede Kamer dat hij voor de kerstperiode van dit jaar nader in gaat op de stand van zaken rondom inkoop en aanbesteden in het sociaal domein. Er volgt dan een kwalitatief onderzoek naar inkoop binnen het sociaal domein, dat de Monitor Gemeentelijke Zorginkoop moet aanvullen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Lessen uit vijftien jaar DBFM

In opdracht van Rijkswaterstaat en Bouwend Nederland voerden de Rijksuniversiteit Groningen en de Erasmus Universiteit onderzoek uit naar DFBM-contracten. De uitkomst: het DBFM-contract is voornamelijk geschikt voor projecten tussen de 200 en 400 miljoen euro die niet te complex van aard zijn. Een aantal zaken kan echter beter.

DBFM, het Design, Build, Finance & Maintenance-contract bestaat dit jaar vijftien jaar. Centraal in het onderzoek stond de vraag welke lessen er getrokken kunnen worden uit deze periode. De onderzoekers constateren dat de contractvorm kwalitatief hoogwaardige resultaten oplevert en door de hoge tijdsdruk zorgt voor tijdige oplevering. Binnen deze contractvorm is doorgaans meer aandacht voor onderhoud na oplevering. Daarnaast vindt er vaak procesinnovatie plaats binnen bouwprojecten op basis van DBFM.

Risicoverdeling en tenderkosten
Toch is er ook ruimte voor verbetering. Zo vinden deelnemers dat risico’s binnen het DBFM-contract nog te veel bij de opdrachtnemer ligt. Dit heeft te maken met de lange duur en soms grote complexiteit van projecten. “Voor sommige bedrijven is de risicoverdeling, naast hoge transactiekosten, reden om niet aan DBFM-aanbestedingen mee te doen”, schrijven de onderzoekers. Daarnaast is risicobeheersing bij een DBFM-contract moeilijker omwille van de vaak grote projectomvang. Ook zijn de tenderkosten vaak hoog bij aanbestedingen van DBFM-projecten.

In de loop der tijd is er veel expertise ontwikkeld op het gebied van DBFM, waardoor projecten met deze contractvorm professioneler worden aangepakt. Respondenten pleiten voor betere risicoverdeling en een selectieve toepassing van DBFM-contracten, op projecten waar de contractvorm goed bij past: niet te risicovol, niet te groot, met een groot deel nieuwbouw, niet te complex en niet te innovatief.

Bron: rapport ‘Leren van 15 jaar DBFM-projecten bij RWS’

Partner van Aanbestedingscafé:

Doe mee aan het Inkooptrends onderzoek 2021

Dit jaar voert Supply Value voor de negende keer onderzoek naar inkooptrends uit onder private en publieke inkoopprofessionals. Wil je ook weten wat de inkooptrends van 2021 zijn? Nieuwsgierig hoe jouw organisatie presteert ten opzichte van branchegenoten? En ben je benieuwd naar concrete aanbevelingen waar je in de praktijk mee aan de slag kunt?

Doe dan mee aan het onderzoek en maak kans op een gratis training van de Supply Value academy (t.w.v. €500,-). De enquête is tot en met 6 november beschikbaar. Invullen duurt gemiddeld 6 minuten. De antwoorden worden anoniem verwerkt en deelnemers ontvangen gratis het onderzoeksrapport.

Ga naar de enquête.

Supply Value is Premium Partner van Inkoperscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Bidmanager van het jaar: ‘vak wordt ondergewaardeerd’

“Bidmanagement kwam heel toevallig op mijn pad”, vertelt Leontien Navest, bidmanager bij Capgemini. “Ik vond altijd heel veel dingen leuk, behalve sales. En toch ben ik daarin terecht gekomen.” En dat niet alleen; op 1 september 2020 is Leontien verkozen tot bidmanager van het jaar. Het vak wordt alleen nog sterk ondergewaardeerd. Het is haar missie om bidmanagement beter op de kaart te zetten.

Wat is het carrièrepad van Leontien geweest? Wat is haar visie op het vak? En wat kan zij mede-bidmanagers adviseren? Daarover spreekt AanbestedingsCafe.nl haar.

Hoe ben je in bidmanagement terecht gekomen?
“Ik ben begonnen bij Ernst & Young Consulting, wat later overgenomen is door Capgemini. In mijn laatste jaren als consultant heb ik onder andere bijgedragen aan de Accelerated Solutions Environment. Dat is zowel een special ingerichte workshopomgeving als een methodiek voor grote groepsinterventies. Je brengt veel mensen bij elkaar en werkt razendsnel een strategie of plan van aanpak uit. Je doet als het ware het werk van drie maanden in drie dagen. 

De laatste jaren dat ik dat deed, klopten er steeds meer infrastructuur-leveranciers aan. Onder meer VolkerWessels, Heijmans en Imtech kwamen bij ons om voor hun tenders in zo’n groepssessie versneld na te denken over hun propositie voor Rijkswaterstaat. Toen ben ik enthousiast geworden over tenderen.

Bidmanagement bleek ook een functie te zijn binnen Capgemini. Dat wist ik niet. Toen gaf ik aan dat ik het wel heel leuk vond om die overstap te maken. Toevallig hadden ze net een vacature. En zo ben ik het vak ingerold.”

Leontien Navest, bidmanager bij Capgemini

Wat vind je zo leuk aan aanbestedingen?
“Ik vind het heerlijk dat je een probleem hebt dat je binnen een hele korte tijd moet oplossen. Je krijgt een bestek van driehonderd pagina’s en dat moet je helemaal doorgronden. Wat zijn de vragen en pijnpunten nu echt? Het komen tot een oplossing vergt bovendien creatieve denkkracht. Tekstschrijven is ook een van mijn hobby’s en dat kan ik hier ook in kwijt. Daarnaast vind ik het leuk om iedereen met elkaar te verbinden en te werken in teamverband. Binnen Capgemini krijgen bidmanagers de vrijheid om de functie zo in te vullen als zij zelf willen. Zolang we maar in staat zijn om de kans op het winnen van een offerte zo groot mogelijk te maken.”

Hoe ben je daarna gegroeid tot een goede bidmanager? 
“Dat is gewoon meters maken. Naarmate je langer bidmanager bent, word je ook een steeds betere bidmanager. Ik begon natuurlijk met de makkelijkere tenders, zoals inhuurmantels. Dit is ook goed te begrijpen als je geen ict-expert bent. Laatst kwam ik in een aanbesteding terecht die heel diepgaand over cybersecuritymanagement ging. Inmiddels vind ik dat ook heel interessant. Zo groei je door.”

Wat was je grootste leermoment in die eerste periode?
“Naast die inhuurmantels waar ik mee begon, had ik meteen ook een heel complex bid. Hierin speelden een Amerikaanse onderaannemer, zware eisen, aansprakelijkheid en grote boetes een rol. Dat juridische aspect, daar had ik in mijn vorige functies nog nooit mee te maken gehad.”

Wat is jouw visie op bidmanagement?
One size fits all voldoet niet. Je moet als bidmanager flexibel zijn in je aanpak. Persoonlijk vul ik iedere tender weer anders in. Ik kijk naar de uitvraag, wat we nodig hebben, wat de ervaring is van de experts, hoeveel tijd we hebben en hoeveel er geschreven moet worden. Op basis daarvan bepaal ik iedere keer hoe ik het bid aanpak.

Bidmanagement wordt binnen veel organisaties nog erg beschouwd als procesmanagement. Bidmanagers zorgen dat het interne proces doorlopen wordt, dat er netjes op tijd vragen gesteld worden, dat het interne goedkeuringsproces goed verloopt en dat er afspraken ingepland zijn. Mijn visie is dat bidmanagement veel breder is.”

Dat klinkt alsof bidmanagement ondergewaardeerd wordt.
“Klopt. Uiteraard is procesmanagement de basis. Dit moet op orde zijn, maar hiermee maak je niet het verschil als bidmanager. Hoewel Capgemini al behoorlijk professioneel bidmanagement heeft, is het bij velen onbekend wat een bidmanager allemaal doet en kan doen. Sales staat meestal op de voorgrond en de bijdrage van bidmanagement is redelijk onzichtbaar. Ik wil zorgen dat ook het belang van bidmanagement in de organisatie duidelijk wordt.”

Hoe maak je wel het verschil?
“Je maakt het verschil door enerzijds te zorgen voor de spirit in het team. Die energie zorgt dat het team de gedrevenheid krijgt om er met elkaar voor te gaan. Een andere rol van een bidmanager is het geven van sturing aan de inhoud, pricing en strategie. Zoals ik het zie is de bidmanager de ‘stuurman’ die samen met de Sales, die de ‘kapitein’ is, de koers van het bid bepaalt.”

Heb je een best case die jouw flexibele aanpak verduidelijkt?
“Ja, dat was een tender van het ministerie van Algemene Zaken voor het Platform Rijksoverheid Online. Dit was een opdracht voor het beheer, onderhoud en de doorontwikkeling van alle websites van Rijksoverheid.nl. Voor dit bid had ik veel experts nodig voor het beantwoorden van vragen. Deze experts waren echter fulltime bij klantopdrachten ingezet. Toen heb ik ‘braindumpsessies’ georganiseerd om toch alle benodigde informatie te verzamelen. Hier heb ik de group genius toegepast.”

Wat hielden deze sessies en group genius in?
“We hadden steeds sessies van 1,5 uur met groepen van zes tot tien experts. In deze tijd verzamelde ik alle kennis. Ik stelde de vragen en op basis van hun antwoorden heb ik uiteindelijk de beantwoording geschreven. Dat was een mooie manier om de schaarse tijd die de experts beschikbaar hadden zo effectief mogelijk te benutten. In die zin heb ik hen ontlast, maar heb ik toch precies gekregen wat ik nodig had om een goede offerte te maken. En het waren sessies die veel energie opleverden in het team.

De group genius komt uit de tijd van de Accelerated Solutions Environment. Daar maakten we gebruik van de kracht van de groep. Het idee: zet drie mensen bij elkaar en persoon 1 roept A, persoon 2 roept daarop B en dat is een trigger voor persoon 3 om C te roepen. En C is dan de perfecte oplossing. Tot C waren de drie personen los van elkaar niet gekomen. Dit is het ‘1+1=3’-effect.”

Nog een laatste tip voor andere bidmanagers?
“Zorg dat je gereedschapskist als bidmanager zo vol mogelijk zit met templates, methoden en tools, zodat je in staat bent om bij ieder bid voor de juiste aanpak te kiezen. Enerzijds maak je die koffer voller door zelf steeds nieuwe dingen te bedenken, maar ook intervisiegroepen kunnen waardevol zijn. Daarnaast leer je veel van het meelopen met collega-bidmanagers en door onderling ervaringen te delen.”

Partner van Aanbestedingscafé:

Kwaliteit geen criterium bij aanbesteding tbs-behandeling

Er is te weinig aandacht voor kwaliteit van ingekochte vervolgbehandeling voor tbs’ers. Dit belemmert de door- en uitstroom binnen tbs-klinieken, waardoor nog grotere druk op de tbs-zorg komt te staan. Dat concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid (IJV) die onderzoek deed naar tbs in Nederland.

Aanleiding voor het onderzoek waren diverse indicenten met tbs’ers die tijdens de resocialisatiefase opnieuw strafbare feiten pleegden. De IJV concludeert in het rapport ‘Geen kant meer uit kunnen’ dat het hoofd behandeling in een forensisch psychiatrisch centrum (FPC) onder grote druk staat, er te weinig personeel is de wijze van inkoop voor een slechte doorstroom van tbs’ers zorgt. Dat laatste veroorzaakt grote druk op de beschikbare plekken.

Inkoop door DJI
De Dienst Justitiële inrichtingen is verantwoordelijk voor de inkoop van vervolgvoorzieningen, voorzieningen waarnaar tbs’ers kunnen doorstromen na initiële behandeling. De IJV concludeert het volgende: “De vervolgvoorzieningen zijn via de aanbestedingsprocedure door DJI gecontracteerd waarbij inhoudelijke kwaliteit geen onderscheidend criterium is.” Het hoofd behandeling kan er daardoor soms niet op vertrouwen dat de vervolgvoorziening toereikend is voor een cliënt, vooral als er zich een nieuwe aanbieder aandient. Nieuwe aanbieders verklaren bij inschrijving te voldoen aan de vooraf gestelde institutionele vereisten maar dit wordt niet op voorhand gecontroleerd. Is de zorg toch niet afdoende, dan kunnen er pas bij een volgende aanbesteding eisen worden toegevoegd. “Dit vormt een risico omdat elke aanbieder die voldoet aan de minimale eisen om forensische zorg te leveren, zich kan inschrijven op de aanbesteding en zodoende inkomsten genereren zonder oog te hebben voor de kwaliteit van forensische zorg”, stelt de IJV.

Daarnaast wordt kwaliteit in aanbestedingsdocumentatie omgezet in het begrip ‘doelmatigheid’, dat alleen stuurt op een zo kort mogelijke duur van de behandeling. Ten slotte stelt de Inspectie dat de Europese aanbestedingsregels de doorstroom beperken. “Het stelsel biedt onvoldoende langdurige zekerheid die nodig is om als FPC uit te breiden.”

Nieuwe inkoopsystematiek
Minister Dekker van Rechtsbescherming wil naar aanleiding van het rapport ‘binnen de kaders van de aanbestedingswet tot een nieuwe inkoopsystematiek te komen.’ Die moet de DJI beter in staat stellen op capaciteit en kwaliteit te sturen. Naar verwachting is de nieuwe systematiek eind dit jaar gereed, stelt hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Bron: rapport Inspectie Justitie en Veiligheid

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbesteding Uitgelicht: Voorbereiden archiefmateriaal voor digitalisering

Op het CTM platform worden regelmatig bijzondere zaken ingekocht. In deze rubriek brengen wij iedere maand bijzondere aanbestedingen onder de aandacht. Dit keer: Voorbereiden Archiefmateriaal voor Digitalisering, uitgevoerd door Daniel Douma voor het Nationaal Archief (IUC-Noord). 

Wat is het?
Voorbereiden archiefmateriaal voor digitalisering.

Voor wie?
Daniel Douma voor het Nationaal Archief (IUC-Noord).

Wat wordt er aanbesteed?
Deze nationale openbare procedure is gericht op het voorbereiden van archiefmateriaal op digitalisering. Er moeten bepaalde handelingen verricht worden die eraan bijdragen dat materiaal gereed is. Soms is er ook wat herstelwerk nodig, of bijvoorbeeld het aanbrengen van barcodes, dergelijke handelingen.

Uitdaging voor de inkoper bij zo’n aanbesteding
Daniel Douma van IUC-Noord: “Dit is specialistisch werk, er zijn ook maar een paar bedrijven in Nederland die dit doen. Het is dan ook niet werk wat ik als inkoper elke dag tegen kom. In het begin is het de uitdaging om exact te snappen waar de opdracht over gaat. Wat moet er eigenlijk gebeuren?

Daarnaast willen wij als Rijk verduurzamen. Met verschillende thema’s waaronder klimaat, circulair en innovatie willen we impact creëren met de inkoop die we doen. Als inkoopadviseurs is het belangrijk om onze klant daarin mee te nemen. Hoe we duurzaamheid kunnen verwerken is per opdracht weer verschillend. Hiervoor kijk je als inkoopadviseur welk thema het beste past bij welk type opdracht, rekening houdend met de markt. In deze opdracht heeft zich dat concreet verwerkt in het opnemen van het criterium social return. We dagen inschrijvers uit om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt mee te nemen. Hierbij kun je onder meer denken aan het aanbieden van opleidingsplekken, werkplekken of stages. Door er echt gunningscriteria van te maken, vergroot je ook het bewustzijn bij inschrijvers.”

Meer weten? Klik hier voor de aankondiging.

Partner van Aanbestedingscafé:

Keolis wil bekendmaken beschikking aanbesteding voorkomen

Vervoerder Keolis wil niet dat de provincies Gelderland, Flevoland en Overijssel de intrekkingsbeschikking voor de concessie IJssel-Vechtstreek bekendmaken. De provincies willen de beschikking openbaar maken. Andere vervoerders hebben daarom gevraagd.

In de intrekkingsbeschikking staat waarom de provincies er dit jaar voor kozen de gunning aan Keolis in te trekken. Een deel van die informatie is nog niet openbaar gemaakt. Andere vervoerders die meedongen naar de concessie zouden met de informatie uit de intrekkingsbeschikking een juridische procedure kunnen starten en hebben de provincies gevraagd de intrekkingsbrief te publiceren. De provincies stellen dat het openbaar belang zwaarder telt dan integrale geheimhouding, en willen de stukken daarom publiceren. Keolis vindt dat de eigen organisatie bij publicatie onevenredig benadeeld wordt en stelt dat ‘het belang van opsporing en vervolging van strafbare feiten in het gedrang komen’.

Keolis is nog in gesprek met de provincies over het openbaar maken van de intrekkingsbeschikking. De vervoerder heeft twee weken de tijd om bezwaar in te dienen. Als de rechter openbaarmaking deze week niet tegenhoudt, zullen de stukken alsnog worden gepubliceerd.

 Vorige week werd ook bekend dat ceo Frank Janssen vertrekt bij Keolis. De vervoerder laat weten dat het vertrek niet te maken heeft met de commotie rondom de concessie IJssel-Vechtstreek, maar met persoonlijke omstandigheden.

Bron: Tubantia.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Tenderen Gemist?

Heb jij de eerste aflevering van Tenderen gemist? Geen nood, je kunt ‘m online terugkijken. Wees er snel bij, want de tweede aflevering van de meest verwarrende aanbestedingsshow van Nederland is te zien op 5 november! Check: www.tenderengemist.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Nieuwe onderzeeboten Defensie nog duurder

De Algemene Rekenkamer concludeert dat de aanschaf van vier nieuwe onderzeeboten nog eens 730 miljoen euro extra gaat kosten. Dit bedrag komt bovenop de 1,14 miljard euro waarmee het budget al was verhoogd. In totaal kunnen de kosten op 3,5 tot 4 miljard euro uitkomen.

De Tweede Kamer had de Algemene Rekenkamer gevraagd te onderzoeken hoeveel extra kosten er gemoeid zouden zijn met de aanschaf van de nieuwe onderzeeërs. De aanbesteding loopt nog, waarvoor niet alleen Damen Shipyards in de running is, maar ook het Duitse Thyssen en het Franse Naval nog meedingen naar de gunning. De beslissing over de gunning werd een jaar geleden al verwacht. Toen die uitbleef en de Tweede Kamer alleen een tussenstand ontving van Defensie, vroeg men om een aanvullend onderzoek. De Algemene Rekenkamer stelt dat het huidige budget niet toereikend zal zijn voor de aanschaf en het in de vaart houden van de onderzeeboten.

In een reactie op het rapport laat minister Bijleveld van Defensie weten dat ze zich niet kan vinden in de conclusies van de Algemene Rekenkamer. Volgens Bijleveld is een verhoging van het budget niet noodzakelijk en biedt het gehanteerde budget voldoende financiële ruimte.

Bron: NRC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Provincie Noord-Brabant opnieuw duurzaamste publieke opdrachtgever

In de top 25 duurzaamste publieke opdrachtgevers van Nederland komt de provincie Noord-Holland voor het tweede jaar als beste uit de bus. De gemeente Venlo en Rijkswaterstaat staan op plaats twee en drie in de door Bouwend Nederland samengestelde lijst.

Zowel de provincie Noord-Brabant als de gemeente Venlo zetten het afgelopen jaar vol in op duurzaamheid. De provincie hanteerde in vijf van de acht openbare aanbestedingen de zwaarste gunningscriteria op het gebied van duurzaamheid. De gemeente Venlo paste bij nagenoeg alle aanbestedingen duurzame gunningscriteria toe. Bij dertig procent van de aanbestedingen die Rijkswaterstaat in de markt zette speelde duurzaamheid ook een grote rol, waardoor Rijkswaterstaat van plaats acht naar plaats drie steeg.

Grote stijgers en nieuwe binnenkomers in de lijst waren de gemeente Vlaardingen, Emmen, Bergen op Zoom en Katwijk.

Bron: Bouwend Nederland

Partner van Aanbestedingscafé:

Hoe draagt LinkedIn bij aan de winnende aanbesteding?

Het is een must dat de LinkedIn-profielen kloppen bij wat u schrijft in uw aanbestedingsteksten. Tijd om uw LinkedIn-profiel af te stoffen? Met deze tips draagt uw zichtbaarheid op LinkedIn bij aan de winnende aanbesteding.

Onlangs viel mijn oog op een aanbestedingsrechtzaak waarin het LinkedIn-profiel een prominente rol speelde. Via LinkedIn werd namelijk aangetoond dat de ervaring van het personeel van de winnaar niet voldeed aan de gestelde eisen in de aanbesteding. Beoordelaars van uw inschrijving zitten op LinkedIn en zien u ook daar voorbijkomen. Komt uw profiel dan eigenlijk wel overeen met wat u in de aanbestedingstekst schrijft?

Met deze vijf tips draagt uw zichtbaarheid op LinkedIn bij aan de winnende aanbestedin

1. Schrijf een ijzersterke kopregel (headline)

De kopregel is het eerste wat mensen lezen op LinkedIn. Hier valt het oog meteen op als de aanbestedende dienst of die potentiële klant jou online opzoekt.

Als standaard gebruikt LinkedIn uw huidige functie en bedrijfsnaam. Dat kunt u natuurlijk laten staan, als uw doelgroep maar begrijpt wat de functienaam dan inhoudt en het overeenkomt met de benaming in de offertetekst.

Alleen is de functienaam natuurlijk wel een beetje saai. U kunt de kopregel ook wat persoonlijker maken. Denk bijvoorbeeld aan kernwoorden die uw functie omschrijven. Zorg ervoor dat duidelijk is wie u bent, wat u doet en vooral wat u voor de ander kunt betekenen. 

Emoticons gebruiken in de headline? Ik hou er zelf niet van. Vind het eigenlijk niet zo professioneel. Het komt ook vaak onrustig over. Maar sommige LinkedIn Experts zweren erbij en adviseren het juist wel in te zetten om op te vallen.

Kies als bedrijf vooral een eigen stijl. Met telkens in het achterhoofd: wat wil de (potentiële) klant lezen en sluit het aan bij wat wij schrijven over ons personeel in onze aanbestedingsteksten?

Doet u internationaal zaken? Voeg dan uw profiel toe in een andere taal.
Dan word u natuurlijk sneller gevonden door buitenlandse contacten. Wist u dat u het profiel in maar liefst veertig verschillende talen kunt aanmaken? Het aanmaken en vertalen gaat heel makkelijk. Het enige wat u hoeft te doen, is in het LinkedIn-profiel rechts in de kantlijn klikken op
 ‘Profiel toevoegen in een andere taal’

2. Zorg voor een professionele profielfoto

Een goede eerste indruk kunt u maar één keer maken. Net zoals met uw offerte, zorgt u ook op LinkedIn voor een professionele uitstraling.

Op een goede profielfoto:

3. Maak van uw samenvatting een pitch

De samenvatting is eigenlijk een soort elevator pitch. Wat wilt u dat uw klanten en prospects onthouden? Als tenderschrijver weet u als geen ander hoe u een overtuigende tekst schrijft. Eigenlijk doet u hier dus precies hetzelfde, zoals:

Overweeg om in uw samenvatting ook contactgegevens te vermelden. Ik heb in mijn samenvatting op LinkedIn bijvoorbeeld bewust mijn website, mailadres en telefoonnummer genoemd. Zo maak ik het mijn (potentiële) klanten nog makkelijker om contact met mij op te nemen.

4. Houd werkervaring en opleidingen up-to-date

Net zoals op een cv deelt u op LinkedIn relevante werkervaring en opleidingen. Vooral de laatste tien jaar zijn het belangrijkst. Maar let op: in de aanbestedingsrechtzaak was de eis juist minimaal tien jaar. Dus wordt er in een aanbesteding naar ervaring gevraagd of benoemt u ervaring van de sleutelfunctionarissen in de aanbestedingstekst? Zorg dat de werkervaring, opleidingen en cursussen up-to-date zijn!

In deze aanbestedingsrechtzaak speelde LinkedIn een cruciale rol
Het ging om de aanbesteding van gemeente Rotterdam eind 2019 voor de opdracht ‘Bouwkostendeskundige voor de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen’. In het Plan van Aanpak dienen de inschrijvers onder meer functieprofielen op te geven van de door hen in te zetten senior bouwkostendeskundigen. Een eis daarbij is o.a. dat deze minimaal tien jaar aantoonbare praktijkervaring en expertise als bouwkostendeskundige op het gebied van het ramen en begroten van restauratiewerkzaamheden van monumenten moet hebben.

De verliezende partij zag aan de hand van de cv’s van de medewerkers op de website van de winnende partij én de LinkedIn-accounts dat de deskundigen niet aan de gestelde eisen voldeden. Misschien vraagt u zich af waarom ze op de website gingen kijken, maar de kans is groot dat partijen elkaar natuurlijk vanuit de markt kennen.

De vraag naar functieprofielen met ervaringseisen zie ik vaker in aanbestedingsprocedures. Niet alleen voor expertise in de bouw, maar ook bijvoorbeeld bij opdrachten voor accountants, facilitaire dienstverleners en in de zorg. 

5. Vraag naar aanbevelingen

Uw potentiële klanten zijn heel benieuwd hoe anderen over u en uw organisatie denken. U maakt uw profiel dan ook een stuk sterker met een aantal aanbevelingen, want daarmee laat u autoriteit zien.

Het vragen naar aanbevelingen is best lastig weet ik uit ervaring. Zo vergeet ik het zelf regelmatig te vragen aan blije klanten. Stom! Want zij gebruiken woorden over mijn trainingen die ik zelf niet kan bedenken. Woorden die mijn potentiële klanten juist raken.

Gelukkig maakt LinkedIn het geven van en vragen om aanbevelingen wel makkelijk. Via de button ‘Meer’ op een profiel kunt u klikken op ‘Om een aanbeveling vragen’ of ‘Aanbevelen’.

Tot slot nog een tip: wees regelmatig zichtbaar in de tijdlijn van uw klant

U weet nu hoe u uw LinkedIn-profiel oppimpt. Maar wist u dat u vervolgens met uw zichtbaarheid op LinkedIn de klant helpt kiezen voor uw organisatie? U herkent het zelf vast ook wel. Als u dit jaar naar Texel op vakantie gaat, dan komt u ineens allemaal mensen – offline en online – tegen die daar ook naar toe gaan of ooit geweest zijn. Zo werkt het ook bij uw beoordelaars. Hun oog valt tijdens het aanbestedingstraject ook onbewust op allerlei gerelateerde berichten.

De laatste tijd lijkt de toon op sociale media (en ook op LinkedIn) helaas wat negatief. Dat vind ik persoonlijk best jammer en voor de meeste verkopers ook niet zo handig. Hou het liever positief. Azijnzeikers kunnen beter maar naar Twitter gaan, toch?

Dus als het bij u past (want u moet het echt alleen doen als u het leuk vindt) plaats dan regelmatig persoonlijke en positieve updates met waardevolle content. Heeft u zelf geen inspiratie daarvoor? Deel dan af en toe eens linkjes naar boeiende artikelen. Misschien is dit blog bijvoorbeeld interessant om te delen met uw volgers op LinkedIn?

Deze blog verscheen eerder op Verkopersonline.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Opdrachtgevers hanteren steeds vaker te lage plafondprijzen

Publieke opdrachtgevers gebruiken steeds vaker te lage plafondprijzen in aanbestedingen. Dat doen ze soms zelfs bewust, meldt Cobouw op basis van gesprekken met deskundigen.

De trend is zichtbaar bij gemeenten en andere publieke opdrachtgevers. Door een aanbesteding met een lage plafondprijs in de markt te zetten kunnen aanbestedende diensten de prijs laag houden. Zo wordt voorkomen dat een ontwerp te veel geld gaat kosten. Gemeenteraden willen bijvoorbeeld de kosten drukken om goede sier te maken, nog voor het ontwerp van een gebouw of werk vaststaat. Dat levert echter veel frustratie op bij bouwers. Als de aannemer er na inschrijving achter komt dat het project wel degelijk veel duurder uitpakt dan het plafondbedrag moet deze zijn verlies nemen of de aanbesteding aan zich voorbij laten gaan. De gemaakte tenderkosten zijn dan wel voor rekening van de aannemer, soms duizenden euro’s.

Soms leidt een te lage plafondprijs ook tot weinig of geen animo voor projecten, zoals het geval was bij werkzaamheden aan de A9, A15 en N206, het project Zeetoegang IJsselmond van Rijkswaterstaat en de aanleg van het Zuidasdok. Niet zelden wordt de aanbesteding dan stopgezet en later opnieuw in de markt gezet met een hoger plafondbedrag.

Onkunde
Er is echter niet altijd sprake van kwade opzet. Soms is er ook onkunde in het spel. Partijen weten niet altijd wanneer ze de plafondprijs in kunnen zetten. Bij een aanbesteding op basis van Best Value is het plafondbedrag nog steeds een must. Maar in andere gevallen zou een vloerbedrag in plaats van een plafondbedrag een veel beter idee zijn, zeggen experts tegen Cobouw.

Bron: Cobouw.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Coulance RWS bij inschrijving wordt inschrijver na 3 keer fataal

Een deelnemer van een raamovereenkomst mag drie keer een ‘natte handtekening’ inleveren in plaats van een elektronische handtekening. Kan hij dan, als hij het een vierde keer doet, uitgesloten worden?  

Deze vraag stond centraal in een rechtszaak [EJEA 20-100] in juli dit jaar.

Wat voorafging
Na een Europese aanbestedingsprocedure is een Combinatie geselecteerd voor de percelen 3 en 5 van de Raamovereenkomst ‘Projectbeheersing’. Op grond van de Raamovereenkomst wordt de Combinatie, samen met de overige gecontracteerde partijen, door Rijkswaterstaat uitgenodigd om in minicompetities mee te dingen naar andere overeenkomsten. De Combinatie heeft ingeschreven op verschillende minicompetities binnen de Raamovereenkomst.

Kort voor de uiterste inschrijvingstermijn van een minicompetitie, constateerde een van de combinanten dat de autorisatie voor de vereiste digitale handtekening was verlopen. De Combinatie heeft daarop toestemming gekregen van Rijkswaterstaat om, naast het tijdig uploaden van de aanbestedingsdocumenten, de originele inschrijving met ‘natte’ handtekeningen fysiek af te geven bij Rijkswaterstaat. De Combinatie heeft die minicompetitie vervolgens gewonnen.

Hierna heeft de Combinatie nog twee keer op dezelfde wijze ingeschreven op een minicompetitie binnen de Raamovereenkomst. Deze inschrijvingen zijn als geldig aangemerkt.

Toen ging het mis 
Op 10 december 2019 is de Combinatie door Rijkswaterstaat uitgenodigd om in te schrijven op de minicompetitie voor het project ‘inrichting van en beheersen van financieel en capaciteitsmanagement’.

De Combinatie heeft daarop ingeschreven door, net als de vorige keren, de aanbestedingsstukken te uploaden in TenderNed en fysiek de originele inschrijving, met natte handtekeningen, in te leveren bij Rijkswaterstaat tegen afgifte van een ontvangstbevestiging.

Maar toen kreeg de Combinatie op 12 februari 2020 het volgende bericht:

“Met betrekking tot uw inschrijving delen wij u mede dat uw inschrijving ongeldig is verklaard om de volgende reden(en): De ondertekening van uw inschrijving voldoet niet aan de eisen die Rijkswaterstaat hieraan stelt. Conform het gestelde in de Uitnodiging tot Inschrijving dienen Inschrijvingen ondertekend te worden met een gekwalificeerde elektronische handtekening conform Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014. Ik heb derhalve uw inschrijving ter zijde gelegd.”  

Op 18 februari 2020 heeft de Combinatie bezwaar gemaakt tegen de ongeldigverklaring van de inschrijving en verzocht om een herstelmogelijkheid. Rijkswaterstaat heeft dat bezwaar op 20 februari 2020 ongegrond verklaard.

De rechtszaak
De Combinatie stapte vervolgens naar de rechter om de Staat te gebieden de ongeldigheid van de inschrijving in te trekken.

De rechter geeft in haar oordeel aan dat de toestemming voor een natte handtekening in 2019 afgegeven was, omdat het een noodsituatie betrof. Gelet op het gelijkheidsbeginsel was Rijkswaterstaat niet eens verplicht om zich zo coulant op te stellen. De Combinatie had zich dit moeten realiseren.

Volgens Rijkswaterstaat betrof het een eenmalige toestemming vanwege de noodsituatie. De Combinatie brengt hier tegenin dat er sprake was van een algemene toestemming, omdat zij ook tijdens volgende minicompetities onder de Raamovereenkomst op die wijze mocht inschrijven. Hiervoor kan de Combinatie echter geen stukken overleggen die de juistheid van de stelling onderbouwen.

Volgens de rechter lag aan de toegestane uitzondering een concrete noodsituatie ten grondslag. Waarom zou de Combinatie ook een uitzonderingspositie in mogen nemen bij afwezigheid van zo’n situatie? Zeker nu de Combinatie heeft aangegeven dat het vrij simpel is om een nieuwe autorisatie voor de vereiste handtekening te verkrijgen en dat zij daarover inmiddels weer beschikt. De door de Combinatie gestelde algemene toezegging zou, ten opzichte van de andere inschrijvers, ook in strijd zijn met het gelijkheidsbeginsel.  

Rekening houdend met het essentiële belang van het gelijkheidsbeginsel in het aanbestedingsrecht, waarmee de Combinatie bekend moet zijn geweest, mocht de Combinatie er niet op vertrouwen dat zij ook in deze minicompetitie mocht inschrijven op een afwijkende wijze. Ook niet nadat de inschrijvingen in de twee eerdere minicompetities, waarbij ook een natte handtekening was gebruikt, niet ongelding waren verklaard. Volgens de rechter moet ervan uitgegaan worden dat dit laatste het gevolg was van onachtzaamheid van Rijkswaterstaat. De aanbestedende dienst heeft de inschrijving van de Combinatie dus op goede gronden als ongeldig aangemerkt.

Kennis van het aanbestedingsrecht opfrissen?

Deze case is één van de rechtszaken die Theo van der Linden gaat behandelen tijdens de kennissessie ‘Actuele aanbestedingsjurisprudentie’ op 21 oktober 2020. Op een speelse wijze zal Van der Linden de belangrijkste rechtszaken van het afgelopen half jaar behandelen.

TenderSuceces is partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Gemeente Haarlem wint Procura+ Award

De Procura+ Award voor ‘Aanbestedingsinitiatief van het Jaar’ is dit jaar gewonnen door de Gemeente Haarlem. De gemeente krijgt de prijs voor de aanbesteding van grond-, weg- en waterbouw.

De jury roemt de samenwerking tussen gemeente en leveranciers. Door middel van goed leveranciersmanagement lukte het de gemeente sociale en duurzame doelen te bereiken. In het kader van social return vraagt de Gemeente Haarlem aan alle leveranciers minstens vier procent van de inkomsten te besteden aan de inhuur van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het inkoopbeleid van de gemeente is al sinds 2008 erop gericht de stad klimaatneutraal te maken.

Bron: Haarlemsweekblad.nl, Procuraplus.org

Partner van Aanbestedingscafé:

Misstanden aanbesteding jeugdzorg Noord-Holland onthuld

Deze week verschijnt het boek ‘Kinderen van de Staat. Jeugdzorg in ademnood’, van onderzoeksjournalist Hélène van Beek. In het boek beschrijft ze hoe de aanbesteding van jeugdzorg in Noord-Hollandse gemeenten naar een enkele aanbieder wordt geschreven, die op meer plekken in Nederland niet naar behoren leverde.

Achttien gemeenten in Noord-Holland Noord schreven in 2018 een aanbesteding uit. Die werd gewonnen door aanbieder Horizon. Van Beek ontdekte dat dit bedrijf gelieerd was aan aanbieder Incluzio, dat al zakendeed met de gemeente Hollands Kroon. De aanbesteding werd geheel naar de werkwijze van Horizon toegeschreven. Een aanbieder met een aanpak die elders in Nederland niet leidde tot gewenste resultaten.

Van Beek is drie jaar bezig geweest met het onderzoek voor het boek, waarbij ze vaak lang moest wachten op informatie die ze opvroeg via de Wet openbaar bestuur. Ook moest ze op het matje komen bij de Raad van Toezicht van Horizon. Van Beek spreekt van een doofpotcultuur en hoopt dat haar boek raadsleden en andere betrokkenen wakker schudt.

Bron: Noord-Hollands Dagblad

Partner van Aanbestedingscafé:

Beleid vijf zorgkantoren voor inkoop langdurige zorg onrechtmatig

Het beleid dat vijf zorgkantoren hebben vormgegeven voor de inkoop van langdurige zorg, is als onrechtmatig bestempeld voor het jaar 2021. De zorgkantoren mogen gestarte inkoopprocedures niet voortzetten en moeten de tarieven voor 2020 aanhouden, tenzij ze kunnen aantonen dat de gehanteerde tarieven voldoen aan geldende eisen. Dat oordeelde de rechtbank Den Haag vorige week.

De rechtszaak tegen de vijf zorgkantoren was door 68 instanties aangespannen, waaronder instanties actief in de GGZ en gehandicaptenzorg. Zij vonden dat de geboden tarieven niet kostendekkend en reëel waren. De zorgkantoren stelden dat de tarieven wel degelijk rechtmatig waren, voldoende voor het leveren van goede zorg. De rechter stelde daarop dat de zorgkantoren de gehanteerde tarieven niet voldoende gemotiveerd hebben. Zij zouden wel degelijk reële tarieven moeten bieden, omdat ze gebonden zijn aan aanbestedingsbeginselen.

Volgens de voorzieningenrechter hadden de vijf zorgkantoren per sector moeten bekijken wat haalbaar is qua tariefstelling of tenminste een onderzoek moeten instellen. Dat hebben de zorgkantoren nagelaten.

Bron: rechtspraak.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Is de proportionaliteitstoets bij inschrijvingsgebreken op zijn retour?

Over de ruimte voor het herstel van een gebrek in een inschrijving is in de afgelopen decennia veel rechtspraak verschenen. Belangrijke mijlpalen vormen het SAG ELV Slovensko-arrest en het Manova-arrest van het Hof van Justitie EU. In het SAG ELV Slovensko-arrest formuleerde het Hof van Justitie een juridisch kader voor de bevoegdheid om een herstelmogelijkheid te bieden. In het Manova-arrest voegde het Hof van Justitie een element toe aan dit juridisch kader: als in de aanbestedingsstukken is vermeld dat bepaalde informatie of een bepaald stuk op straffe van uitsluiting moet worden verstrekt, is herstel van een gebrek niet toegestaan.

Het SAG ELV Slovensko-arrest en het Manova-arrest hebben gezorgd voor een meer eenduidige beoordeling van gebreken in een inschrijving in de Nederlandse rechtspraak. Vóór deze arresten hielden veel voorzieningenrechters er hun eigen juridisch kader op na. Zo woog de ene voorzieningenrechter mee of de aanbesteder een verwijt kon worden gemaakt van het gebrek, terwijl andere voorzieningenrechters deze omstandigheid buiten beschouwing lieten. Aan deze praktijk hebben het SAG ELV Slovensko-arrest en het Manova-arrest dus een einde gemaakt. Maar wie denkt dat de rechtspraak is uitgekristalliseerd, komt bedrogen uit.

In juni 2015 deed het hof Den Haag een opmerkelijk uitspraak. Hoewel in deze zaak de formulering van de aanbestedingsstukken in de weg stonden aan het bieden van een herstelmogelijkheid, moest de aanbesteder herstel van een gebrek toch toestaan. Het proportionaliteitsbeginsel noopte de aanbesteder daartoe, aldus het hof Den Haag.

Op deze proportionaliteitstoets is in de jaren daarop veelvuldig een beroep gedaan door onfortuinlijke inschrijvers. Inschrijvers boekten daarmee weliswaar niet veel succes, maar de proportionaliteitstoets als zodanig werd wel als uitzondering op de regel uit het Manova-arrest (geen herstel wanneer informatie of stuk op straffe van uitsluiting moet worden verstrekt) geaccepteerd.

In latere rechtspraak raakte de proportionaliteitstoets uit beeld. Rechters grepen terug op het Manova-arrest. Als bepaalde informatie of een bepaald stuk op straffe van uitsluiting moet worden verstrekt, is een herstelmogelijkheid niet aan de orde. Punt uit. Er is dan geen ruimte voor een proportionaliteitstoets. Aanleiding voor deze rechtspraak is het Connexxion-arrest van het Hof van Justitie.

Deze lijn wordt ook gevolgd in een recente uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland. De rechtbank overweegt dat het document dat door de klagende inschrijver is ingediend en een gebrek bevat op basis van de aanbestedingsstukken op straffe van uitsluiting moet worden verstrekt. Het Manova-arrest dwingt de aanbesteder de inschrijving terzijde te leggen. Ruimte voor een proportionaliteitstoets is er niet, aldus de rechtbank.

Vervolgens zet de rechtbank de deur toch op een (klein) kiertje voor een proportionaliteitstoets. De klagende inschrijver deed een beroep op het eerder genoemde arrest van het hof Den Haag uit 2015. Zij betoogde dat het onthouden van een herstelmogelijkheid in strijd is met het proportionaliteitsbeginsel. De rechtbank verwerpt weliswaar dit betoog, maar niet omdat het hof Den Haag een onjuist beoordelingskader zou hebben gehanteerd. De rechtbank vind eenvoudigweg dat de feiten in die kwestie te veel afweken.

Bestaat er ruimte voor een proportionaliteitstoets, als de aanbestedingsstukken het verstrekken van bepaalde informatie of een bepaald document op straffe van uitsluiting voorschrijven? Het laatste woord hierover is waarschijnlijk nog niet gezegd of geschreven.   

Bekijk de uitspraak hier.

Partner van Aanbestedingscafé:

Bekijk de eerste aflevering van 'Tenderen'

Vandaag gaat de eerste aflevering van ‘Tenderen’ live, de meest verwarrende aanbestedingsshow van Nederland. Een show waarbij CTM Solution aan alle inkooptoppers vraagt om mee te doen met het spel der aanbesteding, en u naar huis gaat met prachtige prijzen. CTM introduceert hiermee het alternatief voor Tenderned: het CTM Lite pakket. Een volledig gratis versie met alles wat u van een aanbestedingsplatform mag verwachten. Aanbesteden zal nooit meer hetzelfde zijn.

Klik hieronder om naar de eerste aflevering te gaan.

CTM Solution is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Bij 'Tenderen' altijd prijs!

De meest verwarrende aanbestedingsshow van Nederland is bijna te zien. Stay tuned: 1 oktober!

Ga naar tenderengemist.nl.

CTM Solution is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Pizza Succhi di Frutta: specialiteit van de chef

Een uitdaging waar je jezelf maandenlang mee kunt vermaken is de zoektocht naar de beste pizzeria van de stad. En de fijnproever weet dat het ‘m vooral in een goede gerezen bodem zit: dun maar wel een goede bite, luchtig maar niet te knapperig.

Om een pizza eerlijk te kunnen testen zou je dan eigenlijk overal een Margharita moeten bestellen. Maar dat maakt de wedstrijd een stuk minder leuk. Tegelijk valt er ook wat te zeggen voor iets meer vrijheid in de test. Een goed vergelijk laat ook ruimte voor creativiteit, en staat open voor verrassende smaakcombinaties. Maar sla je daarin door, wordt het erg lastig om de pizza’s onderling te vergelijken.

Dat zie je nu in de aanbestedingswereld gebeuren. Gemeente Rotterdam experimenteert met de eerste aanbesteding zonder gunningscriteria, en Gemeente Ede vraagt zelfs naar een Plan van Aanpak waarin de inschrijver zelf de onderwerpen bepaalt. “Som niet op wat u kan, maak er geen afvinklijstje vanuit dit AD van, maar het PvA moet wel weergeven hoe u de opdracht uitvoert.” Oh ja, en “dat wat er niet staat kan niet beoordeeld worden!”

Toegegeven; de meeste Plannen van Aanpak zijn inderdaad een gekunsteld afvinklijstje, gegoten in een rigide format waar inschrijvers niet snel van af durven te wijken. Maar vooral met die laatste zin heb je de inschrijvers in paniek. Wat er niet staat kan niet beoordeeld worden: betekent dit dat een concurrent die meer onderwerpen behandelt automatisch beter scoort?

In plaats van pizza’s objectief met elkaar te vergelijken, lijkt de Aanbestedende Dienst hier een specialiteit van de chef te bestellen: gooit u de pizza maar ramvol, want alles wat de buurman er wel op heeft krijgt een puntje extra. Maar met die sponzige bende wordt het voor beoordelaars wel heel lastig de kwaliteit van de bodem te beoordelen. En ook voor de pizzabakkers zelf is het een mijnenveld: want misschien is één van de beoordelaars wel allergisch voor pijnboompitten, of hebben ze allemaal een gloeiende hekel aan kappertjes.

Natuurlijk, de expertise ligt niet bij Aanbestedende Diensten maar bij inschrijvers. Dan is het heel goed dat de AD een Plan van Aanpak niet van tevoren dichttimmert, en ruimte biedt voor een beetje creativiteit. Maar richtlijnen zijn er niet voor niets; ze helpen om het proces transparant en eerlijk te houden naar alle inschrijvers. En ze helpen juist om creativiteit te kaderen. Want terwijl iedere Margherita er weer anders uitziet, is de specialiteit van de chef in alle restaurants dezelfde sponzige bende.

Partner van Aanbestedingscafé:

Zorgverzekeraars beboet om onvoldoende transparantie over inkoop

De Nederlandse Zorgautoriteit (Nza) legt vier zorgverzekeraars elk een boete van 25.000 euro op omdat zij onvoldoende transparant zijn geweest over hun inkoopbeleid. Wijzigingen in het inkoopbeleid en in de procedure van zorginkoop zijn niet volgens de regels bekend gemaakt. Dat is nadelig voor zorgaanbieders, stelt de Nza.

Het gaat om VGZ, Univé, UMC en IZA, die vallen onder de vlag van Coöperatie VGZ. Met hun werkwijze overtraden zij de Regeling transparantie zorginkoopproces Zvw. De Nza kreeg in 2019 een melding over mogelijke overtredingen bij het zorginkoopproces en deed onderzoek. Daaruit bleek dat VGZ publicatiedata van conceptovereenkomsten wijzigde zonder die tijdig aan te kondigen. Daarnaast verlengde de verzekeraar de tekentermijn van de inkoop van farmaceutische zorg en protheses, ook zonder dit op tijd en op de juiste manier te melden.

Een transparant zorginkoopproces is van belang om te komen tot goede afspraken tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Overtreding van regels die deze transparantie borgen, kan in het nadeel zijn van zorgaanbieders. Het is daarnaast, zoals ook blijkt uit onze jaarlijkse monitors over de contractering, een bron van ergernis voor zorgaanbieders”, schrijft de Nza.

Bron: Nza.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

CTM Solution introduceert aanbestedingsshow 'Tenderen'

Nieuw van CTM Solution: Tenderen. Naar eigen zeggen “de meest verwarrende aanbestedingsshow” van Nederland.

Ga direct naar tenderengemist.nl

CTM Solution is Premium Partner van Inkoperscafe.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbesteding uitgelicht: Taaltrainingen Direct Duidelijk

In deze nieuwe rubriek lichten we samen met CTM Solution maandelijks een interessante aanbesteding uit.

Wat is het?
Taaltrainingen Direct Duidelijk

Voor wie?
Ministerie van Buitenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Wat wordt er aanbesteed?
Communiceren kun je leren, heeft men gedacht bij het Ministerie van BZK, en leren is wat er gaat gebeuren. Direct Duidelijk wil ambtenaren van verschillende overheidsinstanties trainen in het gebruik van begrijpelijke taal. Via hun website, maar ook via sociale media zal de beproefde onderwijsmethode van de leverancier worden aangeboden aan gemeenten, provincies, waterschappen en andere overheidsorganen. Het doel is om ambtenaren heldere taal te laten gebruiken, maar ook om te leren collega’s te begeleiden in het gebruik van begrijpelijke taal (de train-de-trainer-methode).

Uitdaging voor de inkoper bij zo’n aanbesteding
Daphne Meijer van UBR|HIS; “De opdrachtgever, de Direct Duidelijk Brigade, is erg enthousiast en weet goed wat ze wil. Als inkoper ligt de uitdaging van deze aanbesteding bij het communiceren van die wens naar de markt, en tegelijk de verwachtingen over de omvang van de opdracht te managen. Want het kan één cursus zijn, of misschien duizend cursussen, over alle overheidsinstanties. Door alles binnen een perceel te houden proberen we het aanbod te optimaliseren”

Meer weten? Klik hier voor de aankondiging

CTM Solution is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Corona leidt tot noodconcessie Rijn-Waal

De Provincie Gelderland durft het niet aan een aanbesteding uit te schrijven voor de concessie Rijn-Waal met een termijn van tien jaar. Vanwege de coronacrisis is de situatie te onzeker. Daarom kiest de provincie voor een overbruggingsperiode, met een noodconcessie van twee jaar. Die loopt van 2022 tot 2024.

De provincie kiest voor de noodconcessie omdat vervoerders door de coronacrisis geen zekerheid hebben over reizigersaantallen. Daarnaast hebben ze minder inkomsten, dus is er minder financiële ruimte voor het doen van investeringen. “Nu aanbesteden zou ten koste gaan van de dienstregeling, service aan reizigers en de kwaliteit van het openbaar vervoer voor een lange periode. De verwachting is dat over twee jaar de reizigerspatronen en -aantallen weer beter te voorspellen zijn”, stelt de provincie.

De aanbesteding voor de concessie Rijn-Waal met een termijn van tien jaar was eerder dit jaar al stilgelegd vanwege de coronacrisis. De concessie beslaat de regio Arnhem-Nijmegen, een deel van de Gelderse Vallei, een deel van de regio Achterhoek en het hele Rivierengebied.

Terughoudend
Vervoerders zijn vanwege de coronacrisis terughoudend met het inschrijven op OV-aanbestedingen. Vorige maand werd al bekend dat ondanks financiële toezeggingen van de provincie Gelderland, geen enkel vervoersbedrijf zich inschreef voor de aanbesteding van de concessie Valleilijn, tussen Wageningen en Amersfoort.

Bron: OVpro.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Rotterdam experimenteert met aanbesteden zonder gunningscriteria

De gemeente Rotterdam start dit jaar met de inkoop van een Tussenvoorziening Wmo zonder gebruikt te maken van gunningscriteria in de aanbestedingsprocedure. Geïnteresseerde aanbieders moeten voldoen aan een aantal eisen en praten in een dialoogfase verder over de uitvoering van de opdracht. De aanbesteding moet daardoor innovatiever en eenvoudiger verlopen.

Selectie van de opdrachtnemers vindt plaats op basis van een aantal specifieke geschiktheidseisen die horen bij de opdracht. Opdrachtnemers hoeven geen offertes in te dienen, waardoor de administratieve lasten naar verwachting – voor zowel opdrachtnemer als opdrachtgever – afnemen. Zorgaanbieders hoeven alleen te bewijzen dat zij voldoen aan de organisatorische kenmerken, ervarings- en selectie-eisen die door de gemeenten zijn gesteld.

Ruimte voor dialoog
Naast een eenvoudiger aanbestedingsprocedure moet de nieuwe werkwijze ook een betere oplossing opleveren. Daartoe dient de dialoogfase in de procedure. Zorgaanbieder en gemeente leggen na de dialoogfase afspraken vast in een conceptopdracht. De zes meest veelbelovende concepten worden vervolgens gecontracteerd.

Bron: inkoopsociaaldomein.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Zijn rechters te veel op de hand van de aanbestedende dienst?

In juridische kringen is veel discussie over (het gebrek aan) rechtsbescherming van inschrijvers. Het best geïllustreerd wordt dit m.i. door mr. J.F. van Nouhuys in het Tijdschrift Aanbestedingsrecht:  

“Hoe kan het dat als in drie instanties wordt geconcludeerd dat de gunningsbeslissing onvoldoende is gemotiveerd, de inschrijver die daarover terecht klaagt, toch met lege handen staat en ruim €38.000,- proceskosten moet vergoeden?” Beter kan het volgens mij niet weergegeven worden.  

Mij valt ook op dat rechters vaak heel streng zijn voor inschrijvers (één kleine vergissing, terecht uitgesloten) terwijl ze soepel omgaan met aanbestedende diensten die fouten maken. Ik zal een zestal voorbeelden noemen.  

Zo zegt de rechtbank Gelderland het volgende over hoe een criterium begrepen moet worden:  

“Bij enigszins oppervlakkige beschouwing zou gemeend kunnen worden dat daaronder alle materialen vallen en dus ook materialen die niet kunnen worden hergebruikt, maar alleen vernietigd, zoals EPR-afval. Bij nauwkeuriger beschouwing is dat niet een voor de hand liggende lezing.” In mijn ogen moet het ook bij een eerste beschouwing gewoon volstrekt duidelijk zijn.  

Succhi di Frutta zegt: “Het impliceert dat alle voorwaarden en modaliteiten van de gunningsprocedure in het aanbestedingsbericht of in het bestek worden geformuleerd op een duidelijke, precieze en ondubbelzinnige wijze.” Kortom, ook bij een enigszins oppervlakkige beschouwing moet duidelijk zijn wat er bedoeld wordt. Als er überhaupt een ‘nauwkeuriger lezing’ nodig is, is er iets mis.  

Een ander voorbeeld: door een aantal bezwaren zijn er maar liefst vier gunningsbeslissingen. Bij de eerste drie is de inschrijving van een bedrijf gewoon geldig, maar bij de vierde gunningsbeslissing is er ineens sprake van een ongeldige inschrijving.  

“Anders dan [eiseres] meent levert de enkele omstandigheid dat Enexis c.s. bij drie eerdere beoordelingen geen aanleiding zag om de inschrijving van [eiseres] ongeldig te verklaren respectievelijk [eiseres] uit ter sluiten van de procedure echter nog geen grond op om te oordelen dat Enexis c.s. bij de vierde beoordeling het recht moet worden ontzegd om [eiseres] uit te sluiten respectievelijk haar inschrijving ongeldig te verklaren.”  

Waarom wordt een aanbestedende dienst niet gehouden aan de eerste beoordeling? Aanbestedende diensten moeten hun werk toch ook gewoon goed doen? Bedrijven mogen vrijwel nooit een foutje herstellen, waarom aanbestedende diensten dan wel?  

En waarom zijn rechters zo soepel over gunningscriteria die evident onzinnig en oncontroleerbaar zijn. De rechtbank Den Haag vindt het geen enkel probleem dat bij een aanbesteding van bushokjes (!?) de ‘verfijnheid van het ontwerp’ en de ‘kwaliteitsbeleving van de reizigers en bezoekers’ meegewogen wordt in de beoordeling. Als je deze rechtszaak leest denk je dat je naar een uitzending van Monty Python kijkt. (“Your honor, the exquisite design of the ashtrays, provided by my client, are of the upmost importance for the quality-experience of the travellers and visitors”).  

Sowieso humor dat de aanbestedende dienst in de motivering spreekt over de kwaliteitsbeleving van de reizigers en de bezoekers. Gaat u wel eens op bezoek in een bushokje?  

Een vierde voorbeeld gaat over aanbestedende diensten die een raamovereenkomst afsluiten maar daarna individuele medewerkers buiten die raamovereenkomst laten inkopen. Dat heet Maverick-buying en is erg vervelend voor de bedrijven die die aanbesteding gewonnen hebben. Bij een aanbesteding voor hotelboekingen en vergaderaccommodaties, kwam de winnaar erachter dat er veel buiten haar om plaatsvond. Die partij had zich volgens de rechter gelijk bij de staat moeten beklagen over het feit dat er sprake was van een tekortkoming en/of een rechtmatige daad. Dat kan wel zijn, maar de rechter gaat er gemakshalve aan voorbij dat je als leverancier een zekere remming voelt om je klant al te streng en formeel aan te pakken. Ik zou hier wat meer begrip voor verwachten.  

De vijfde zaak gaat over het meteen gunnen van een opdracht na een door de aanbestedende dienst gewonnen kort geding. Daarbij geldt dat uit het Xafax-arrest volgt dat elke vordering waarmee wordt beoogd ‘de overeenkomst te beëindigen of de uitvoering daarvan te verhinderen wegens strijd met aanbestedingsregels alleen kan worden toegewezen op de gronden vermeld in artikel 4.15 lid 1 Aw.’  

Nu heeft de Rechtbank Gelderland geoordeeld dat dit ook van toepassing is op een meervoudig onderhandse aanbesteding. Maar artikel 4.15 gaat alleen over de publicatieplicht en de termijnen. Daar is helemaal geen sprake van bij een meervoudig onderhandse aanbesteding! 

Het zesde voorbeeld is van de rechtbank Overijssel. Een gemeente heeft een aanbesteding in de markt gezet waarvoor ze maar liefst 54 beoordelingsaspecten hanteren. Dan zou ik zeggen dat inschrijvers er recht op hebben om te weten hoe de beoordeling van al die aspecten is. Ieder aspect heeft immers invloed op de totale score en kan het verschil maken tussen winnen en verliezen. Maar wat zegt de rechter: “Het gaat in dat kader te ver om van de Gemeente te verlangen dat zij in de voorlopige gunningsbeslissing aandacht schenkt aan alle (maar liefst 54) beoordelingsaspecten en dat zij per individueel beoordelingsaspect motiveert waarom er al dan niet aan is voldaan.” Ik zou echt niet weten waarom niet. Ze hebben toch zelf bedacht dat ze 54 beoordelingsaspecten willen hanteren.  

Juridisch zal het allemaal wel kloppen, maar het voelt onrechtvaardig. Rechters zouden best wat strenger voor aanbestedende diensten mogen zijn. Dat zou de kwaliteit van aanbestedingen enorm ten goede komen.  

Partner van Aanbestedingscafé:

Friese gemeenten scherper op uitgaven jeugdzorg

Achttien Friese gemeenten gaan scherpere voorwaarden stellen bij de inkoop van jeugdzorg. Gemeenten willen bij het afsluiten van nieuwe contracten beter sturen op de kosten om financiële tekorten terug te dringen. Ook moet er minder geld gaan naar lichte jeugdhulp.

De aanbesteding en inkoop van jeugdzorg en beschermd wonen vroeg de afgelopen jaren veel van de gemeentelijke budgetten. Meer geld is volgens de gemeenten geen oplossing. Daarom gaan ze beter op uitgaven sturen. Zo dienden instanties die zorg voor begeleid wonen leverden, declaraties op maandbasis in terwijl er veel minder zorg verleend was. Daarom moeten zorginstanties voortaan per etmaal declareren. De administratieve lasten voor instanties nemen dan toe, maar naar verwachting scheelt deze aanpak ‘tonnen per jaar’.

Ook moeten mensen die een beroep doen op beschermd wonen sneller begeleid worden naar een zelfstandige woonvorm. Nu blijven cliënten nog te lang in een beschermde woonvorm wonen omdat ze moeilijk aan een eigen woning kunnen komen. Dat kost de gemeente 50.000 euro per cliënt.

Lichte jeugdhulp
Volgens Hilde Tjeerdema, wethouder in de gemeente Leeuwarden, is er de laatste jaren steeds meer geld naar lichte jeugdhulp gegaan, naar een populatie jongeren die voorheen geen hulp kreeg. Daardoor blijft er minder geld over voor specialistische jeugdzorg. Volgens haar is het geen taak van de overheid lichte jeugdhulp in te kopen.

“Het open laten van afspraken is geweest. Wij gaan strakker eisen wat er geleverd wordt, wat iets mag kosten en wie het moet doen”, aldus Tjeerdema.

Bron: LC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Ministerie voor rechter om hoofdrailnet

Vijf vervoersmaatschappijen spannen een kort geding aan tegen het ministerie van Infrastructuur. Arriva, EBS, Keolis, Transdev en Qbuzz zijn het niet eens met de gunning van het hoofdrailnet aan de NS en willen voorkomen dat het kabinetsbesluit definitief wordt.  

Volgens de vervoerders omzeilt staatssecretaris Van Veldhoven ‘met kunstgrepen’ nieuwe EU-regels voor Europees spoorvervoer, door de NS de exploitatie van het hoofdspoornet te gunnen. Aanleiding is de onderhandse gunning aan de NS, 4,5 jaar voor het aflopen van de huidige concessie. Van Veldhoven omzeilt hiermee inderdaad strengere Europese regels die buitenlandse concurrentie op het spoor moeten vergroten. Die nieuwe regelgeving gaat vanaf 2023 in.

Risico’s
Van Veldhoven stelde afgelopen zomer dat de keuze voor een aanbesteding te risicovol zou zijn. De aanbesteding zou in delen moeten worden opgeknipt en de procedure zou een testcase zijn voor de nieuwe Europese regels.

Vorige week ging de Tweede Kamer met de staatssecretaris in gesprek over marktwerking op het spoor en de gunning aan de NS. De Tweede Kamer blijft de gunning aan de NS steunen omwille van de stabiliteit van vervoer via het hoofdrailnet.

Bron: FD.nl, OVpro.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Den Helder koopt ook op lange termijn vervoer in via open house

Tien taxibedrijven gaan de komende jaren het Wmo-vervoer in de gemeente Den Helder verzorgen. Omdat het niet lukt één vervoerder te contracteren, schakelt de gemeente nu ook voor de lange termijn over op inkoop via open house.

De gemeente Den Helder wilde het liefst een vervoerder contracteren voor het Wmo-vervoer en zette daartoe twee keer een aanbesteding in de markt. Toen die aanbestedingsprocedures op niets uitliepen, schakelde de gemeente eind 2019 snel over op inkoop op basis van open-house. Tien vervoerders werden gecontracteerd voor een periode van een jaar. Daar gaat de gemeente nu ook voor de komende twee jaar mee door. De open house inkoopprocedure levert nu contracten op voor de duur van twee jaar, met een optie tot verlenging.

Tarieven te laag
De eerste aanbestedingsronde in 2019 leverde geen inschrijvende partijen op omdat de gevraagde tarieven te laag waren. Bij een tweede ronde, eind 2019, schreef slechts een partij zich in, maar die voldeed niet aan de gestelde eisen. Meer gemeenten worstelden dat jaar met het inkopen van contractvervoer. Er waren geen of te weinig inschrijvingen op diverse aanbestedingen, ook vanwege te lage tarieven.

Bron: Taxipro.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

IPI en Europese richtlijnen beste middelen tegen oneerlijke concurrentie

De ontwikkeling van het International Procurement Instrument en Europese richtlijnen, zoals onlangs gepresenteerd in het Europese witboek voor het bevorderen van het level playing field in de EU, zijn volgens staatssecretaris Keijzer de beste instrumenten om oneerlijke concurrentie uit derde landen te weren. Dat schrijft ze in een kamerbrief naar aanleiding van vragen over de inkoop van elektrische bussen door Keolis.

Regionale aanbestedingen
Overijssels Gedeputeerde Van Hijum stelde voor om drempels op te werpen voor ondernemingen uit derde landen, specifiek bij regionale aanbestedingen. Dit naar aanleiding van de keuze van Keolis voor een van oorsprong Chinese leverancier, in plaats van een Nederlandse.

Volgens Keijzer bieden het IPI en het voorgestelde witboek hier uitkomst, hoewel het niet mogelijk is regionale aanbestedingen af te schermen. Dat is in strijd met de Europese aanbestedingsregels. “Er bestaan geen specifieke regels voor regionale aanbestedingen, omdat dat in strijd is met de Europese aanbestedingsrichtlijnen en de regels voor de interne markt”, schrijft ze. “Ik zie slechts beperkte mogelijkheden om te sturen op het gunnen aan lokale en regionale bedrijven, namelijk dat aanbestedende diensten inschrijvingen uit derde landen niet hoeven toe te laten en er zijn mogelijkheden op defensiegebied.”

Dochtermaatschappijen
Buiten de geldende wetgeving zijn er volgens Keijzer weinig mogelijkheden ondernemers uit derde landen te weren. Zo moeten dochtermaatschappijen van ondernemingen uit derde landen gewoon als Europees bestempeld worden en kunnen deze bedrijven niet uitgesloten worden van inschrijving bij een Europese aanbesteding.

Het door de EU voorgestelde witboek moet nog worden uitgewerkt in een wetgevend voorstel en vervolgens goedgekeurd worden door de Europese Raad, de Europese Commissie en het Europees Parlement. Het zal dus nog enige tijd duren voor er een instrument op tafel ligt dat het Europese ‘level playing field’ verder zal bevorderen.  

Partner van Aanbestedingscafé:

De Jonge: 'Verwachtingen te hoog bij appathon corona-app'

Minister de Jonge geeft toe dat hij duidelijker had moeten communiceren rondom de appathon voor de corona-app, in april van dit jaar. Het ging volgens hem slechts om een marktconsultatie waarbij het niet zeker was of de georganiseerde appathon een app zou opleveren.

“Als ik daarop terugkijk, had ik beter duidelijk moeten maken dat we een zoektocht aan het starten waren waarvan we niet zeker wisten of die ons aan het einde van dat weekend daadwerkelijk een bruikbare app zou gaan opleveren, en dat het echt bedoeld was als marktconsultatie. Dat had ik er op zijn minst duidelijker bij moeten communiceren. Ik denk dat daardoor de verwachting te hoog was en het resultaat te teleurstellend”, legt hij uit in de Tweede Kamer. Kamerleden hadden om een reflectie op het handelen rondom de appathon gevraagd. De Jonge zegt dat hij hoopte dat reeds ontwikkelde apps goed genoeg zouden zijn om direct in gebruik te nemen. Dat bleek niet het geval te zijn.

Overhaast
Er kwam veel kritiek op de door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport georganiseerde weekend, de zogeheten ‘appathon’. Inschrijvende partijen hadden slechts enkele dagen om een compleet uitgewerkt voorstel voor een corona-app in te dienen, dat in een krap tijdsbestek beoordeeld moest worden door experts. Volgens critici was de procedure overhaast ingezet en gedoemd te mislukken.

De appathon vond nog wel doorgang met zeven partijen, waarna het ministerie zelf een ontwikkelteam samenstelde, dat met de CoronaMelder kwam.

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijkswaterstaat zet contract voor 80 bruggen en sluizen in de markt

Een prestatiecontract voor 80 bruggen en sluizen wordt volgend jaar mei gegund door Rijkswaterstaat. Het gebundelde contract moet innovatie stimuleren en kosten drukken.

De partij die de opdracht gegund krijgt, is voor een looptijd van minstens zes jaar verantwoordelijk voor onderhoudswerkzaamheden, mogelijk zelfs tien bij verlenging. Rijkswaterstaat vraagt inschrijvers wel om innovatiekracht. “Het accent van de werkzaamheden ligt op werktuigbouw, elektrotechniek en industriële automatisering. Veel van de stuw- en sluiscomplexen in het gebied zijn recent gerenoveerd en daarbij voorzien van sensoren. De door deze sensoren geleverde data biedt veel kansen om het beheer en onderhoud te optimaliseren en te verduurzamen.”

Met het gebundelde contract komt Rijkswaterstaat ook tegemoet aan wensen van de sector, die al langer vraagt om projecten op te schalen en te clusteren. De waarde van het contract is nog niet bekend.

Partner van Aanbestedingscafé:

Directielid Keolis mogelijk slachtoffer van vervalste handtekening

Onder de side-letters die door Keolis gebruikt werden om de concessie IJssel-Vechtstreek binnen te halen zijn mogelijk vervalste handtekeningen gebruikt van het ontslagen directielid Bruns. Hij werd ontslagen nadat Keolis daarvan al op de hoogte was. Dat meldt onderzoeksplatform Follow the Money, dat spreekt van opzettelijk slachtofferen van het directielid.

Keolis raakte in opspraak toen Follow the Money bekendmaakte dat de vervoerder side-letters gebruikte om de aanbesteding binnen te halen. Daarop stelde Keolis een onderzoek in naar de gang van zaken en trokken de betrokken provincies de aanbesteding eind juli in. Directielid Bruns werd in mei van dit jaar al ontslagen terwijl Keolis toen al wist van de mogelijk vervalste handtekeningen. Nu blijkt dat het bewijs tegen Bruns – de handtekeningen onder de side-letters – mogelijk niet geldig is. “Er kan niet worden uitgesloten dat de betwiste handtekeningen zijn aangebracht door toepassing van kunstgrepen, zoals bijvoorbeeld fotoshoppen”, stelt het Nederlands Forensisch Onderzoeksbureau, dat door Keolis werd ingehuurd voor het onderzoek.

Opzettelijk slachtofferen
Follow the Money spreekt van een opzettelijk slachtofferen van Bruns. Volgens het onderzoeksplatform zet Keolis de mogelijke onschuld van Bruns nu juist in om te bewijzen dat het intrekken van de concessie is gebeurd op basis van ‘onjuiste feitelijke en juridische uitgangspunten’.

Bert Boerbal, gedeputeerde van Overijssel, wil dat Keolis verantwoording aflegt als Bruns inderdaad onschuldig blijkt te zijn.

Bron: Tubantia.nl, ftm.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Gevraagd: bizarre ervaringen in de aanbestedingswereld

Iedereen die met aanbestedingen werkt maakt wel eens ‘rare’ dingen mee: onredelijke eisen, procedures die niet kloppen, voorkeursbehandelingen, invloed van de politiek, oneigenlijke gunningscriteria, aanbestedingen die op één partij zijn toegeschreven, en ga zo maar door. 

Aanbestedingscafe.nl wil in samenwerking met columnist Theo van der Linden een boekje (digitaal en op papier) maken met daarin de meest kleurrijke verhalen uit de aanbestedingswereld.  

Daarom nodigen we je uit om jouw meest bizarre aanbestedingservaring in 200 woorden op papier te zetten en naar ons toe te sturen. Wellicht word jij ook in dit boekje opgenomen, desgewenst anoniem.  


De vijf leukste inzendingen ontvangen een gesigneerd exemplaar van het boek ‘Een goede inkoper wil niet ontzorgd worden’ met daarin de verzamelde columns van Theo van der Linden. 

Je mag ook meerdere verhalen insturen. Klim in de pen en deel je ervaringen!  

Inzendingen mogen naar redactie@inkopers-cafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Column: Een pleidooi voor creatieve aanbieders

Pluis de gemiddelde leidraad door en je wordt overladen met strakke kaders en strenge richtlijnen. Het aantal A4, het lettertype… zelfs de antwoorden lijken al bijna van tevoren vast te liggen. De verleiding is dan heel groot om netjes binnen die kaders te gaan schrijven. Want ja, dat is toch wat de beoordelaars willen horen?

Voordat ik me überhaupt met aanbestedingen inliet werkte ik als copywriter bij een communicatiebureau. Ondernemers die zichzelf wilden verkopen speelden het graag zo veilig mogelijk. Dan kwamen we met wilde en creatieve campagnes op de proppen, maar durfden weinig klanten de stap aan om iets écht verrassends te doen. En ja, dan krijgt generieke gedrochten als “Uw partner in raamkozijnen” of “Dé professionele keukenspecialist”.

Het probleem van precies doen wat de klant verwacht, is nu juist dat het precies is wat de klant verwacht. In The Case For Creativity betoogt marketingstrateeg James Hurman dat creatieve campagnes niet alleen leuk zijn, maar ook het meeste succes hebben. Met 15 wetenschappelijke studies toont hij aan dat een creatieve advertentie (1) meer opvalt, (2) beter blijft hangen, (3) bekendheid genereert en (4) meer overtuigt.

En waarom zou dat voor aanbestedingen anders zijn? Ik kan me niet voorstellen dat een aanbestedende dienst uit dertig ‘dichtgetimmerde processen’ en ‘flexibele houdingen’ precies kan opmaken welke inschrijver hem het meeste ‘ontzorgt’. Wat wél blijft hangen is die tot de verbeelding sprekende case, een mooi opgemaakt document of een totaal nieuwe aanpak.

Terwijl een aanbesteding vraagt om een visie voor de komende jaren, sommen inschrijvers hun standaard lijst met werkwijzen en processen op. Terwijl je een 10 kunt scoren als je ‘de verwachtingen overtreft’, doen de meeste inschrijvers enorm hun best om precies aan de verwachtingen te voldoen.

Een aanbesteding biedt juist de kans om eens verder te kijken dan de praktijk van alledag. Dus waarom niet eens uit uw schulp kruipen en het creatief aanpakken? Het ergste wat er kan gebeuren is dat de beoordelaar u vergeet. Mocht de volgende aanbesteding weer zo strak zijn ingekaderd, rek die kaders dan eens lekker op. Dat is pas een flexibele houding.

Partner van Aanbestedingscafé:

Vervoerders laten concessies links liggen door onzekerheid coronacrisis

Hoewel er zeker interesse was in de concessie voor het vervoer op de treinverbinding tussen Amersfoort en Ede-Wageningen, heeft geen enkele partij zich ingeschreven op de aanbesteding. Volgens de provincie Gelderland zijn vervoersbedrijven terughoudend vanwege teruglopende reizigersaantallen door de coronacrisis.

Tijdens de aanbestedingsprocedure had de provincie nog wel de toezegging gedaan tachtig procent van de vervoersopbrengsten te garanderen zolang de coronamaatregelen nog gelden. Desondanks schreef geen enkele partij zich in. Normaal gesproken reizen zo’n tienduizend reizigers per dag via de zogeheten Valleilijn. Nu zijn dat er een stuk minder.

“Landelijk ontstaat steeds meer het beeld dat de reizigers slechts langzaam weer het openbaar vervoer weten te vinden. Dit levert grote verliezen op voor de vervoerbedrijven en een onzekere markt. Dit heeft ertoe geleid dat landelijk lopende voorbereidingen voor aanbestedingen zijn vertraagd”, stelt de provincie Gelderland.

Huidig vervoerder Connexxion zal vanaf 2022 het vervoer op de lijn met een noodconcessie op zich nemen en mag dit maximaal twee jaar doen. De provincie gaat de procedure evalueren.

Bron: Provincie Gelderland

Partner van Aanbestedingscafé:

Kabinet positief over EC-voorstel ter bevordering van level playing field

Nederland is positief over het door de Europese Commissie gepresenteerde witboek over het gelijktrekken van het speelveld op de interne markt. Het kabinet wel nog dat de Europese Commissie zaken verduidelijkt en aanpast in het nog te maken wetsvoorstel.

De Europese Commissie presenteerde het witboek op 17 juni jl. Een analyse van de Europese Commissie wijst uit dat bestaande instrumenten, zoals het EU-mededingingstoezicht, handelsakkoorden en aanbestedingsregelgeving niet afdoende zijn om verstoring van de interne markt tegen te gaan. Het gaat dan om verstoring van de markt door overheidssubsidies uit derde landen.

De Europese Commissie stelt drie aanvullende maatregelen voor. Zo zouden er na onderzoek corrigerende maatregelen getroffen moeten worden tegen partijen die actief zijn op de interne markt, afkomstig uit derde landen die staatssteun krijgen. Dat geldt ook voor verstoringen veroorzaakt door subsidies bij overnames. Ten slotte moet een aanvullend aanbestedingsinstrument zorgen voor een meldplicht voor bedrijven die mogelijk staatssteun genieten als zij zich inschrijven op een aanbesteding. Als tijdens het daaropvolgend onderzoek blijkt dat er inderdaad sprake is van marktverstorende overheidssteun, besluit de aanbestedende dienst of de aanbesteding verstoord wordt. Zo ja, dan wordt de inschrijver uitgesloten, eventueel ook voor de drie jaar daarna.

Aanvulling en verduidelijking
Het kabinet pleit ervoor in het nog te maken wetsvoorstel ook aandacht te geven aan andere vormen van verstoring van de interne markt, zoals goedkopere of exclusieve toegang tot data of goederen, of een ongereguleerde positie op de thuismarkt. In plaats van nationale toezichthouders, zou de Europese Commissie zelf de rol van toezichthouder op zich moeten nemen, om voldoende expertise en onpartijdigheid te waarborgen.

Daarnaast vraagt Nederland aandacht voor risico op vertraging als een inschrijvende partij onderworpen wordt aan een onderzoek, wil het kabinet dat criteria voor de genoemde onderzoeken in het witboek worden uitgewerkt en moet de verhouding tot bestaande instrumenten worden verduidelijkt. Zo wil Nederland dat wordt onderzocht of er integratie mogelijk is met internationaal aanbestedingsinstrument IPI, zodat de administratieve last voor aanbestedende diensten en bedrijven niet verder toeneemt.

De complete reactie van het kabinet is hier te lezen.

De Tweede Kamer kan tot medio september reageren op de reactie van het kabinet, waarna deze naar de EC gaat. Daarna is het aan de Europese Commissie om met wetsvoorstel te komen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Whitepaper: Dé worsteling van zorgaanbieders in het Sociaal Domein

Het Sociaal Domein is continu in beweging. Sinds de decentralisatie van de Participatiewet, Wmo 2015 en Jeugdwet zijn er meer verantwoordelijkheden naar gemeenten geschoven. Goed samenwerken met zorgverleners is, in een versplinterd zorglandschap, essentieel.

Om professionals in het Sociaal Domein handvatten te kunnen bieden heeft TenderSucces het whitepaper ‘Dé worsteling van zorgaanbieders in het Sociaal Domein’ opgesteld.

In het whitepaper lees je alles over:

Je kunt het whitepaper hier opvragen.

TenderSucces is Partner van Aanbestedingscafe.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Column: Rechtspraak over herstelmogelijkheid werkt willekeur in de hand

De aanbesteder moet bij de beoordeling van een inschrijving uitgaan van de stukken die hij heeft ontvangen. Volgens de rechtspraak is het herstel van een gebrek alleen in uitzonderlijke gevallen toegestaan. Het verbeteren of aanvullen van een inschrijving kan namelijk tot willekeur leiden, iets wat de beginselen van gelijke behandeling en transparantie beogen uit te bannen. Naar mijn mening werkt de rechtspraak over het herstel van inschrijvingsgebreken willekeur juist in de hand.

Lot in handen van aanbesteder
Voor die willekeur zijn meerdere oorzaken aan te wijzen. Omwille van de ruimte behandel ik er op deze plaats één: de strikte lijn die in de rechtspraak wordt gehanteerd. Naar mijn mening is de rechtspraak in het algemeen erg streng. Herstel mag natuurlijk niet neerkomen op een wijziging van de aanbieding zelf, maar bij gebreken in bewijsmiddelen past naar mijn mening meer coulance dan nu het geval is.

Waarom is strenge rechtspraak een probleem? Dat leg ik uit.

Soms stellen aanbesteders zich coulant op bij het bieden van een herstelmogelijkheid. Inschrijvers hebben meestal geen weet van een herstelmogelijkheid die een ander is geboden, want de communicatie met individuele inschrijvers is niet openbaar. Als een aanbesteder een herstelmogelijkheid biedt, komt de kwestie dus meestal niet voor de rechter.

Soms zijn aanbesteders juist erg streng. Als de inschrijver die een fout heeft gemaakt zich niet bij terzijdelegging van zijn inschrijving neerlegt, komt de kwestie wel voor de rechter. Als de rechter een strikte lijn hanteert, wat vaak het geval is, is de kans groot dat een vordering gericht op het krijgen van een herstelmogelijkheid wordt afgewezen.

Het gevolg van de gang van zaken is dat een inschrijver voor zijn kans op een herstelmogelijkheid in belangrijke mate is aangewezen op de wijze waarop de aanbesteder omgaat met het gebrek in de inschrijving.   

Uitspraak rechtbank Den Haag: een ondertekeningsgebrek
Een recente uitspraak van de rechtbank Den Haag illustreert het dilemma. Uit dit vonnis blijkt dat een aanbesteder in 2019 bij een minicompetitie een ondertekeningsgebrek door de vingers heeft gezien. Hoewel op basis van de aanbestedingsstukken een digitale handtekening was vereist, nam de aanbesteder genoegen met een ‘natte’ handtekening. Er zou namelijk sprake zijn geweest van een “acute noodsituatie”, omdat – houd u vast – een van de combinanten zeer kort vóór het sluiten van de inschrijvingstermijn had ontdekt dat haar autorisatie voor de vereiste digitale handtekening was verlopen, terwijl er onvoldoende tijd resteerde om (tijdig) een nieuwe autorisatie te verkrijgen. Bij een volgende minicompetitie kon de betreffende inschrijver opeens niet meer op coulance rekening en werd haar inschrijving vanwege hetzelfde ondertekeningsgebrek zonder pardon ongeldig verklaard.

Waarom was aanbesteder de eerste keer (te?) coulant en een volgende keer onverbiddelijk? Hiervoor kan ik in het vonnis geen goede verklaring vinden. Misschien vond de aanbesteder dat er niet langer sprake was van een “acute noodsituatie”, maar deze omstandigheid kon de eerste keer ook al geen rol spelen. Het tijdig verkrijgen van autorisatie voor een digitale handtekening valt namelijk in de risicosfeer van de inschrijver. Als de aanbesteder al bij de eerste minicompetitie de inschrijving vanwege het ondertekeningsgebrek had afgewezen, dan had deze beslissing waarschijnlijk wel standgehouden in een eventueel kort geding. Kortom: de beslissing van de aanbesteder om al dan niet een herstelmogelijkheid te bieden lijkt in deze kwestie erg grote invloed te hebben gehad op het lot van de inschrijver.

Oplossing?
Een allesomvattende oplossing voor dit probleem heb ik niet. Willekeur bij het bieden van een herstelmogelijkheid is naar mijn mening in elk geval terug te dringen door een minder strikte benadering in de rechtspraak, uiteraard binnen de kaders van de beginselen van gelijke behandeling en transparantie. Als rechters milder gaan oordelen over inschrijvingsgebreken, zal een herstelmogelijkheid minder vaak zijn voorbehouden aan inschrijvers die simpelweg het geluk hebben door de aanbesteder in de gelegenheid zijn gesteld hun inschrijving te verbeteren.

Bekijk de gehele uitspraak hier: rechtspraak.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Veiligheid wordt vast onderdeel van bouwaanbestedingen overheid

Vanaf 1 januari 2022 wordt veiligheidsbewustzijn opgenomen in bouwaanbestedingen van de Rijksoverheid onder de naam Veiligheid in Aanbestedingen (ViA). Veiligheidsgedrag moet vanaf dat moment als selectiecritium of contracteis worden meegewogen. Het Rijksvastgoedbedrijf en Rijkswaterstaat gaan daarom werken met een zogeheten Veiligheidsladder.

De nieuwe aanpak moet het aantal ongevallen in de bouw verder naar beneden brengen. Concreet betekent dat dat opdrachtgevers en opdrachtnemers moeten kunnen aantonen dat zij minstens op trede 2 van de Veiligheidsladder staan, ook wel de Safety Culture Ladder genoemd. Deze ladder toont aan waar een organisatie zich bevindt ten aanzien van veiligheidsbewustzijn. Bedrijven kunnen zich hiervoor certificeren.

Niet alleen het Rijksvastgoedbedrijf en Rijkswaterstaat gaan werken volgens deze systematiek. Ook andere bedrijven die de Governancy Code Veiligheid in de Bouw hebben ondertekend gaan dit doen. Daaronder vallen onder andere bouwers als Heijmans, bam en Ballast Nedam.

Zzp’ers, bedrijven met minder dan vijf medewerkers en contracten met een waarde van minder dan 100.000 euro hoeven niet te voldoen aan ViA.

Bron: GC-veiligheid.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Wageningen University probeerde openbare aanbesteding van 1,4 miljoen te vermijden

Wageningen University & Research (WUR) had de aanbesteding van een nieuw softwarepakket bijna omzeild door deze rechtstreeks te gunnen. Volgens de universiteit was er maar een partij die de benodigde software ‘op de juiste manier’ kon leveren.

Het ging om de inkoop van softwarepakket ServiceNow. Dat pakket wordt geleverd door meerdere bedrijven, maar WUR stelde dat alleen Fruition Partners geschikte leverancier zou zijn. De universiteit had op TenderNed al een voorlopige gunning aangekondigd. Na vragen van het FD en andere leveranciers komt de universiteit daar nu op terug.

Omdat de opdracht de aanbestedingsdrempel van 214.000 euro ruimschoots overschrijdt is de universiteit verplicht de opdracht formeel aan te besteden. WUR stelt nu dat de marktconsultatie niet volledig is geweest en gaat terug naar de tekentafel. Volgens de universiteit was het niet de bedoeling de aanbesteding opzettelijk te vermijden. Het voornemen tot gunning is inmiddels ingetrokken.

Bron: FD.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbestedingsdata ontleed: Leermanagementsystemen in het onderwijs

In deze rubriek licht Significant Synergy elke zes weken een specifieke markt door op basis van openbare aanbestedingsdata. Daarvoor gebruiken wij ons Aanbestedingsdashboard. Het Aanbestedingsdashboard verzamelt informatie over alle openbare aanbestedingen. Onze klanten helpen wij daarmee marktverkenningen uit te voeren, actuele thema’s te onderzoeken en data gedreven tot een passende aanbestedingsstrategie te komen. Verkregen marktinformatie en inzichten delen wij hier. Doe er je voordeel mee!

Leermanagementsystemen in het onderwijs
Onze tweede publicatie gaat over een specifiek ICT-pakket in het onderwijs, namelijk een leermanagementsystem (ook bekend als ‘elektronische leeromgeving’). Een leermanagementsysteem (hierna: LMS) is een online platform waarbinnen opleidingsactiviteiten georganiseerd kunnen worden. Zo kan door een LMS lesmateriaal beschikbaar worden gesteld en kunnen toetsen en opdrachten gemaakt en ingeleverd worden. Daarnaast zijn andere systemen (zoals een mediabibliotheek of een e-portfolio) vaak te koppelen met het LMS. Het LMS neemt hierdoor een centrale plaats in het applicatielandschap van een onderwijsinstelling in en speelt een belangrijke rol voor zowel leerlingen als docenten in het voortgezet onderwijs, mbo, hbo en wo.

De afgelopen jaren zien wij twee duidelijke ontwikkelingen in de markt voor leermanagementsystemen:

• Er is sprake van een sterke digitalisering in het onderwijs. Deze digitaliseringsslag gaat nog sneller door de situatie rondom COVID-19. Veel onderwijsinstellingen zijn hierdoor genoodzaakt om onderwijs op afstand te verzorgen. Waar voorheen een LMS voornamelijk bij het hbo en wo werd ingezet, zien wij dat ook steeds meer middelbare scholen en roc’s hiervan gebruik maken;

• In de afgelopen jaren is een aantal grote spelers toegetreden tot de Nederlandse markt voor leermanagementsystemen in het onderwijs. Dit terwijl voorheen veelal hbo- en wo-instellingen gebruikmaakten van een systeem (Blackboard) van een dominante marktspeler.

Aan de hand van beschikbare marktinformatie uit ons Aanbestedingsdashboard en onze ervaringen hebben wij de effecten van deze ontwikkelingen nader in kaart gebracht. Het Aanbestedingsdashboard is weergegeven in figuur 1. Wij doen een aantal constateringen met betrekking tot de contractduur, uitgevraagde prijs-kwaliteitverhouding, perceelindelingen en het gebruik van marktconsultaties. Wij hebben hierbij gekeken naar de openbare aanbestedingsdata uit januari 2015 tot en met juni 2020.

 

Contractduur
De duur van de overeenkomsten is in de afgelopen jaren verschoven. Zo werden in 2015/2016 relatief korte contracten gesloten met een looptijd tussen de drie en vijf jaar en is dit in 2019/2020 verschoven naar een looptijd tussen de acht en twaalf jaar. Het kiezen van de contractduur zorgt voor een spanningsveld met aan de ene kant de flexibiliteit als gekozen wordt voor een korte looptijd en aan de andere kant de zekerheid die je borgt door een lang contract.

Daarbij kan een langlopende contractduur leiden tot afhankelijkheid van een partij voor een cruciaal systeem met daarbij het gegeven dat de technologische ontwikkelingen niet stil staan tijdens de contractduur. Daarnaast is de implementatieperiode een factor die de keuze voor de looptijd van de contractduur beïnvloedt. De implementatieperiode is intensief en neemt veel tijd in beslag van de opdrachtnemer, maar ook van de opdrachtgever om het systeem goed te laten aansluiten bij het primaire proces.

Prijs-kwaliteit
Uit het dashboard is verder op te maken dat de prijs relatief gezien een lage weging heeft (tussen de tien procent en veertig procent, zie ook figuur 2). Dit is begrijpelijk gezien de centrale rol die het LMS heeft in het onderwijs. Het is voor aanbestedende diensten niet gewenst om voor een dubbeltje op de eerste rang te zitten; dit kan ten koste gaan van de kwaliteit van het onderwijs. Bovendien zijn de jaarlijkse licentiekosten ook goed te ramen waardoor het makkelijk is om tijdens de aanbesteding een onder- en bovengrens te stellen. Het criterium prijs is hierdoor minder onderscheidend.

Figuur 2: Weging prijs bij de verschillende aanbestedingen

Kanttekening hierbij is dat de implementatiekosten vaak onderdeel uitmaken van het prijscriterium bij een aanbesteding. Deze kosten zijn lastiger in te schatten, zeker als een aanbestedende dienst onvoldoende beeld heeft van de activiteiten die tijdens de implementatie uitgevoerd moeten worden. Dit vraagt om voldoende tijd te besteden tijdens een marktconsultatie aan dit onderwerp en daarnaast om een gedetailleerde beschrijving van de situatie en het gewenste resultaat op te nemen in de aanbesteding.

Percelen
Wij zullen bijna zeggen: logischerwijs passen de aanbestedende diensten geen percelen toe (zie ook figuur 3). In de markt voor leermanagementsystemen zijn implementatie en het systeem onlosmakelijk aan elkaar verbonden.

Fig 3: Perceelindeling bij de verschillende aanbestedingen

In de aanbestedingen die wij begeleiden zien wij dan ook vaak dat leveranciers van het LMS zelf de implementatie leiden of dat gebruik wordt gemaakt van een vaste implementatiepartner. Dit omdat kennis van het systeem cruciaal is voor de wijze waarop het LMS ingericht wordt bij een onderwijsinstelling. Als gevolg hiervan is het onwenselijk om implementatie en levering van het LMS op te splitsen in percelen, omdat het contracteren van meerdere leveranciers leidt tot onevenredige coördinatie en de onderlinge afstemming aanvullende risico’s met zich mee kan brengen.

Marktconsultatie
Het is noemenswaardig dat in de eerder genoemde periode zeven marktconsultaties zijn gepubliceerd op TenderNed. Dit aantal is enigszins laag maar hoeft nog niet zoveel te zeggen, het is niet verplicht om een marktconsultatie te publiceren via TenderNed.

Ga je voor een marktconsultatie? Denk dan aan onderstaande vragen:

Welke keuzes maak je als organisatie voordat je besluit tot het inkopen van een LMS? Hoe realiseer je dat het LMS aansluit bij het onderwijs dat je wilt geven? Significant Synergy helpt bij het uitwerken van een passende inkoopstrategie en contracteren van het voor jouw organisatie optimale LMS. Daarbij houden wij rekening met de implementatie alsook de wijze waarop de dienstverlening tijdens de contractperiode wordt vormgegeven. Neem voor meer informatie contact op met de consultants van Significant Synergy.

Significant Synergy is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Partner van Aanbestedingscafé:

Negometrix neemt spend management software PublicSoft over

Inkoopsoftware-aanbieder Negometrix heeft aangekondigd dat het bedrijf PublicSoft overneemt. PublicSoft is een Nederlandse SaaS oplossing voor spend analyse en spend management.

PublicSoft wordt in het productaanbod van Negometrix opgenomen als Negometrix Spend Management. Het is de bedoeling dat de tool verder doorontwikkeld wordt.

Sander de Vocht, CEO van Negometrix over de overname: “Iedere inkooporganisatie ziet spend data als een relevante bron om strategische inkoopkeuzes op te baseren. PublicSoft is een bewezen en direct inzetbare oplossing die uitstekend aansluit bij onze dienstverlening.”

Partner van Aanbestedingscafé:

Frauderend Keolis verliest definitief concessie IJssel-Vechtstreek

Vervoerder Keolis kan definitief geen aanspraak meer maken op de concessie IJssel-Vechtstreek. Dat hebben de provincies Flevoland, Gelderland en Overijssel bekend gemaakt. Het is wel de bedoeling dat Keolis het busvervoer op de noodconcessie gaat verzorgen tot er een andere partij is. De concessie wordt daarnaast opnieuw aanbesteed.

Begin vorige maand lieten de provincies al weten dat zij de concessie introkken omdat Keolis onjuiste informatie verstrekte bij de aanbesteding. De vervoerder zou geheime afspraken hebben gemaakt met Chinese busbouwers om de gunning in de wacht te slepen. De afgelopen weken had Keolis de mogelijkheid uitleg te geven over de situatie. Ook de vakbonden zijn gehoord. Omdat er volgens de provincies geen nieuwe inzichten naar boven zijn gekomen, is besloten de gunning definitief in te trekken.

Noodconcessie
Wel vraagt de provincie Keolis het busvervoer vanaf december te verzorgen, maar dan onder de nog in te richten noodconcessie. De provincies gaan daarover in gesprek met de vervoerder. “Dat is het beste voor de continuïteit van het openbaar vervoer. De noodconcessie moet zoveel mogelijk volgens de beoogde nieuwe dienstregeling en met het nieuwe zero-emissie materieel”, stelt de provincie Gelderland.

Naar verwachting start de nieuwe concessie vanaf 2022.

Partner van Aanbestedingscafé:

Vakantieleesvoer – deel 5

De vakantie is weer begonnen! Veel inkopers zullen deze zomer genieten van hun welverdiende rust. Natuurlijk is een mooie vakantie niet compleet zonder bijzonder leesvoer. Maar waar moet je beginnen?

Aanbestedingscafe.nl heeft de meest interessante, tijdloze en best gelezen artikelen en columns voor je verzameld. De komende maand bieden we je elke week vijf artikelen aan.

Samenwerken bij aanbestedingen: tips voor het UEA
De aanbestedingswet ziet een inschrijver als één ondernemer die een inschrijving heeft ingediend. De wetgever begrijpt echter ook dat dit niet altijd kan en dat je anderen nodig kan hebben om bijvoorbeeld te voldoen aan de eisen of om een goede propositie neer te zetten. Daarom zijn er mogelijkheden ingebouwd om samen met anderen mee te doen aan een aanbesteding. Aanbestedingsjurist Inge van Laarhoven geeft tips voor het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA).

Boekrecensie: Handboek Inschrijven op Aanbestedingen
Het klassieke Handboek Inschrijven op Aanbestedingen van Octavia Siertsema is herzien. Het boek is niet langer alleen voor leveranciers bedoeld, maar voor iedereen die te maken heeft met aanbestedingen. Peter Streefkerk recenseerde ook deze tweede versie: “Octavia Siertsema levert met dit compact en lezenswaardig naslagwerk wederom een meer dan nuttige bijdrage aan het efficiënter en gemakkelijker laten verlopen van aanbestedingsprocessen en -projecten.”

Column: Maatschappelijke waarde? Nepnieuws!
Wist u dat de term ‘maatschappelijke waarde’ eigenlijk in de Aanbestedingswet is opgenomen om kostenbesparing te realiseren? Een containerbegrip waar later nog flink over gebakkeleid zou worden. “Ik vind dat discussies over duurzaamheid en maatschappelijke waarde gevoerd moeten worden op basis van feiten en niet op basis van gevoel en vage termen”, stelt columnist Theo van der Linden.

De ingrediënten voor circulair aanbesteden: samenwerking, bewustwording en overtuigingskracht
Hoe is het eigenlijk om als leverancier van circulaire producten te leveren aan aanbestedende diensten? Welke obstakels komen bedrijven tegen en welke trends zijn er zichtbaar? Wat is er nodig om een circulaire aanbesteding te doen slagen? Circulair ondernemers aan het woord.

Column: wat zijn vertrouwenwekkende maatregelen?
“Het idee achter de ‘vertrouwenwekkende maatregelen’ is dat bedrijven een tweede kans verdienen als ze maatregelen nemen die de betreffende uitsluitingsgrond ‘redelijkerwijs’ kunnen voorkomen.” Hoe pakt dat uit bij een rechtszaak waarbij aanbestedende dienst moest beoordelen of de door het bedrijf genomen maatregelen inderdaad wel vertrouwenwekkend waren?

Partner van Aanbestedingscafé:

Vakantieleesvoer – deel 4

De vakantie is weer begonnen! Veel inkopers zullen deze zomer genieten van hun welverdiende rust. Natuurlijk is een mooie vakantie niet compleet zonder bijzonder leesvoer. Maar waar moet je beginnen?

Aanbestedingscafe.nl heeft de meest interessante, tijdloze en best gelezen artikelen en columns voor je verzameld. De komende maand bieden we je elke week vijf artikelen aan.

Corona in Sociaal Domein: we denken pas na over alternatieven als het niet anders kan
In gesprek met Marco van der Spek-Stikkelorum over de invloed van het coronavirus op het sociaal domein. Huishoudelijke hulp kun je één à twee weken uitstellen, maar na drie weken wordt het wel anders.” Tegelijkertijd konden veel mensen ook wél zonder de dingen waar ze gewend aan waren, zag hij. Een pleidooi voor meer flexibiliteit, minder ‘onzinnige zorg’ en zelfredzaamheid.

Column: Welkom bij de Aanbestedingstombola!
Hoe goed voorspel jij de uitkomst van deze tien rechtszaken? Theo van der Linden stelde een quiz samen. Meer dan vijf goed? Dan ben je een heuse kenner.

Aanbestedingsdata ontleed: volop kansen op de markt van inhuur van derden
De experts van Significant Synergy legden aanbestedingsdata van de jaren 2018, 2019 en 2020 naast elkaar en maakte een overzichtelijk en zeer informatief Aanbestedingsdashboard. Wat blijkt? Op de markt van inhuur van derden zijn volop kansen voor de komende jaren.

Column: Ernstige twijfels rechtmatigheid aanbesteding corona-apps
De markt zag zelden zulke hoge spoed als bij de aanbesteding van de corona-app door het ministerie van VWS. Is deze snelheid terecht en geoorloofd, vraagt Inge van Laarhoven zich af. Had men het niet beter in bestaande contracten met leveranciers kunnen zoeken?

Stikstof: raamcontracten net zo belangrijk als duurzame gunningscriteria
Om de stikstofuitstoot in de bouw omlaag te krijgen is het net zo belangrijk om in te zetten op langetermijncontracten. Dat biedt bouwers zekerheid, stelt Programmamanager Aanbesteden bij CROW, Joost Fijneman. “Bouwers moeten zeker weten dat zij hun investering terugverdienen. Zodra die beweging is ingezet, zou die zich als een olievlek kunnen verspreiden.”

Partner van Aanbestedingscafé:

Vakantieleesvoer – deel 3

De vakantie is weer begonnen! Veel inkopers zullen deze zomer genieten van hun welverdiende rust. Natuurlijk is een mooie vakantie niet compleet zonder bijzonder leesvoer. Maar waar moet je beginnen?

Aanbestedingscafe.nl heeft de meest interessante, tijdloze en best gelezen artikelen en columns voor je verzameld. De komende maand bieden we je elke week vijf artikelen aan.

Boekrecensie: Ben ik in beeld?
Menig thuiswerker heeft er al heel wat conference-calls op zitten in 2020. Worstel je af en toe nog met Zoom-meetings of videobellen? Of wil je weten hoe je het écht professioneel aanpakt? Volgens recensent Peter Streefkerk is het boek “Ben ik in Beeld?” dan zeker een aanrader.

Erasmus MC bereidde zich in januari al voor op corona
Strategisch Inkoper bij het Erasmus MC Vincent Suttorp vertelt hoe hij en zijn collega’s de uitbraak van het coronavirus dit voorjaar beleefden. Een goede voorbereiding en afstemming was essentieel om een tekort aan geneesmiddelen te voorkomen. “De eerste stap is heel proactief zijn richting je leveranciers: ‘Oké, hoe ga je dit aanpakken?’”

Trends in het Sociaal Domein: hoe speel je daarop in?
In toenemende mate krijgt het sociaal- en zorgdomein te maken met meerjarige aanbestedingen die de verhoudingen tussen kwaliteit en prijscomponenten op scherp zetten. Het rommelt en aangemoedigd door de coronacrisis moeten organisaties meer dan ooit inzetten op innovatie. Welke ontwikkelingen en trends spelen er in het sociaal domein en waar kun je als inschrijver op inspelen?

Als het aan de EU ligt: circulair aanbesteden minder vrijblijvend
De EU introduceert een nieuw actieplan voor een Europese circulaire economie, met de titel ‘Voor een schoner en concurrerender Europa.’ In dit plan staan 35 aanvullende maatregelen om een Europese circulaire economie te bevorderen. Het meest opvallend? Circulair aanbesteden wordt minder vrijblijvend. De EU wil targets en rapportages introduceren om circulair inkopen verder te stimuleren.

How to: aanbesteden voor thuiswerkers
Ga je ook na deze zomervakantie thuis aan de slag? Lees dan deze ervaringen en tips over aanbesteden voor thuiswerkers. Over de voordelen van digitaal werken, minder reistijd en de uitdaging van videobellen en aanbesteden in onzekere tijden.

Partner van Aanbestedingscafé:

Vakantieleesvoer – deel 2

De vakantie is weer begonnen! Veel inkopers zullen deze zomer genieten van hun welverdiende rust. Natuurlijk is een mooie vakantie niet compleet zonder bijzonder leesvoer. Maar waar moet je beginnen?

Aanbestedingscafe.nl heeft de meest interessante, tijdloze en best gelezen artikelen en columns voor je verzameld. De komende maand bieden we je elke week vijf artikelen aan.

De uitdagingen van circulair aanbesteden
Circulair aanbesteden. Een mooi begrip, maar ook een abstract begrip. Welke uitdagingen zitten er eigenlijk aan circulair aanbesteden? Hoe schrijf je nu een goede circulaire aanbesteding uit? En hoe maak je die concreet genoeg, zodat de inschrijvende partij er mee aan de slag kan en de opdracht tot het gewenste resultaat leidt? Om dat uit te zoeken spraken we met drie ervaringsdeskundigen op het gebied van circulair aanbesteden.

Column: mag opdracht ongewijzigd worden aanbesteed?
Een aanbesteder mag een aanbestedingsprocedure afbreken zonder dat daarvoor bijzondere omstandigheden zijn vereist. De vrijheid van de aanbesteder om een opdracht opnieuw aan te besteden is beperkter. Maar hoe zit het ook alweer met het heraanbesteden van een ongewijzigde opdracht?

Aanbesteden in coronatijd: denk goed na over rechtsbescherming
Toen het coronavirus zijn intrede deed, brak voor aanbestedende diensten en bedrijven een onzekere tijd aan. Waar moet je vanuit juridisch oogpunt dan extra op letten als je aanbesteding in de startblokken staat? Claire Lombert, aanbestedingsadvocate bij Loyens & Loeff, geeft tips en aandachtspunten.

Zo vergroot stakeholdersmanagement je kansen in het Sociaal Domein
Je wilt je inschrijven op een aanbesteding in het sociaal domein. Wat kan je dan voorafgaand aan deze aanbesteding al doen om je kansen te vergroten? “Stakeholdermanagement”, antwoordt Sikko Bakker, aanbestedingsspecialist bij TenderSucces. “Hiermee haal je de juiste informatie op om onderscheidend vermogen te creëren, doordat je precies weet wat er speelt.”

Column: Aanbesteden anno 2020, andere dingen te doen
Columnist Johan Stolk hekelt het uitstellen van klimaatplannen door het kabinet na het uitbreken van de coronacrisis. “Nu deadlines worden opgeschort en aanbestedingen worden uitgesteld, is het aan organisaties en overheden om de impactmogelijkheden binnen aanbestedingen serieus te verkennen. Want veel mensen, ook ministers, hebben nog andere dingen te doen.”

Partner van Aanbestedingscafé:

Vakantieleesvoer – deel 1

De vakantie is weer begonnen! Veel inkopers zullen deze zomer genieten van hun welverdiende rust. Natuurlijk is een mooie vakantie niet compleet zonder bijzonder leesvoer. Maar waar moet je beginnen?

Aanbestedingscafe.nl heeft de meest interessante, tijdloze en best gelezen artikelen en columns voor je verzameld. De komende maand bieden we je elke week vijf artikelen aan.

Column: Zijn we eindelijk van BVP af, zitten we ineens met RCC
Columnist Theo van der Linden ontleedt het nieuwe verschijnsel ‘RCC’: “Net nu we eindelijk van BVP af zijn, doemt het volgende wondermiddel alweer op: RCC ofwel Rapid Circular Contracting. Ik heb de brochure van de Stichting Circulaire Economie doorgenomen, maar ik word niet meteen enthousiast. Wat is RCC?”

Juridische verankering duurzaamheidseisen vraagt systeemverandering
In gesprek met Dr. Willem Janssen, universitair onderzoeker en docent Europees en Nederlands aanbestedingsrecht bij het Public Procurement Research Centre van de Universiteit Utrecht. “We moeten niet zo halsstarrig vasthouden aan het systeem dat we nu hebben. Velen zeggen dat de professionalisering van aanbestedende diensten, ook betekent dat er duurzamer aanbesteed gaat worden. Dat zou goed kunnen, maar waarom zouden we achterblijven met het recht?”

Column: Uitsluitingsgronden en zelfreinigende maatregelen
Fouten kun je maar beter ruiterlijk toegeven. Dat geldt niet alleen voor onjuiste tweets over beweerdelijk wangedrag van bepaalde bevolkingsgroepen, maar ook voor fouten die hebben geleid tot uitsluiting van deelname aan een aanbestedingsprocedure. Een inschrijver die vanwege een ‘ernstige beroepsfout’ van deelname aan een aanbestedingsprocedure was uitgesloten, kan hierover meepraten, zo blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Den Haag. Mr. Arthur van Heeswijck legt uit hoe een ernstige beroepsfout ondernemers kan blijven achtervolgen.

Circulair aanbesteden: impulsen van de overheid
In 2016 lanceerde de overheid het rijksbrede programma ‘Circulaire economie’, met een zeer ambitieuze doelstelling: een volledig circulaire economie in 2050. Door in te zetten op circulair hoopt de overheid klimaatverandering tegen te gaan. In 2030 moet het verbruik van metalen, fossiele brandstoffen en mineralen al met de helft zijn afgenomen. Welke impulsen geeft het Rijk aan de markt om dat te bewerkstelligen, specifiek op het gebied van circulair aanbesteden? Wat is er tot nu toe al gedaan? En wat staat er nog op de rol?

Column: minister De Jonge pleit voor meer ellende in de zorg
Columnist Johan Stolk kan zich niet vinden in het voorstel van de minister van VWS. “Hugo de Jonge pleitte weer eens tegen aanbestedingen in het sociaal domein. “De zorg is geen markt, laat staan een Europese markt”. Soepeler procedures dus en een afschaffing van de aanbestedingsplicht, als het aan de minister van Volksgezondheid, Zonnebank en Schoenen ligt. Klinkt mooi natuurlijk. Niemand houdt van plichten en iedereen houdt van vrijheid. Maar wie verder kijkt dan z’n neus lang is, ziet dat de schoen heel ergens anders wringt.”

Partner van Aanbestedingscafé:

Provincies trekken concessie Keolis in

De provincies Overijssel, Flevoland en Gelderland hebben gisteren laten weten dat zij de concessie IJssel-Vechtstreek niet langer verlenen aan vervoerder Keolis. Keolis heeft volgens de provincies opzettelijk onjuiste informatie verstrekt tijdens het aanbestedingstraject.

De drie provincies stelden een onderzoek in nadat Keolis zelf melding maakte van ‘onrechtmatigheden’ bij de aanbesteding bij de provincies en het Openbaar Ministerie. Op basis van dat onderzoek besloten de provincies de concessie in te trekken. Keolis kwam in opspraak naar aanleiding van berichten van onderzoeksplatform Follow the Money, die meldde dat Keolis side letters had gebruikt om de aanbesteding te winnen.

Teleurgesteld
Nu de provincies de concessie intrekken heeft Keolis nog een maand de tijd in beroep te gaan. Keolis is teleurgesteld over het besluit: “We zijn vol vertrouwen geweest over een goede afloop, juist door openheid te hebben geboden en in te hebben gezet op herstel. Wij zijn van mening dat alle benodigde stappen zijn ondernomen voor herstel”, zegt het vervoersbedrijf.

Geen hinder
Omdat Keolis in december van dit jaar al zou starten met vervoer in de regio zoeken de provincies naar een noodoplossing, zodat reizigers geen hinder ondervinden. De concessie moet daarnaast opnieuw aanbesteed worden.

Het OM buigt zich nog over de zaak. Vorige week liet staatssecretaris Keijzer al weten dat zij geen apart onderzoek instelt naar de gang van zaken.

Bron: NOS.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Stikstof: Raamcontracten net zo belangrijk als duurzame gunningscriteria

De aanbestedingspraktijk in de bouwsector kreeg er flink van langs in het recente eindrapport van het Adviescollege Stikstofaanpak. De huidige aanbestedingspraktijk werd zelfs ‘weinig hoopgevend’ genoemd. Emissiearm bouwen wordt nog te weinig gestimuleerd en aanbestedende diensten maken te weinig gebruik van (zwaarwegende) duurzaamheidscriteria. Wat is er nodig om ook bij aanbestedingen de transitie naar lagere (stikstof)emissies te kunnen maken?

Het vorige artikel over het eindrapport van het Adviescollege Stikstofaanpak vind je hier: ‘Juridische list’ geen optie voor kabinet rondom stikstofproblematiek.

Vooral de infrasector zit erom te springen: ruimte om weer te kunnen bouwen. In het eindrapport onderkent het Adviescollege de benarde positie van bouwers in Nederland. Tegelijkertijd moet ook de bouwsector zelf actie ondernemen om de stikstofuitstoot naar beneden te brengen, ook al is de bouw lang niet de grootste veroorzaker van die uitstoot. Om de stikstofuitstoot flink naar beneden te brengen, moeten de aanbestedingsregels volgens het Adviescollege op de schop. In toenemende mate moeten opdrachtgevers scherpere eisen stellen aan de emissies van een bouwproject.

“Aanbestedende diensten dienen zich te committeren aan een oplopend aandeel van aanbestedingen waarin zo laag mogelijke emissies een doorslaggevende rol in de gunning spelen. Het Rijk moet op korte termijn met medeoverheden en semipublieke partijen sluitende afspraken maken over aanbestedingsregels.” Om bedrijven te stimuleren over te gaan op laag-emissiematerieel moet de overheid bovendien subsidie verlenen. Daarnaast zou de overheid volgens de experts juridisch vast moeten leggen dat emissies van bouwprojecten in maximaal tien jaar worden teruggebracht met tachtig procent.

Het belang van langlopende contracten
Het Adviescollege zet dus in op duurzame gunningscriteria en het stimuleren van de aanschaf van laagemissiematerieel. Volgens Joost Fijneman, programmanager Aanbesteden bij kennisplatform CROW, zijn dat niet de enige opties. Fijneman ziet in de praktijk dat het werken in bouwteams en het afsluiten van langlopende (raam)contracten ook kunnen leiden tot flinke emissiereducties. “Op het moment dat je, als marktpartij, weet dat je een raamcontract hebt en je weet dat je de komende vier jaar voor een gemeente werkt, en je bespreekt dan de mogelijkheden voor het beperken van emissies, wordt het veel gemakkelijker om maatregelen te nemen. De kosten daarvan kun je immers uitsmeren over alle projecten die de komende vier jaar langskomen. Dat lukt niet als je dat moet gaan doen voor dat ene project dat er nu aankomt.” Het werkt ook omdat de prijs niet leidend is bij dergelijke aanbestedingen. “Je hebt de prikkel om opportunistisch gedrag te vertonen eruit gehaald. Dat is belangrijk.”

Door voor een bouwteamcombinatie te kiezen kan een aanbestedende dienst de markt bovendien meer vrijheid geven. Dat opent de weg naar een transparant gesprek over de mogelijkheden van emissiereductie. En daar komen vaak betere resultaten uit dan wanneer de aannemer eenzijdig een plan of een aanbieding maakt om daarmee zo goed mogelijk invulling te geven aan een gunningcriterium, zegt hij.

Gunningscriteria bieden zekerheid
Toch staan die gunningscriteria niet voor niets in het rapport, stelt Fijneman. “Het voordeel van die gunningscriteria is dat je daarmee niemand op voorhand uitsluit. Daarmee staat het haaks op andere manieren, dat je het gewoon voorschrijft, dat je er geschiktheidseisen van maakt of het in besteksbepalingen zet. Op het moment dat je dat doet, maak je wel een schifting tussen partijen, maar die is erg zwart-wit: je voldoet wel of je voldoet niet. Het voordeel van gunningscriteria is dat er een ingroeimodel in zit.”

Daarnaast biedt het breed en consequent gebruik van gunningcriteria door de Nederlandse opdrachtgevers voor bouwers ook zekerheid, volgens Fijneman. Ondernemers dat dit de nieuwe praktijk wordt en weten dat investeren in nieuw, schoon materieel loont. “Maar het is, zeker op de korte termijn, nog effectiever om dat te doen binnen raamcontracten omdat een bouwer dan echt zeker weet: binnen dit raamcontract kan ik een heleboel van die investering al gaan terugverdienen.”

Op het moment dat je, als marktpartij, weet dat je een raamcontract hebt en je weet dat je de komende vier jaar voor een gemeente werkt, en je bespreekt dan de mogelijkheden voor het beperken van emissies, dan wordt het veel gemakkelijker om maatregelen te nemen.

Joost Fijneman, Programmamanager Aanbesteden bij CROW

Juridisch vastleggen
Hoe gaat het verder? Minister Schouten liet onlangs in een kamerbrief weten inderdaad juridisch vast te willen leggen dat de stikstofuitstoot in de bouw met tachtig procent omlaag moet in de komende tien jaar. Daarmee volgt ze het advies van het Adviescollege op. Ze wijdde in die brief slechts een enkele zin aan de opmerkingen over aanbesteden: “Aan publieke zijde zijn afspraken nodig over aanbesteding en de ontwikkeling en inzet van een stimuleringsregeling.”

Maar hoe krijg je aanbestedende diensten daadwerkelijk zover om vaker uit te vragen op duurzaamheidscriteria? Fijneman maakt een vergelijking met de Gids Proportionaliteit. “De Gids was bedoeld als flankerend beleid maar werd op een gegeven moment ook wettelijk als uitgangspunt vastgesteld. Je ziet, pas als het die status krijgt, dan gaan aanbestedende diensten ermee aan de slag. Alle handreikingen, aanbevelingen, commissies en voorlichting, die hadden heel weinig effect.” Een Gids Duurzaamheid dan maar? “Ja, dat zou best een aardige optie zijn om verder te onderzoeken. Met dezelfde comply-or-explain-formule erin.”

Volgens Fijneman zit het hem vooral in de combinatie van langetermijncontracten en duurzame gunningscriteria, waarbij bouwers weten dat zij hun investering terugverdienen. Zodra die beweging is ingezet, zou die zich als een olievlek kunnen verspreiden, denkt hij. “Als je dit op een aantal plekken hebt doorgevoerd en je een flink aantal partijen mee hebt, die op deze manier hun investering hebben kunnen doen met voldoende zekerheid, dan nemen al die partijen bij volgende aanbestedingen deel met emissiearm of emissieloos materieel. Als daar dan die gunningscriteria bij komen die maakt dat ze daar ook nog een voordeeltje hebben, dan moet de rest ook mee.”

Partner van Aanbestedingscafé:

Staatssecretaris ziet af van eigen onderzoek naar mogelijke fraude Keolis

Staatssecretaris Keijzer laat het aan de provincies om onderzoek te doen naar de mogelijke fraude bij de aanbesteding van de concessie IJssel-Vechtstreek. Dat laat ze weten aan de Tweede Kamer. Kamerleden hadden gevraagd of zij bereid was een onderzoek in te stellen.

Keijzer stelt dat het reeds ingestelde onderzoek van de provincies Flevoland, Overijssel en Gelderland afdoende is. Indien er strafbare feiten zijn gepleegd is het aan het Openbaar Ministerie om de zaak verder op te pakken. Als de lopende onderzoeken zijn afgerond wil Keijzer wel in gesprek met de provincies om te bekijken welke lessen er uit de zaak getrokken kunnen worden.

Vandaag besluiten de drie provincies of ze de verleende concessie aan Keolis intrekken.

Onderzoeksplatform Follow the Money meldde eind mei dat er gebruik gemaakt zou zijn van side-letters, waardoor het vereiste zero-emissie-materieel niet geleverd hoefde te worden. Keolis meldde daarop zelf het voorkomen van onrechtmatigheden bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbestedingsdata ontleed: volop kansen op de markt van inhuur van derden

In deze nieuwe rubriek licht Significant Synergy elke zes weken een specifieke markt door op basis van openbare aanbestedingsdata. Daarvoor gebruiken wij ons Aanbestedingsdashboard. Het Aanbestedingsdashboard verzamelt informatie over alle openbare aanbestedingen in Nederland. De publieke aanbestedingsmarkt kan daardoor efficiënt geanalyseerd en gepresenteerd worden. Onze klanten helpen we daarmee marktverkenningen uit te voeren, actuele thema’s te onderzoeken en data gedreven tot een passende aanbestedingsstrategie te komen. In deze rubriek delen wij deze marktinformatie en verkregen inzichten. Doe er je voordeel mee!

In deze eerste publicatie gaan we in op de markt van de inhuur van extern personeel (derden).

De markt voor inhuur van personeel kent tal van (contract-)vormen van inhuur zoals uitzenden, payrolling, detachering en inzet van zelfstandigen. Daarnaast kiezen organisaties voor verschillende inhuur modellen om de flexibele schil te organiseren, waaronder raamovereenkomsten, Dynamische aankoopsystemen, Managed service providers en brokers.

Schaarste op de arbeidsmarkt en de implementatie van Wet arbeidsmarkt en balans  zijn enkele voorbeelden van ontwikkelingen welke invloed hebben (gehad) op de markt voor inhuur van personeel en mogelijk op de wijze waarop publieke organisaties hun inhuurbeleid vormgeven en voorzien in hun personele behoeften. Aan de hand van beschikbare marktinformatie trachten wij de effecten van deze ontwikkelingen nader te duiden.

In onze database hebben wij daarom bovenstaande zoektermen en thema’s gebruikt en daarnaast diverse relevante CPV-codes. Individuele aanvragen binnen Dynamisch aankoopsystemen zijn uit de resultaten gefilterd om een zuiver beeld te geven van de omvang van de markt en ontwikkelingen in de markt.

Dat levert ons binnen enkele seconden een resultaat op van 847 unieke aanbestedingen die door 399 aanbestedende diensten in de markt zijn gezet sinds 1 januari 2015. Met onze algoritmes zoeken we vervolgens in de aankondigingen van deze aanbestedingen naar diverse velden en indicatoren, zoals de gevolgde procedure, de aard van de opdracht, de looptijd, gunningscriteria en andere relevante onderwerpen. Aanvullend zoeken wij in onderliggende aanbestedingsdocumenten op TenderNed, zoals beschrijvend documenten, programma’s van eisen en nota’s van inlichtingen naar relevante thema’s, zoals Social Return en COVID-19, en welke effecten thema’s hebben op de ontwikkeling van de publieke markt.

Zodra wij ons Aanbestedingsdashboard updaten, krijgen we de volgende resultaten:

Inzichten met betrekking tot het aantal aanbestedingen:
Jaarlijks worden in Nederland ruim honderdvijftig inhuur-gerelateerde aanbestedingen gepubliceerd. Ongeveer een derde hiervan betreffen Dynamisch Aankoopsystemen. Het aantal gepubliceerde dynamische aankoopsystemen loopt sinds 2016 jaarlijks terug. Dit is te verklaren doordat de destijds aankomende afschaffing van de IIB-diensten heeft geleid tot een tijdelijke piek in het aantal gepubliceerde Dynamische Aankoopsystemen in verband met het verlicht aanbestedingsregime dat hiervoor gold. Dit aantal stabiliseert zich weer in de opvolgende jaren.

Figuur 2: Aantal aanbestedingen per jaar

Op dit moment zijn er 127 lopende inhuur-gerelateerde aanbestedingen, waarvoor marktpartijen zich in kunnen schrijven. Twintig hiervan betreffen reguliere aanbestedingen en 107 hiervan betreffen Dynamisch Aankoopsystemen. Dat het aantal lopende Dynamische Aankoopsystemen hoger ligt, dan het aantal dat jaarlijks wordt gepubliceerd, komt voort uit het feit dat het gedurende de volledige looptijd van een Dynamisch Aankoopsysteem mogelijk is voor marktpartijen om in te schrijven en toe te treden tot de betreffende DAS. Dit betekent dus dat verschillende sinds 2016 nog steeds toegankelijk zijn voor marktpartijen.

Figuur 3: Aantal aanbestedingen per maand in 2018, 2019 en 2020

Er zijn weinig effecten waarneembaar in het aantal aanbestedingen in 2020 vergeleken met voorgaande jaren in verband met COVID-19. In maart en april werden zelfs ruim meer aanbestedingen gepubliceerd ten opzichte van voorgaande jaren. Achtergrond hierbij is onder meer dat organisaties de uitkomsten en toepassingen van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) afwachtten alvorens een aanbesteding te publiceren die toekomstbestendig is. Dit is overigens een ontwikkeling welke breder in de markt voor externe inhuur zichtbaar is.


Inzichten met betrekking tot de marktverhoudingen en -ontwikkelingen:


Figuur 4: Prijs-kwaliteitverhouding

Inzichten met betrekking tot aanbestedingsstrategieën en inrichting: In 87 procent van de aanbestedingen telt het gunningscriterium kwaliteit zwaarder mee, dan het gunningscriterium prijs. Het gunningscriterium prijs weegt in vijftig procent van de aanbestedingen voor twintig tot veertig procent mee. Het valt op dat deze trend zich ook in 2020 doorzet met een stijging van 7 procent, ondanks de kostenverhoging van inhuur voor opdrachtgevers welke bijvoorbeeld de implementatie van de Wet Arbeidsmarkt in balans op 1 januari 2020 te weeg heeft gebracht.

Figuur 5: Aantal percelen

Ruim 82 procent van de aanbestedingen bestaat uit één perceel. Waar wel voor een aanbesteding in meerdere percelen wordt gekozen, is dit in de meeste gevallen vanwege een knip in de inhoud (bijvoorbeeld ICT en juridisch personeel). In enkele gevallen wordt een knip gemaakt in het type dienstverlening (bijvoorbeeld payroll en uitzenden).

Figuur 6: Toegepaste procedures

In ruim 64 procent procent van de aanbestedingen is de openbare procedure gevolgd, en in bijna 24 procent procent is de niet-openbare procedure gevolgd. In de jaren 2015 en 2016 komen we nog enkele afmeldingen in verband met IIB-diensten tegen. Slechts in enkele aanbestedingen wordt een andere procedure gevolgd, zoals een mededingingsprocedure met onderhandeling of een concurrentiegericht dialoog.

Ondanks dat het aantal aanbestedingen op het gebied van inhuur van extern personeel (nog) geen daling laat zien onder invloed van het coronavirus, verwachten wij wel dat deze effecten naar de toekomst toe zichtbaar worden. Daarnaast blijft nieuwe wetgeving op arbeid in aantocht, waaronder de vervanging van de wet DBA. Aanbestedende diensten zullen blijven onderzoeken of het gehanteerde inhuurmodel nog steeds past bij de (HR-doelstellingen) van de organisatie en vanwege de veranderingen in de arbeidsmarkt in staat blijven om kandidaten (voor schaarse functies) te blijven bereiken. Zo nee, kan dit van invloed zijn op een (nieuwe) aanbesteding voor het toekomstbestendig inhuren van personeel.

Welke keuzes maak je als organisatie voordat je besluit tot het extern inhuren van personeel? Hoe realiseer je grip op de kwaliteit en de kosten van externe inhuur? Significant helpt bij het uitwerken van een passende inhuurstrategie en contracteren van de voor uw organisatie optimale inhuuroplossing. Onze ervaring in het domein ‘externe inhuur’ richt zich onder meer op opstellen van een inhuurstrategie, de optimalisatie van het inhuurproces en het (Europees) aanbesteden van (raam)overeenkomsten voor inhuur van personeel. Neem voor meer informatie contact op met de consultants van Significant Synergy.

Dit artikel is geschreven door Rémon van Buuren, Frank van den Dool en Niels van Bruggen.

Significant Synergy is Premium Partner van Aanbestedingscafe.nl.

Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres