Magnifying glass Close

Adblocker is geactiveerd!

Op deze website worden advertenties getoond. Van de advertenties wordt de redactie betaald. De redactie verzorgt het nieuws op deze website. Zonder advertenties geen nieuws. Zou je je adblocker daarom willen uitschakelen

Partner van Aanbestedingscafé:

‘Niet aanbesteden vakantietesten slechte keuze’

Aanbestedingsexperts denken dat het aanbesteden van coronatesten voor vakantiegangers veel goedkoper was uitgevallen dan inkoop via de directe gunning waar het kabinet onlangs voor koos. De overheid heeft 249 miljoen euro gereserveerd voor gratis coronatesten voor vakantiegangers, in juli en augustus.

Dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de bedrijven niet heeft laten concurreren op prijs, is volgens diverse aanbestedingsexperts een gemiste kans. ‘Bij een aanbesteding kun je partijen laten concurreren op kwaliteit en prijs. Nu niet. Financieel en doelmatig vind ik dat een slechte keuze”, zegt hoogleraar Europees en internationaal aanbestedingsrecht Elisabetta Manunza.

Ken de markt

De door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ingehuurde testbedrijven moeten in de zomermaanden 3,5 miljoen testen kunnen uitvoeren. Daarvoor ontvangen ze een vergoeding per test: €64,25 voor een PCR-test en €19,25 voor een antigeentest. “Als je de vergoeding per test vastzet, moet je als minister de markt wel heel goed kennen”, zegt hoogleraar aanbestedingsrecht Huib van Romburgh.

Spoedprocedure

Manunza vindt de gang van zaken verontrustend. De ministeries hadden kunnen kiezen voor een spoedprocedure, maar hebben nu een mogelijk onrechtmatig contract gesloten. “Daarmee wekken zij onterecht de indruk dat de regels in de weg staan, of heel ingewikkeld zijn. Dat is heel zorgelijk.”

In de kamerbrief die demissionair ministers Van Nieuwenhuizen (IenW) en De Jonge (VWS) onlangs naar de Tweede Kamer stuurden, gaven ze zelf ook al aan dat de huidige werkwijze mogelijk onrechtmatig is.

Bron: FD.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Kabinet gaat inkoop persoonlijke beschermingsmiddelen onderzoeken

Het kabinet stelt een onderzoek in naar de mondkapjesdeal met Sywert van Lienden en de inkoop van persoonlijke beschermingsmiddelen tijdens de coronacrisis in het algemeen. Daarnaast komt er een loket waar betrokkenen mogelijke onrechtmatigheden bij inkoop van beschermingsmiddelen kunnen melden. Dat laat demissionair minister voor Medische Zorg, Tamara van Ark, weten aan de Tweede Kamer.

Van Ark schrijft dat er op dit moment al een onderzoek loopt naar de mondkapjesdeal die het ministerie van Volksgezondheid vorig jaar sloot met Sywert van Lienden. Ze wil dat er volledige openheid komt over de gang van zaken. Van Ark verwacht dat ze de resultaten van het onderzoek, dat uitgevoerd wordt door een forensisch accountant, op korte termijn bekend kan maken, nog voor het zomerreces van de Tweede Kamer.

Loket voor onrechtmatigheden

Daarna volgt er een breder onderzoek naar de inkoop van persoonlijke beschermingsmiddelen tijdens de coronacrisis. Daarbij draait het om “ieders rol en verantwoordelijkheid daarin”. Een externe, onafhankelijke partij met forensische, inkoop-, fiscale- en data-expertise zal dat onderzoek uitvoeren. Deze partij is ook belast met het opzetten van een loket waar medewerkers van het ministerie van VWS en andere betrokkenen mogelijke onrechtmatigheden bij de inkoop van persoonlijke beschermingsmiddelen kunnen melden. Die informatie moet inzichtelijk maken hoe de inkoop is verlopen.

Partner van Aanbestedingscafé:

‘CDA wist van constructie mondkapjesdeal’

Volgens Sywert van Lienden wist het CDA dat hij een BV had opgericht waar hij de winst van de omstreden mondkapjesdeal met het ministerie van VWS in heeft ondergebracht. Dat zei hij in een uitzending van tv-programma Buitenhof, waar hij voor het eerst reageerde op de ophef rondom de deal.

Van Lienden stelt dat hij in het najaar van 2020 de integriteitscommissie van het CDA heeft ingelicht over de winst die hij maakte bij de deal met het ministerie. Daarnaast vermoedt hij dat het feit dat hij over een commerciële BV beschikte ‘over tafel is gegaan’ in gesprekken met de politiek assistent van demissionair minister De Jonge.

Puinzooi

Presentator Twan Huys vroeg Van Lienden waarom hij niet eerder open is geweest over het bestaan van de BV. Van Lienden stelde vorig jaar steeds dat hij belangeloos mondkapjes regelde via de Stichting Hulptroepen Alliantie, terwijl hij in de aanloop naar de zomer al wist dat er geld over zou blijven. In eerste instantie waren dat tonnen, later werden dat miljoenen. Van Lienden zei daarop dat het vermengen van de stichting en de BV tot een ‘puinzooi’ heeft geleid. “Ik had net zo hard van de daken moeten schreeuwen dat er een BV was met winstoogmerk als dat er een stichting was zonder winstoogmerk”, zegt hij.

Rendement naar goede doelen

Van Lienden zegt spijt te hebben van het gebrek aan transparantie rondom de BV en de Stichting Hulptroepen Alliantie. Hij is van plan het rendement op zijn aandeel van de winst, 9 miljoen euro, te doneren aan goede doelen. De oorspronkelijke winst blijft voorlopig in een stichting zitten waarvan Van Lienden zelf de voorzitter is.

Het CDA meldde na de uitzending dat de partij een onderzoek instelt. De integriteitscommissie heeft naar eigen zeggen geen melding gehad van Van Lienden.

Partner van Aanbestedingscafé:

Ophef over deal VWS en Sywert van Lienden

Er is ophef ontstaan over de overeenkomst die het ministerie van Volksgezondheid in april vorig jaar sloot met Relief Good Alliance (RGA). Sywert van Lienden, oprichter van RGA, zou dertig miljoen euro hebben verdiend aan de deal terwijl hij destijds stelde er zelf niets aan over te houden. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant en onderzoeksplatform Follow the Money.

Van Lienden richtte in eerste instantie de Stichting Hulptroepen Alliantie op, waarmee hij mondkapjes voor de Nederlandse overheid wilde regelen. Kort daarna richtte hij de BV Relief Goods Alliance op, waar het ministerie een deal mee sloot voor de inkoop van veertig miljoen mondkapjes. De deal had een waarde van honderd miljoen euro. Het ministerie veronderstelde zaken te doen met de opgerichte stichting, niet met een commerciële partij. Ondanks de bewering van Van Lienden dat hij niets overhield aan zijn werkzaamheden, schatte het ministerie later in dat er zo’n vijftien tot twintig procent winstmarge kwam kijken bij de deal.

Risicokosten
Van Lienden liet daarop weten dat productiekosten en posten voor het opvangen van risico’s deel uitmaakten van de totale prijs van de mondkapjes. Onderzoeksplatform Follow the Money zocht contact met importeurs van mondkapjes en schat in dat Van Lienden dertig miljoen euro winst heeft gemaakt. Die schatting is gebaseerd op informatie over inkoopprijzen van importeurs. De winstmarge zou nog hoger liggen dan gedacht en uitkomen op dertig procent. Van Lienden trekt de genoemde inkoopprijzen in twijfel en stelt dat de prijzen destijds hoger waren.

Verschillende deals
Vorige week werd bekend dat er meerdere, verschillende deals op tafel hebben gelegen. In het initiële voorstel van de Stichting Hulptroepen Alliantie konden de mondkapjes nog worden geleverd voor een prijs van €2,20 per stuk. Later kocht het ministerie de mondkapjes in voor €2,26 en €2,76 per stuk. Het ministerie kan niet verklaren waarom de prijs uiteindelijk hoger uitviel. Volgens de Volkskrant heeft het ministerie van Volksgezondheid dertien miljoen euro te veel betaald.

Diverse kamerleden hebben vorige week kamervragen gesteld over de deal. Zij willen weten wat er precies is gebeurd in april 2020 en willen inzage in het voorstel dat de Stichting Hulptroepen Alliantie destijds aan het ministerie deed.

Bron: de Volkskrant, Follow the Money

Partner van Aanbestedingscafé:

Snelheid, ervaring en non-profit karakter doorslaggevend voor keuze SON

Het kabinet kende de opdracht voor het organiseren van een testsamenleving toe aan Stichting Open Nederland (SON) vanwege het non-profitkarakter, de ervaring die werd ingebracht en de snelheid die met de opdracht geboden was. Dat stelt demissionair minister van VWS De Jonge in antwoord op kamervragen van diverse kamerleden.

Kamerleden van D66 en GroenLinks vroegen De Jonge onder meer hoe het ministerie tot het besluit kwam het organiseren van een testsamenleving uit te besteden aan een private stichting, in plaats van een publieksrechtelijke instelling of een andere organisatie ‘met meer mogelijkheden tot verantwoording’. De Jonge schrijft: “Het kabinet heeft besloten met de Stichting samen te werken vanwege het non-profit karakter, de ervaring die werd ingebracht en de snelheid die nodig was.” Hij schrijft dat een verkorte aanbestedingsprocedure minimaal zes tot acht weken had geduurd. “De wens bestond echter op dat moment om in februari/maart 2021 van start te kunnen gaan met het opzetten van toegangstesten. Om die reden heb ik vanwege de snelheid, in afwijking van de Europese aanbestedingsregels, de Stichting financieel in de gelegenheid gesteld om dit te realiseren.”

Wel zegt De Jonge de stichting de opdracht te hebben gegeven andere partijen zoveel mogelijk via aanbestedingen te betrekken. Voor het opzetten van de teststraten past SON een open-house constructie toe.

Niet-transparant
Vorige maand ontstond er ophef nadat naar buiten kwam dat het kabinet 925 miljoen euro ter beschikking stelde aan SON, zonder de opdracht voor het organiseren van een testsamenleving (met teststraten voor toegangstesten) aan te besteden. Experts noemden de werkwijze niet-transparant en mogelijk onrechtmatig.

Go/no go
De Jonge schrijft in zijn kamerbrief dat het bedrag van 925 miljoen euro in fases wordt vrijgegeven. Het kabinet kijkt per keer of er een ‘go’ gegeven kan worden. Het grootste deel van het bedrag, 865 miljoen euro, is gereserveerd voor de periode juni tot en met augustus. In die periode moet de capaciteit van de teststraten op circa 225.000 testen per dag komen te liggen.  

Partner van Aanbestedingscafé:

Podcast De Gunningsfactor: 'Iemand gebruikte de emotie bij de overheid'

In de zesde aflevering van podcast De Gunningsfactor spreken we met Robert Driessen over de kostprijs van de Corona Zelftest en de enorm hoge prijs die de overheid daarvoor betaalde. We hebben ook Ed de Rochemont aan de lijn. Hij vertelt over het lustrumfeest van Nevi. De branchevereniging bestaat 65 jaar en organiseert een lustrumestafette. Met Eline Lagendijk nemen we het laatste aanbestedingsnieuws door.

Links uit deze aflevering:
Artikel over de Corona Zelftest: https://www.inkoperscafe.nl/zo-verdien-je-aan-corona/
What’s the price: https://www.whatstheprice.com/
Nevi lustrumestafette: https://nevi.nl/evenementen/on-demand-webinar-opening-nevi-estafette

Laatste aanbestedingsnieuws:
https://www.aanbestedingscafe.nl/italiaanse-maffia-aast-op-eu-herstelfonds-via-aanbestedingen/
https://www.aanbestedingscafe.nl/vroegtijdig-leveranciers-betrekken-leidt-tot-betere-ict-aanbestedingen/
https://www.aanbestedingscafe.nl/mercell-neemt-ctm-solution-over/

Webinars:
Supply Value https://www.supplyvalue.nl/actueel/events-2/
Adjust MVI Boost https://adjust.nl/event/mvi-boost/
Volledige agenda: https://www.aanbestedingscafe.nl/agenda/

Vond je dit een leuke podcast? Vergeet de podcast niet te liken, te delen en je te abonneren. Heb je een vraag of opmerkingen? Stuur dan een mail naar: podcast@aanbestedingscafe.nl. De leukste reactie belonen we met een verrassingspakket.

Er zijn ook mogelijkheden om je product, dienst of bedrijf te promoten. Interesse? Stuur dan een mail naar: partner@aanbestedingscafe.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Italiaanse maffia aast op EU herstelfonds via aanbestedingen

De Italiaanse justitie vreest dat Europees geld, bedoeld voor het herstellen van de Europese en Italiaanse economie na corona, naar de Italiaanse maffia gaat. In Italië staan speciale opsporingsteams klaar om dat te voorkomen, maar de kans is aanwezig dat de maffia ook in andere landen meedingt via Europese aanbestedingen.  

Omdat Italië flink te lijden heeft gehad onder het coronavirus gaat een groot deel van het Next Generation EU herstelfonds naar Italië: zo’n 200 miljard euro aan leningen en subsidies. Met het geld uit het herstelfonds wil de Italiaanse overheid inzetten op digitalisering, energietransitie, infrastructuur, gezondheidszorg en het versnellen van rechtszaken. Dat laatste moet de economische groei aanzwengelen. Volgens Maurizio Vallone, hoofd anti-maffiarecherche van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken, bereidt de maffia zich voor op de enorme som geld die naar Italië toe komt.

Criminele organisaties zoeken uit in welke sectoren het geld geïnvesteerd wordt en proberen openbare aanbestedingen binnen te halen. “Bedrijven waar zij achter verscholen zitten, vormen kartels bij het doen van offertes. Ze kopen functionarissen om die in de commissies zitten die de aanbestedingen toekennen, of infiltreren zelf in die commissies. Dan wordt er een bedrijf voor de aanbesteding uitgekozen dat dicht tegen de maffia aanzit in plaats van een bedrijf dat eerlijk meedingt.” Ook kopen maffiabendes mogelijk bedrijven op die het door de coronacrisis moeilijk hebben gehad. Met die bedrijven dingen ze vervolgens mee naar opdrachten via aanbestedingen.

Screening
De Italiaanse overheid is scherp op fraude. Bedrijven die aanbestedingen winnen worden onderzocht op banden met de maffia. Als dat zo blijkt te zijn komt het bedrijf op een zwarte lijst en mag het niet meer meedoen aan openbare aanbestedingen. Vorig jaar kwamen er 275 bedrijven op die zwarte lijst terecht. Het is echter de vraag wat de Italiaanse maffia in het buitenland aan zal richten. De organisatie kan ook in de rest van Europa subsidies en aanbestedingen binnen proberen te halen. Andere Europese landen hebben veel minder ervaring met de maffia dan Italië. “Het is waarschijnlijker dat de Italiaanse georganiseerde misdaad juist dáár zal proberen om subsidies en aanbestedingen binnen te halen.”, stelt Vallone.

Bron: Trouw

Partner van Aanbestedingscafé:

Stichting Open Nederland zet aanbestedingen in markt

Stichting Open Nederland (SON), belast met het organiseren van een Nederlandse ‘testsamenleving’, zet de komende tijd verschillende aanbestedingen in de markt. Vorige maand kwam er veel kritiek nadat bleek dat de stichting een budget van 925 miljoen euro tot zijn beschikking kreeg, zonder dat er was aanbesteed.

SON heeft zeven aanbieders van testlocaties geworven die vanaf mei ‘zullen worden ingezet om het landelijk fijnmazig netwerk van testaanbieders te organiseren’, zo laat demissionair minister Hugo de Jonge weten aan de Tweede Kamer. Hiervoor is een open-houseprocedure gevolgd. Volgende week volgt er een nieuwe aanbesteding. Daarnaast besteedt SON ook de bemensing van XL-teststraten aan, waarna deze XL-teststraten eind juni operationeel moeten zijn.

Niet-transparant
Onderzoeksplatform Follow the Money onthulde vorige maand dat de Nederlandse overheid de opdracht voor het organiseren van een testsamenleving, ter waarde van 925 miljoen euro, niet had aanbesteed. Ook bleek dat SON een aanbieder van coronatesten direct in de arm had genomen, ook zonder aan te besteden. Aanbestedingsexperts noemden dit hoogst ongebruikelijk en spraken van een zeer niet-transparante handelswijze.

Partner van Aanbestedingscafé:

Een derde gemeenten kan geen sluitende begroting inleveren

Uit onderzoek van NRC blijkt dat 120 van de 355 gemeenten geen sluitende begroting over 2021 in kunnen leveren. Twaalf gemeenten staan onder curatele van de provincie. Gemeenten kunnen onderhoudstaken soms niet langer uitvoeren terwijl ze de lasten voor inwoners jaar na jaar moeten verhogen.

NRC onderzocht 336 toezichtbrieven om een beeld te krijgen van de gemeentelijke financiën. Toezichtbrieven bevatten een respons van de provincie op de door een gemeente ingediende begroting. Bijna alle gemeenten moesten de afgelopen jaren miljoenen euro’s bezuinigen of moeten op dit moment overgaan tot bezuinigingen om hun begroting over de komende vier jaar rond te krijgen. Het probleem speelt zowel bij grote als kleine gemeenten.

Decentralisatie
Volgens de gemeenten ligt het probleem bij de decentralisatie van de zorg, die inging in 2015. De kosten liepen op omdat het Rijk zorgtaken doorschoof naar de gemeenten, terwijl tegelijkertijd de zorgbudgetten van gemeenten werden gekort. Hierdoor kwamen gemeenten jaarlijks structureel geld tekort.

Dat gemeenten moeten bezuinigen staat in schril contrast met de nieuwe opgaven die bij gemeenten neer worden gelegd. Nieuwe wetgeving, zoals de Omgevingswet, kan volgens veel gemeenten onder de huidige omstandigheden niet naar behoren worden uitgevoerd.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) stuurde vorige maand nog een brandbrief naar het Rijk over de ontstane tekorten. Gemeenten en het Rijk zijn nu in onderhandeling over extra financiële ondersteuning.

Bron: NRC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Routekaart 4.0: Hopeloos verdwaald

Wat dachten we het toch altijd goed voor elkaar te hebben in ons ‘waanzinnig gave’ land. We waren verheven boven de stuntelende Belgen, de grillige Britten en de corrupte Italianen. En kijk waar we nu staan: we worden uitgelachen om ons vaccinatiebeleid, gooien om de haverklap scholen open en dicht en hebben in de toeslagenaffaire ontdekt dat we een totaal falende rechtsstaat hebben.

We blijken hopeloos verdwaald. En tot overmaat van ramp krijgen we iedere week een nieuwe routekaart. Maar als je niet weet waar je staat en waar je heen wilt, is een plattegrond überhaupt niks waard.

Neem de avondklok van afgelopen maand. De grootste inperking van vrijheid sinds de Tweede Wereldoorlog en ook nog eens anti-democratisch doorgedrukt. En dat onder leiding van de partij die vrijheid en democratie in de naam heeft staan. Blijkbaar is de pandemie zó urgent en onzeker dat politieke idealen even aan de kant moesten worden geschoven.

Maar is het hele punt nu juist niet dat je idealen je zouden moeten hélpen om met urgentie en onzekerheid om te gaan? Overbevolking, armoede, klimaatproblematiek; thema’s die net zo onzeker en urgent zijn. Maar terwijl een pandemie volledig wordt overgelaten aan ‘de deskundigen’ in een outbreak management team, worden de andere uitdagingen in verkiezingen platgeslagen tot 120 of 130 op de snelweg.

Dat het ook anders kan zagen we toen we afgelopen jaar een klant hielpen inschrijven op een aanbesteding. De gemeente Groningen had een hele praktische opdracht: het herinrichten van een straat, inclusief warmtenet, stenen en groenstrook. Normaal moet je dan van alles schrijven over communicatiemanagement, borging en continuïteit. Het resultaat is vaak dat inschrijvers ongeveer hetzelfde plan indienen, met af en toe een verrassende keuze of meerwaarde.

Maar deze uitvraag was idealistisch van aard. En als linkse gemeente was de vraag: hoe zou je deze opdracht zo sociaal mogelijk uit kunnen voeren? Wat volgde was een stortvloed aan enthousiasme en creativiteit bij ons en onze klant. Van lunch bij lokale ondernemers tot projecten met basisscholen; juist omdat deze aanbesteding niet was platgeslagen wisten we met een maximale score de verwachtingen van de gemeente ruimschoots te overtreffen.

En we zien daar gelukkig steeds meer ruimte voor. Nationale werkgeversorganisatie VNO-NCW en MKB Nederland publiceerden deze week haar agenda voor de komende tien jaar, en de ambities zijn groot. Tegenover het vrijemarktdenken zetten ze het Rijnlands model 2.0, waar overheid en ondernemer de handen ineenslaan. Van innovatie en inclusiviteit tot een duurzaam leefklimaat: ondernemers zijn de sleutel naar het oplossen van maatschappelijke vraagstukken in hun omgeving, op lokaal, regionaal en nationaal niveau.

Aanbestedingen zijn nu precies de concretisering van die ambities. Het is de plek waar je door experimenteren en samenwerken komt tot idealen in de praktijk. Dat werkt niet als inkopers aanbestedingen blijven platslaan, en steeds minutieus de route uitstippelen. Ik hoop dat Gemeente Groningen, VNO-NCW en MKB Nederland de voorbode zijn, en dat we steeds meer idealen om weten te zetten in acties. Een goede aanbesteding is een expeditie, waar overheden en ondernemers samen de mogelijkheden verkennen. En dat werkt alleen als we toegeven dat we hopeloos verdwaald zijn.

Partner van Aanbestedingscafé:

D66 stelt vragen over aanbesteding beveiliging Schiphol

D66-kamerlid Van Weyenberg heeft het ministerie van I&W, Financiën en SZW om uitleg gevraagd over beveiligingsaanbestedingen op Schiphol. Hij vraagt zich af of het risico voor de teruglopende vraag naar beveiligingsdienste terecht bij de beveiligingsbedrijven is neergelegd.

Door de coronacrisis is er minder vraag naar beveiligingsdiensten. Van Weyenberg vraagt de verantwoordelijke ministers of het risico voor die teruglopende vraag volledig wordt neergelegd bij de beveiligingsbedrijven die op Schiphol opereren. Daarnaast vraagt hij zich af of het klopt dat beveiligingsbedrijven geen gebruik kunnen maken van de Tijdelijke noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW). Er zou geen goede vergelijking met het voorgaande jaar gemaakt kunnen worden waardoor beveiligingsbedrijven naast de regeling grijpen.

Verantwoordelijkheid
Indien Schiphol wel gebruik kan maken van de NOW stelt Van Weyenberg voor de beveiligingsbedrijven aan te merken als ‘startend’, zodat ze wel gebruik kunnen maken van de regeling. Hij vindt dat de luchthaven verantwoordelijkheid moet nemen omdat het een staatsdeelneming is. Het niet doorbetalen van beveiliging zou volgens hem op den duur een risico kunnen vormen omdat beveiligingspersoneel schaars is.

Arbeidsomstandigheden
Vorige maand ontstond er nog ophef over de arbeidsomstandigheden van beveiligers. Vakbond CNV stelde dat het aanbestedingsbeleid op Schiphol is doorgeslagen. Nieuwe dienstverleners die personeel van andere beveiligingsbedrijven overnemen houden weinig tot geen rekening met bestaande afspraken over werktijden. Daarnaast zouden de bedrijven steevast laag inschrijven, wat volgens de CNV ten koste gaat van de arbeidsvoorwaarden.

Partner van Aanbestedingscafé:

Beschikbaarheidsvergoeding Ov verlengd

De beschikbaarheidsvergoeding voor het OV die bedrijven ontvangen vanwege de coronacrisis wordt met drie maanden verlengd. Het kabinet reserveert er 370 miljoen euro voor.

Eerder kreeg de OV-sector al 1,5 miljard euro voor 2020 en 740 miljoen euro voor de eerste helft van 2021. Hiermee werd meer dan negentig procent van de kosten van ov-bedrijven vergoed. Daarna zou eventueel een versoberde regeling volgen. Met de nieuwe impuls krijgt de sector alsnog een vergoeding van hetzelfde formaat als voorheen.

Toekomstige beschikbaarheidsvergoeding
De beschikbaarheidsvergoeding moet de ov-sector helpen het openbaar vervoer te laten rijden, ondanks teruglopende reizigersaantallen en groeiende onzekerheid. Uiterlijk op 1 juli volgt een besluit over het laatste kwartaal van 2021. Tot die tijd onderzoeken ov-bedrijven mogelijke kostenbesparingen.

Bron: ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Partner van Aanbestedingscafé:

Sterke groei aantal ondernemers op TenderNed sinds start coronacrisis

Uit data van TenderNed blijkt dat er veertig procent meer nieuwe ondernemingen zich hebben geregistreerd in vergelijking met de jaren ervoor. De stijging startte in april en hield de rest van het jaar aan.

In totaal registreerden 6377 ondernemingen zich in 2020 op TenderNed. Ook het aantal ondernemersaccounts steeg sterk, met 10490 registraties in 2020 ten opzichte van circa 6000 gebruikers in de jaren ervoor. TenderNed vermoedt dat de coronacrisis de stijging heeft veroorzaakt. Het aantal aanbestedende diensten groeide met 84, ongeveer een kwart minder dan in de jaren ervoor.

Meer aankondigingen in derde en vierde kwartaal
Naast het groeiend aantal ondernemingen op TenderNed nam ook het aantal aankondigingen toe in de laatste twee kwartalen van 2020. Er werden in de laatste zes maanden 500 aankondigingen meer gepubliceerd dan in de eerste twee kwartalen.

Bron: TenderNed.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

VWS kocht sneltesten zonder Europees aan te besteden

Het ministerie van Volksgezondheid heeft in oktober vorig jaar sneltesten ingekocht via een onderhandse procedure. De inkoop van de testen had echter via een Europese aanbesteding moeten gebeuren, stelt hoogleraar Europees en nationaal aanbestedingsrecht Pieter Kuypers in een publicatie van onderzoeksplatform Follow the Money.

Het ministerie maakte in oktober gebruik van de onderhandelingsprocedure met dwingende spoed, waardoor onderhandse inkoop van sneltesten van drie leveranciers mogelijk werd. Die procedure werd vorig jaar in het leven geroepen door de EU om snelle inkoop voor de bestrijding van het coronavirus mogelijk te maken. Maar Nederland had gewoon Europees aan moeten besteden, stelt Kuypers. “In oktober 2020 kon je eigenlijk niet meer stellen dat de aankoop van testen onvoorzien was, nog afgezien van de andere voorwaarden. Ik kan me voorstellen dat je een beperkte hoeveelheid testen koopt om die periode te overbruggen, maar hier gaat het om vele miljoenen testen, benodigd voor een langere periode.”

Eind oktober schreef het ministerie wel een eerste aanbesteding uit voor de inkoop van sneltesten. Het is nog niet bekend aan wie de aanbesteding is gegund.

Vijf leveranciers
Naast manier van inkopen zijn er nog meer aandachtspunten. Zo scoort een deel van de goedgekeurde sneltesten onder de maat en krijgen andere fabrikanten geen toegang tot de markt, stelt Follow the Money op basis van gesprekken met leveranciers. Zij ‘stuiten op een muur’ bij het ministerie en het RIVM. Die laatste wil nieuwe leveranciers niet opnemen in een lijst van nu vijf goedgekeurde fabrikanten. Er is voor andere leveranciers geen manier om hun sneltesten goedgekeurd te krijgen, zoals in Duitsland wel gebeurt. GGD’en en commerciële teststraten mogen alleen de sneltesten van de vijf goedgekeurde fabrikanten gebruiken. Alleen voor ziekenhuislaboratoria geldt een uitzondering.

Omdat de sneltesten over een CE-keurmerk bevatten zouden de testen vrij verhandeld moeten kunnen worden binnen Europa. Daarom is de werkwijze van het ministerie en het RIVM volgens Kuypers in strijd met Europese wetgeving.

Bron: Follow the Money

Partner van Aanbestedingscafé:

Covid-19 en aanbesteden (“Ik hoef Diederik Gommers niet bij Op1 te zien zitten”)

Beste Mark,  

Allereerst mijn oprechte dank voor je inzet in deze moeilijke tijden. Ik heb het afgelopen jaar vaak gedacht dat ik erg blij ben, dat ik niet in je schoenen sta. De verantwoordelijkheid die je draagt lijkt me verschrikkelijk zwaar en hoe goed je het ook doet, achteraf krijg je toch gezeur. Ik sta echt versteld hoe sommige politici ook nog politiek gewin uit deze crisis proberen te halen.  

Toch zijn er ook wel zaken die minder goed gaan en daarbij wil ik je graag, namens de aanbestedingscommunity, de helpende hand toesteken. Wij zijn bij aanbestedingen gewend om complexe (inkoop)processen met meerdere aspecten te combineren. We houden rekening met de kwaliteit, de duurzaamheid, de maatschappelijke waarde, de leverdatum, de garantietermijn, social return en aan alles hangt ook nog een prijskaartje.  

Dat lijkt wel een beetje op waar we nu bij covid-19 mee geconfronteerd worden: wat zijn de gevolgen voor de IC’s en de ziekenhuizen, welke bedrijfstakken steunen we en op welke manier, wat zijn de psychologische effecten voor de bevolking, en niet te vergeten, wanneer komt de bodem van de schatkist in zicht?  

Wat wij bij aanbestedingen doen, is de opdracht verdelen in verschillende gunningscriteria waarbij we eerst moeten bepalen hoe belangrijk de criteria zijn ten opzichte van elkaar. Laten we dat nu ook eens doen voor de covid-19-crisis. Ik heb drie criteria bedacht. Als je er even voor gaat zitten zijn er natuurlijk wel meer te bedenken.  

Criterium 1 is de gevolgen voor de IC’s en de ziekenhuizen. Zeer terecht is het uitgangspunt dat we willen voorkomen dat artsen à la minute keuzes over leven en dood moeten maken. Dat heeft met beschaving en met ethiek te maken. Het is zelfs zo dat je zou kunnen stellen dat het voorkomen van de ‘à la minute beslissing over leven of dood’ niet een (gunnings)criterium is, maar een eis. In de aanbestedingswereld is dat heel normaal. Sommige zaken zijn een eis (daar moet je aan voldoen) en andere zaken een gunningscriterium (daar kun je op scoren). Laten we daarom zeggen dat het voorkomen van het overstromen van de IC’s een eis is. Wat er ook gebeurt, hier valt niet aan te tornen.  

De normale drukte in de ziekenhuizen is uiteraard ook van belang, zeker als daarvoor andere operaties uitgesteld moeten worden. Maar dat deel is geen eis, daarbij kun je wel degelijk een calculatie van de effecten maken en die vergelijken met andere criteria.  

Het tweede criterium is de economie. Welk leed veroorzaak je op korte en lange termijn door strenge lockdownmaatregelen? Ik juich toe dat er ruimhartig gesteund wordt, maar daar zitten ook grenzen aan. Als we de schatkist nu leeg laten lopen voor sportschoolhouders, cafébazen, reisadviseurs en theatermakers, heeft dat op lange termijn gevolgen voor onze ‘normale’ uitgaven (onderwijs, gezondheidszorg, wegenonderhoud etc). Toch is het wel degelijk een belangrijk criterium. Het zou heel slecht, en vooral ook oneerlijk zijn, als we de gevolgen van de strijd tegen covid-19 afwentelen op een aantal branches. Het beoordelen van die gevolgen kan alleen door een deskundige beoordelingscommissie met specifieke kennis over dit soort zaken.  

Het derde criterium is het psychologische effect op de bevolking. Het ligt voor de hand dat sommige toch al kwetsbare mensen in de problemen komen. Het vervelende hierbij is dat we dat moeilijk kunnen kwantificeren. Je hebt nu eenmaal mensen die altijd zeuren, en je hebt mensen die echt door de maatregelen in ernstige psychische problemen zijn gekomen. Dat onderscheid is moeilijk. In de aanbestedingswereld hebben we ook zoiets, en dat is duurzaamheid. Er zijn allerlei mooi klinkende initiatieven, maar de echte effecten van het vragen naar duurzame oplossingen zullen pas over een aantal jaren duidelijk worden. Dan pas kun je zeggen of het zin had om het afval te laten inzamelen met elektrische vrachtauto’s. Ook hier is vertrouwen op de mening van deskundige beoordelaars het enige wat je kunt doen.  

Bij aanbestedingen maken we eerst een verdeling. Hoe belangrijk zijn de criteria ten opzichte van elkaar. We hebben de IC’s een eis gemaakt, dus we houden drie criteria over. Je moet dan keuze maken in belangrijkheid. Bijvoorbeeld criterium 1 (druk ziekenhuizen) telt mee voor veertig procent, criterium 2 (economische gevolgen) telt mee voor veertig procnet en criterium 3 (psychische gevolgen) telt mee voor twintig procent. Die verhouding, die keuze wordt gemaakt door de politiek verantwoordelijken, en bewaakt door de inkoper. Ik laat bewust even het prijscriterium buiten beschouwing, maar het mag duidelijk zijn dat dat ook een rol speelt.  

Voor alle drie de criteria geldt dat je de inschrijvingen (bij covid-19 de gevolgen van de verschillende maatregelen) moet laten beoordelen door deskundige beoordelingscommissies. Criterium 1 wordt beoordeeld door wat nu het OMT (Outbreak Management Team) genoemd wordt, criterium 2 door een beoordelingscommissie van vooraanstaande economen, ondernemers en wetenschappers, en criterium 3 door een beoordelingscommissie van psychologen en sociologen. Zoals je ziet praten we dus over verschillende disciplines.  

Ook hierbij valt een les uit de aanbestedingswereld te leren. Bij ons zijn de namen van de leden van de beoordelingscommissie niet bekend. Hierdoor voorkomen we oneigenlijke beïnvloeding en zorgen we ervoor dat die mensen onbelast door externe factoren, hun eerlijke deskundige mening kunnen geven. Bovendien stellen wij in de aanbestedingswereld dat het niet gaat om de individuele mening van de beoordelaars, maar om hun gezamenlijke oordeel. Ik vind het heel raar om te zien dat de leden van het OMT zonder enige terughoudendheid hun mening in het openbaar verkondigen. Hoe sympathiek ik Diederik Gommers ook vind, ik hoef hem niet bij Op1 te zien zitten.  

Iets anders is hoe zo’n beoordelingscommissie (zoals het OMT) tot een keuze moet komen. Wij in de aanbestedingscommunity zijn er allang achter dat in consensus (gezamenlijk) tot een keuze komen zo’n beetje de slechtst denkbare werkwijze is. Feitelijk bepalen degenen met de hoogste rang of de grootste mond dan wat er gebeurt. Daarom zeggen wij, laat de beoordelaars eerst los van elkaar de keuzes maken (de cijfers geven), zet ze vervolgens om de tafel om hierover te discussiëren (zonder dat er dan beslissingen genomen worden), en laat dan daarna de individuele beoordelaars op hun eigen werkplek hun definitieve keuze of beoordeling maken.  

De andere commissieleden weten dus ook niet wat voor cijfer hun mede-beoordelaars uiteindelijk gegeven hebben. Op deze manier is er wel een uitwisseling van meningen, maar kan ieder lid toch onbevangen zijn eigen oordeel geven. (Ik heb eens zo’n echte ‘vergadertijger’ horen opscheppen, dat hij de vergadering net zo lang rekte tot iedereen murw was, om dan op het laatste moment, als iedereen moe was en naar huis wilde, zijn eigen voorstel erdoor te drukken)  

En let op, Mark, geen rapportcijfers laten geven. Die vertekenen het beeld, niemand geeft een 1,2,3, 9 en 10. Beter is het consumentenbondsysteem.  

Dus: moeten de basisscholen weer open?  

Min min absoluut niet  
Min niet  
Neutraal geen mening  
Plus ja  
Plus plus zo snel mogelijk  

(Je kunt er nog wat plussen en minnen bijdoen, maar hiermee benut je tenminste het hele spectrum.)  

In het inkoopproces is de inkoper de spil. In het covid-proces ben jij die spil, Mark. Jij moet de generalist zijn, die naar aanleiding van de resultaten van de beoordelingscommissies, samen met het parlement de knopen doorhakt. En jij moet die keuzes ook verantwoorden en uitleggen. In de aanbestedingswereld noemen wij dat het transparantiebeginsel en daaruit voort komt de motiveringsplicht. In de gunningsbeslissing wordt uitgelegd waarom er gekozen wordt voor oplossing/inschrijving A en niet voor oplossing/inschrijving B. Jij doet dat goed, Mark, die persconferenties zijn prima te begrijpen, en in de Tweede Kamer ga je er dieper op in, precies zoals het hoort.  

Beste Mark, ik hoop dat je er wat aan hebt. Ik wil graag gezegd hebben dat ik bijzonder blij bent dat jij nu onze minister-president bent, al is het demissionair. Ik heb diep respect voor jouw functioneren onder deze extreem moeilijke omstandigheden en ik zal op je te stemmen zolang je je verkiesbaar stelt (dat is nogal wat als je weet dat ik mijn hele leven al op de PvdA stem…).  

Maar wat mij betreft mag je strenger zijn naar je ‘beoordelingscommissies’. Hun functie is het geven van een deskundig oordeel over hun deeltje van de aanbesteding/coronacrisis, en niet het aanwakkeren van het publieke debat. Prima, als iemand dat wil, maar stap dan uit het OMT.  

Partner van Aanbestedingscafé:

OV-sector onderzoekt alternatieve aanbestedingsvormen

Vanwege de aanhoudende onzekerheid voor OV-bedrijven zoekt de OV-sector naar alternatieve manieren van aanbesteden. Kennisplatform CROW en het samenwerkingsverband van decentrale OV-autoriteiten (DOVA) ondervroegen vijf vervoerders over de huidige stand van zaken en gewenste aanpassingen.

Volgens CROW heeft aanbesteden op korte termijn geen zin. Door de coronacrisis kampen vervoerders met onzekere reizigersaantallen. Vervoerders kunnen daardoor het risico van de opbrengsten bij een doorsnee aanbesteding niet dragen. Dat leidde vorig jaar al tot minimale animo voor concessies, zoals bij de Valleilijn. Overheden kiezen daardoor voor noodconcessies met een kortere looptijd, zoals bij de concessie Rijn-Waal.

Uit de marktverkenning komen twee alternatieve scenario’s naar voren: een ‘blauw’ en ‘rood’ pakket. In het blauwe scenario is de overheid verantwoordelijk voor de ontwikkelfunctie en de opbrengsten. De vervoerders verzorgen de bestelde diensten, dragen het kostenrisico, maar zijn niet opbrengstverantwoordelijk. Het rode pakket houdt vast aan de huidige aanbestedingsmethoden maar introduceert meer dialoog. Het opbrengstrisico ligt (tijdelijk) deels of geheel bij de overheid, en er komen afspraken over risicoverdeling en een uitgebreidere financieringsregeling voor materieel. 

Op- en afschalen
Vervoerders pleiten daarnaast voor een aantal andere aanpassingen. Zo willen ze tijdens de duur van de concessie het vervoersaanbod kunnen op- en afschalen. Ook willen ze een andere verdeling van de financieringslasten van het materieel en geven aan wat de een optimale grootte van een concessie is: een omzet van tussen de 40 en 80 miljoen euro per jaar.

Bron: CROW.nl, OVpro.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Een derde begrote infraprojecten het Rijk doorgeschoven

Van de elf miljoen euro die het Rijk in 2018 beschikbaar stelde voor de aanleg van infraprojecten is sindsdien slechts 7,3 miljard besteed. Een derde van de begrote infraprojecten is de afgelopen jaren doorgeschoven, blijkt uit de Infrastructuurmonitor 2020-2021 van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). Het aandeel projecten dat in de beginfase vertraging oploopt zal dit jaar naar verwachting verdubbelen.

Het EIB noemt meerdere oorzaken voor het doorschuiven van projecten: capaciteitsproblemen, hoge complexiteit van projecten en de stikstofproblematiek. Een gedeelte van het budget dat bij het Regeerakkoord in 2018 werd vastgesteld is zelfs doorgeschoven tot na 2025. De komende jaren komt er wel meer geld beschikbaar voor de aanleg van hoofdwegen, vaarwegen en spoorwegen, met een piek in 2023 en 2024. In die jaren zal er zo’n 8,5 tot negen miljard euro beschikbaar zijn vanuit het Infrastructuurfonds en het Deltafonds.

Vertraagde projecten
In de verkennings- en planfase van wegenbouwprojecten verdubbelde de vertraging (wijziging van het opleveringsjaar) ten opzichte van 2020. In dat jaar raakte nog vijftien procent van alle startende projecten vertraagd. In 2021 voorspelt het EIB dat bijna dertig procent van de projecten vertraagd raakt. Dat is te wijten aan de stikstofproblematiek, maar het EIB noemt ook PFAS en mogelijke vertraging bij aanbestedingstrajecten door bemoeilijkte communicatie, veroorzaakt door de coronacrisis. Bij wegenbouwprojecten die zich al in de realisatiefase bevinden is deze stijging niet te zien.

Partner van Aanbestedingscafé:

Column: EMVI is dood. Lang leve MMVI!

Terwijl COVID-19 wereldwijd samenlevingen ontwricht, gaat de aanbestedingswereld vrolijk verder met de zoektocht naar de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI). Van harte gefeliciteerd. Voor een marktconform bedrag heb je de partij gevonden die z’n processen goed voor elkaar heeft, risico’s indekt met beheersmaatregelen en onvoorziene situaties borgt.

Maar is het hele idee niet dat al die borging in één klap volkomen waardeloos is gebleken?

Hoeveel KPI’s, doelstellingen en monitoring je ook omschrijft, het uitgangspunt van een EMVI-inschrijving is altijd de huidige situatie. En als de coronapandemie iets aantoont, is het dat de huidige situatie niet het juiste uitgangspunt is. De toekomst is onzeker. En met smeltende poolkappen, brandende vluchtelingenkampen en een man met 160 miljard op z’n rekening kunnen we er wel op gokken dat het er niet per se veel beter op gaat worden.

COVID-19 is nog maar een voorproefje van de crises die komen gaan. En als we die net zo te lijf gaan als de huidige pandemie, vallen de grootste klappen bij degenen die ze onmogelijk kunnen opvangen.

Neem de horecabedrijven in rampjaar 2020. De steunpakketten vanuit de overheid zijn maar een doekje voor het bloeden, en de verwachting is dat meer dan vijftig procent van de horeca eraan onderdoor gaat. En ‘onderdoor’ betekent in dit geval niet dat er een topman met een gouden handdruk wordt weggestuurd, en dat het bedrijf door een buitenlandse investeerder wordt overgenomen. Nee, in dit geval hebben we het echt over schrijnende persoonlijke situaties van faillissement en schuldsanering.

Laten we nu echt de kleine ondernemers de lasten dragen van een wereldwijde pandemie? Straffen we hen omdat ze nu eenmaal de verkeerde droom zijn gevolgd?

Aanbestedingen gaan over contracten van vier, zes of soms wel tien jaar, en bieden dus een middel voor overheden en ondernemingen om zich samen te wapenen tegen de toekomst. Hier zou je de basis moeten leggen om de grootste klappen in de toekomst op te vangen en eerlijk te verdelen. Eerlijk voor de mens, de maatschappij en het milieu. Maar dan moet je echt wel wat verder durven denken dan een paar ISO-certificaten en een werkervaringsplek. EMVI is dood. Lang leve MMVI: de Maatschappelijk Meest Verantwoordelijke Inschrijving.

Partner van Aanbestedingscafé:

Corona leidt tot noodconcessie Rijn-Waal

De Provincie Gelderland durft het niet aan een aanbesteding uit te schrijven voor de concessie Rijn-Waal met een termijn van tien jaar. Vanwege de coronacrisis is de situatie te onzeker. Daarom kiest de provincie voor een overbruggingsperiode, met een noodconcessie van twee jaar. Die loopt van 2022 tot 2024.

De provincie kiest voor de noodconcessie omdat vervoerders door de coronacrisis geen zekerheid hebben over reizigersaantallen. Daarnaast hebben ze minder inkomsten, dus is er minder financiële ruimte voor het doen van investeringen. “Nu aanbesteden zou ten koste gaan van de dienstregeling, service aan reizigers en de kwaliteit van het openbaar vervoer voor een lange periode. De verwachting is dat over twee jaar de reizigerspatronen en -aantallen weer beter te voorspellen zijn”, stelt de provincie.

De aanbesteding voor de concessie Rijn-Waal met een termijn van tien jaar was eerder dit jaar al stilgelegd vanwege de coronacrisis. De concessie beslaat de regio Arnhem-Nijmegen, een deel van de Gelderse Vallei, een deel van de regio Achterhoek en het hele Rivierengebied.

Terughoudend
Vervoerders zijn vanwege de coronacrisis terughoudend met het inschrijven op OV-aanbestedingen. Vorige maand werd al bekend dat ondanks financiële toezeggingen van de provincie Gelderland, geen enkel vervoersbedrijf zich inschreef voor de aanbesteding van de concessie Valleilijn, tussen Wageningen en Amersfoort.

Bron: OVpro.nl

Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres