Magnifying glass Close

Adblocker is geactiveerd!

Op deze website worden advertenties getoond. Van de advertenties wordt de redactie betaald. De redactie verzorgt het nieuws op deze website. Zonder advertenties geen nieuws. Zou je je adblocker daarom willen uitschakelen

Partner van Aanbestedingscafé:

Nederland profiteert onevenredig veel van Europese aanbestedingen

Tsjechische onderzoekers concluderen dat bedrijven die zijn gevestigd in belastingparadijzen relatief vaak profiteren van Europese aanbestedingen. Dat geldt ook voor Nederland. In verhouding gaan veel Europese aanbestedingen naar bedrijven die zich vanwege het gunstige belastingklimaat in Nederland hebben gevestigd. Daartegenover staat dat slechts 10,3% van de Nederlandse (Europese) aanbestedingen naar bedrijven buiten Nederland gaat.

Onderzoekers van de Charles University in Praag onderzochten hoe de geldstromen die verbonden zijn aan Europese aanbestedingen lopen. Ze keken onder andere naar de landen die de meeste aanbestedingen in de wacht slepen. De gegevens, gebaseerd op data verzameld tussen 2011 en 2018, zijn de te vinden op de website TenderHaven.eu. Opvallend is dat veel bedrijven die aanbestedingen winnen gelieerd zijn aan of gevestigd zijn in belastingparadijzen, waardoor er bijzonder weinig transparantie over publieke geldstromen is. Dat geldt bijvoorbeeld voor Frankrijk. 7,3% van alle Franse Europese aanbestedingen wordt gewonnen door bedrijven die zijn gevestigd op de Kaaimaneilanden. En twee derde van alle aanbestedingen die Litouwen uitschrijft, wordt gewonnen door bedrijven die een link hebben met Zwitserland.

BBP vs. aanbestedingen
Nederland is een van de vier uitschieters onder landen die niet officieel aangemerkt zijn als belastingparadijs, concluderen de onderzoekers. Er wordt voor een groot bedrag aan aanbestedingen binnengehaald ondanks het de relatief kleine Nederlandse economie. Hetzelfde geldt voor Luxemburg, Zwitserland en Cyprus, landen waar het voor buitenlandse bedrijven belastingtechnisch voordelig is zich te vestigen. De onderzoekers noemen deze landen ook wel ‘TenderHavens’. Nederland steekt er met kop en schouders bovenuit. Om dat te kunnen zien is het Bruto Binnenlands Product (BBP) van belang, de totale waarde van alle in een land geproduceerd goederen en diensten, doorgaans per jaar gerekend. Met een BBP van 0,77 (triljoen US dollar) haalt Nederland voor 87.500 miljoen euro aan tenders binnen. In vergelijking: Duitsland doet dat voor een bedrag van 72.000 miljoen euro en de Verenigde Staten voor 76.416 miljoen euro. Beide landen hebben een BBP dat vijf tot zelfs 25 keer groter is dan dat van Nederland.

Ook buiten Europa profiteren bedrijven in bepaalde landen onevenredig veel van aanbestedingen. Zwitserland voert de lijst aan, gevolgd door Bermuda en de Verenigde Arabische Emiraten. Alleen Canada komt nog in de buurt. Dat land heeft echter een veel groter BBP dan voorgenoemde landen.

Waar gaat het geld heen?
Uit de data blijkt ook dat minder dan een kwart van de Europese aanbestedingen naar landen buiten het herkomstland gaat. In Nederland gaat slechts 10,3% van alle tenders naar andere landen, terwijl relatief veel buitenlandse Europese aanbestedingen naar in Nederland gevestigde bedrijven gaat. Van het totaal aantal Nederlandse tenders gaat slechts 6,8% naar bedrijven binnen Europa, 3,5% gaat naar bedrijven in landen buiten Europa.

Van de Nederlandse aanbestedingen die door buitenlandse bedrijven worden binnengehaald gaan de meeste naar Duitsland (16,6%) en Frankrijk (15,3%), gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (13,2%) en België (10,1%). China staat op de vijfde plaats, met 7,7%. Wie echter kijkt welke relatie er bestaat tussen multinationals die aanbestedingen winnen en vestigingsland, ziet in de top vijftien ook bekende belastingparadijzen staan, zoals Bermuda, Qatar en Zwitserland.

Meer transparantie
Er is op dit moment geen sprake is van één Europese markt, stellen de onderzoekers. Om die gelijkwaardige markt toch te creëren, waarbij publieke inkoop plaatsvindt op basis van de beste papieren – en niet de meest voordelige vestigingsplaats – moet de EU een aantal maatregelen nemen. Zo zou de drempel voor het publiceren van aanbestedingen op TED verlaagd moeten worden zodat meer bedrijven toegang hebben tot Europese aanbestedingen. Daarnaast zou informatie over wie écht profiteert van aanbestedingen, openbaar moeten worden gemaakt. De onderzoekers relateren de financiële geheimhouding die bedrijven in belastingparadijzen genieten aan criminele activiteiten. Meer transparantie over geldstromen moet die activiteiten ondermijnen. Daarnaast zou elk bedrijf moeten voldoen aan dezelfde voorwaarden met betrekking tot transparantie over geldstromen om een gelijk speelveld te creëren. Verder onderzoek moet uitwijzen of het vermoeden dat sommige aanbestedingen frauduleus zijn, klopt.

Verantwoording
De data zijn verzameld via Datlab en Opentender.eu. Opentender.eu biedt informatie over aanbestedingen van 28 EU-lidstaten, de EU-instituten en Georgië, IJsland, Noorwegen, en Zwitserland. Datlab geeft toegang tot informatie uit Tender Electronic Daily (TED), het verplichte Europese tenderplatform. Informatie over de herkomst van inschrijvers werd uit een private database gehaald (Orbis).

De data werden geanalyseerd door onderzoekers van de Charles University in Praag, Tsjechië: Peter Janský, econoom gespecialiseerd in belastingparadijzen, Miroslav Palanský, econoom gespecialiseerd in multinationals en Jiri Skuhrovec, econoom gespecialiseerd in publieke inkoop. De onderzoekers benadrukken dat er niet voor elk land betrouwbare data voorhanden zijn en dat een gebrek aan data een vertekend beeld kan opleveren. Achtergrondinformatie over methode en dataverzameling is hier te vinden.

Partner van Aanbestedingscafé:

Ophef over deal VWS en Sywert van Lienden

Er is ophef ontstaan over de overeenkomst die het ministerie van Volksgezondheid in april vorig jaar sloot met Relief Good Alliance (RGA). Sywert van Lienden, oprichter van RGA, zou dertig miljoen euro hebben verdiend aan de deal terwijl hij destijds stelde er zelf niets aan over te houden. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant en onderzoeksplatform Follow the Money.

Van Lienden richtte in eerste instantie de Stichting Hulptroepen Alliantie op, waarmee hij mondkapjes voor de Nederlandse overheid wilde regelen. Kort daarna richtte hij de BV Relief Goods Alliance op, waar het ministerie een deal mee sloot voor de inkoop van veertig miljoen mondkapjes. De deal had een waarde van honderd miljoen euro. Het ministerie veronderstelde zaken te doen met de opgerichte stichting, niet met een commerciële partij. Ondanks de bewering van Van Lienden dat hij niets overhield aan zijn werkzaamheden, schatte het ministerie later in dat er zo’n vijftien tot twintig procent winstmarge kwam kijken bij de deal.

Risicokosten
Van Lienden liet daarop weten dat productiekosten en posten voor het opvangen van risico’s deel uitmaakten van de totale prijs van de mondkapjes. Onderzoeksplatform Follow the Money zocht contact met importeurs van mondkapjes en schat in dat Van Lienden dertig miljoen euro winst heeft gemaakt. Die schatting is gebaseerd op informatie over inkoopprijzen van importeurs. De winstmarge zou nog hoger liggen dan gedacht en uitkomen op dertig procent. Van Lienden trekt de genoemde inkoopprijzen in twijfel en stelt dat de prijzen destijds hoger waren.

Verschillende deals
Vorige week werd bekend dat er meerdere, verschillende deals op tafel hebben gelegen. In het initiële voorstel van de Stichting Hulptroepen Alliantie konden de mondkapjes nog worden geleverd voor een prijs van €2,20 per stuk. Later kocht het ministerie de mondkapjes in voor €2,26 en €2,76 per stuk. Het ministerie kan niet verklaren waarom de prijs uiteindelijk hoger uitviel. Volgens de Volkskrant heeft het ministerie van Volksgezondheid dertien miljoen euro te veel betaald.

Diverse kamerleden hebben vorige week kamervragen gesteld over de deal. Zij willen weten wat er precies is gebeurd in april 2020 en willen inzage in het voorstel dat de Stichting Hulptroepen Alliantie destijds aan het ministerie deed.

Bron: de Volkskrant, Follow the Money

Partner van Aanbestedingscafé:

VWS gaf 5,1 miljard euro aan coronamateriaal onrechtmatig uit

De Algemene Rekenkamer constateert dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de 5,1 miljard euro die vorig jaar is uitgegeven aan coronamateriaal, niet kan verantwoorden. Het geld is onrechtmatig uitgegeven en het financiële beheer was volgens de Rekenkamer onder de maat.

De Algemene Rekenkamer komt tot deze conclusies na het bestuderen van de jaarcijfers van de ministeries over 2020. VWS heeft de verantwoordingsregels niet goed nageleefd. De 5,1 miljard euro is besteed aan mondkapjes, andere persoonlijke beschermingsmiddelen, beademingsapparatuur en testmateriaal. Het is niet duidelijk waar de ingekochte beademingsapparatuur is gebleven. Ontvangstbewijzen ontbreken en het is niet duidelijk of bestellingen daadwerkelijk zijn geleverd.

Overige ministeries
Het ministerie van VWS is niet het enige waarbij er fouten zijn gemaakt. Bij het ministerie van Defensie is onvoldoende zicht op benodigd onderhoud aan vastgoed, zoals kazernes, kantoren en oefenterreinen. Alle ministeries bij elkaar opgeteld, is er 9,1 miljard euro onrechtmatig uitgegeven. Sinds de kredietcrisis in 2008 is de tolerantiegrens voor fouten en onzekerheden, die op 1 procent ligt, niet zo fors overschreden.

Bron: NOS.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Snelheid, ervaring en non-profit karakter doorslaggevend voor keuze SON

Het kabinet kende de opdracht voor het organiseren van een testsamenleving toe aan Stichting Open Nederland (SON) vanwege het non-profitkarakter, de ervaring die werd ingebracht en de snelheid die met de opdracht geboden was. Dat stelt demissionair minister van VWS De Jonge in antwoord op kamervragen van diverse kamerleden.

Kamerleden van D66 en GroenLinks vroegen De Jonge onder meer hoe het ministerie tot het besluit kwam het organiseren van een testsamenleving uit te besteden aan een private stichting, in plaats van een publieksrechtelijke instelling of een andere organisatie ‘met meer mogelijkheden tot verantwoording’. De Jonge schrijft: “Het kabinet heeft besloten met de Stichting samen te werken vanwege het non-profit karakter, de ervaring die werd ingebracht en de snelheid die nodig was.” Hij schrijft dat een verkorte aanbestedingsprocedure minimaal zes tot acht weken had geduurd. “De wens bestond echter op dat moment om in februari/maart 2021 van start te kunnen gaan met het opzetten van toegangstesten. Om die reden heb ik vanwege de snelheid, in afwijking van de Europese aanbestedingsregels, de Stichting financieel in de gelegenheid gesteld om dit te realiseren.”

Wel zegt De Jonge de stichting de opdracht te hebben gegeven andere partijen zoveel mogelijk via aanbestedingen te betrekken. Voor het opzetten van de teststraten past SON een open-house constructie toe.

Niet-transparant
Vorige maand ontstond er ophef nadat naar buiten kwam dat het kabinet 925 miljoen euro ter beschikking stelde aan SON, zonder de opdracht voor het organiseren van een testsamenleving (met teststraten voor toegangstesten) aan te besteden. Experts noemden de werkwijze niet-transparant en mogelijk onrechtmatig.

Go/no go
De Jonge schrijft in zijn kamerbrief dat het bedrag van 925 miljoen euro in fases wordt vrijgegeven. Het kabinet kijkt per keer of er een ‘go’ gegeven kan worden. Het grootste deel van het bedrag, 865 miljoen euro, is gereserveerd voor de periode juni tot en met augustus. In die periode moet de capaciteit van de teststraten op circa 225.000 testen per dag komen te liggen.  

Partner van Aanbestedingscafé:

Bijzonder hoogleraar Schotanus: ‘Open house kan tot circa 20% meer zorgvraag leiden’

In de markt van thuiszorg kan circa twintig procent van de vraag veroorzaakt worden door leveranciers. Een flink percentage. Dit komt doordat veel zorgaanbieders gecontracteerd worden, wat kan zorgen voor prikkels om cliënten langer aan te houden, meer of andere diensten aan te bieden of meer cliënten aan te trekken. Dat vertelt Fredo Schotanus in de podcast van De Gunningsfactor.

Fredo Schotanus is sinds 1 december 2019 bijzonder hoogleraar Publieke Inkoop aan de Universiteit Utrecht en daarnaast principal consultant bij Significant Synergy. Samen met promovendi startte hij in 2020 drie onderzoeken. In 2021 komt er nog een vierde onderzoek bij. De onderzoeken gaan over duurzaam en sociaal inkopen, transparantie en effectiviteit en Jeugdzorg.

Open house zorgt voor meer kosten
Reden dat Fredo het in de podcast over de opvallende resultaten in de thuiszorg heeft, is een onderzoek van Olivier van Noort, die momenteel promoveert bij Jan Telgen (Universiteit Twente), Joris van de Klundert (Erasmus) en Fredo zelf. Over open house zegt Fredo dat het als aanbesteder zeker in je toolkit moet zitten.

Het is alleen lang niet altijd de geschikte methode. Volgens de hoogleraar is het te makkelijk om te zeggen: ‘als we veel partijen contracteren, dan zal een deel niet worden gebruikt’. Zo simpel is het niet. Uit het onderzoek van Olivier naar wijkverpleging en persoonlijke verzorging blijkt dat meer zorgaanbod in onderzochte regio’s leidt tot circa twintig procent extra vraag en extra kosten. Volgens Fredo zou ook in open-house systemen van gemeenten een dergelijke zorgtoename kunnen ontstaan door het toegenomen aanbod. 

Bovendien is het veel moeilijker om de zorgaanbieders te sturen en beheersen als er honderden gecontracteerd zijn. Fredo signaleert dat er veel verloop is bij contractmanagers in de zorg. Dit heeft mogelijk als reden dat zij overvraagd worden. De hoogleraar stelt dat er in de zorg meer aandacht moet komen voor het contractmanagementproces en de relatie met aanbieders en minder voor het inkoopproces.

Promovenda Madelon Wind gaat nu bij Louise Knight (Universiteit Twente) en Fredo onderzoek doen naar de stand van zaken binnen de Jeugdzorg.

Aanbesteders: wees transparant en deel data
Het onderzoek van promovendus Jakub Supera, dat wordt begeleid door Vita Titl en Fredo, gaat over transparanter en effectiever inkopen. Transparantie in de publieke inkoop kan volgens Fredo nog beter. Zeker als het gaat om het delen van data. Nederlandse aanbesteders maken bijvoorbeeld zelden de prijs bekend van de winnaar, terwijl dit verplicht is. Als data netjes zou worden gedeeld, zou dit aantonen waar publiek geld heen gaat, onderzoek vergemakkelijken én kunnen andere overheden zien waar soortgelijke aankopen worden gedaan.

Vanuit de Rijksoverheid wordt er nu ook gewerkt aan een verplichting om te rapporteren op duurzaamheid. Als het aan Fredo lag, dan zouden álle kwaliteitsscores gedeeld worden van de winnaar. Denk bijvoorbeeld aan de score op kwaliteit, duurzaamheid, innovatie, circulariteit en sociale aspecten.

Duurzaam inkopen is nog geen common practice
Het derde onderzoek dat in gang is gezet gaat over duurzaam en sociaal inkopen. Promovendus voor dit onderzoek is Ruben Nicolas, die wordt begeleid door Helen Toxopeus, Willem Janssen en Fredo. Afgelopen jaar is er ook een onderzoek gedaan door studente Kim Gaaikema naar de aandacht voor circulariteit binnen aanbestedingen. Die bleek heel beperkt te zijn. De term circulair (ook gerelateerde termen zoals recyclen en hergebruik) komen heel weinig terug. Fredo stelt dat er een aantal mooie best practices zijn, maar een common practice is er nog niet.

Fredo Schotanus, bijzonder hoogleraar Publieke Inkoop en principal consultant bij Significant Synergy.

De redenen voor het ontbreken van een common practice zijn divers. Er is onder andere nog niet altijd commitment in het bestuur en bij opdrachtgevers. Soms is er voor duurzaam of circulair inkopen meer budget nodig. Op lange termijn levert het geld op voor de maatschappij, maar het heeft wel impact op de begroting van morgen. Ook is er een impact op risico’s: het is nieuw en dus kunnen er meer fouten in sluipen. En uit onderzoek van student Jacco van Berkel volgt dat een ambitieus plan, zoals Inkopen met Impact, ook significant effect heeft.

Daarnaast is er volgens Fredo capaciteit en kennis nodig. Inkopers moeten getraind worden en er moeten best practices gebruikt kunnen worden. Hier zien we de link met het onderzoek naar transparantie, want Fredo zou het liefst zien dat geslaagde tenders (ook tijdens de contractduur) gelabeld worden in TenderNed. Dan kun je de best practices ook makkelijker terugvinden.

Winactie podcast
We zijn benieuwd naar jou als lezer en luisteraar. Stel ons jouw vraag, stuur je opmerking of verhaal. Wellicht nemen we die mee in een volgende podcast of blog. Mail naar podcast@aanbestedingscafe.nl. De leukste inzendingen krijgen inkoopstripboeken opgestuurd.  

Partner van Aanbestedingscafé:

AMBER Alert zonder aanbesteding opgenomen in Burgernet

De vermist-kind-alertering AMBER Alert wordt direct opgenomen in Burgernet 2.0, zonder dat er een nieuwe aanbesteding wordt gestart. Dat liet demissionair minister Grapperhaus vorige week weten aan de Tweede Kamer.

Voorheen werd een Amber ALERT verstuurd via software van Netpresenter, een commerciële partij. Na het aflopen van de overeenkomst met Netpresenter werd in 2017 een aanbesteding aangekondigd, omdat contractverlenging in strijd was met de aanbestedingswetgeving. Netpresenter ging in beroep tegen de voorgenomen aanbesteding, waardoor de aanbesteding uitgesteld werd en het ministerie het contract met Netpresenter jaarlijks verlengde. Aan die constructie komt op 22 juli a.s. een einde, als het contract tussen het ministerie en Netpresenter afloopt. De vermist-kind-alertering wordt vanaf dat moment direct ondergebracht bij Burgernet.

Burgernet 2.0
De Tweede Kamer verzocht het ministerie al in 2017 te onderzoeken of Amber ALERT ondergebracht kon worden bij Burgernet. Integratie met Burgernet, het platform van de politie dat burgers attendeert op verdachte zaken of vermiste personen, was toen nog niet mogelijk. Inmiddels is Burgernet vernieuwd en bestaat het platform onder de naam Burgernet 2.0. Nu integratie met Burgernet wel mogelijk is kiest het kabinet ervoor om AMBER Alert te integreren in Burgernet.

Het is niet duidelijk welke waarde de opdracht voor de vermist-kind-alertering heeft. In de constructie met Netpresenter was de Nederlandse overheid jaarlijks 1,1 miljoen euro kwijt, meer dan het drempelbedrag voor een Europese aanbesteding. Grapperhaus laat alleen weten dat de kosten die bij de overstap naar Burgernet komen kijken, op circa 200.000 euro uitkomen.

Voordelen
Diverse kamerleden hebben de afgelopen maand vragen gesteld over de veranderingen rondom AMBER Alert. Demissionair minister Grapperhaus verklaart niet waarom er niet is gekozen voor een aanbesteding. Hij stelt alleen dat de voorkeur uitgaat naar een geïntegreerd systeem. Vanwege technische, juridische en organisatorische voordelen en het grote bereik op social media, is besloten om de vermist-kind-alertering onder te brengen bij Burgernet. “De in 2017 voorgenomen aanbesteding heeft dus door de vertraging voortvloeiend uit de juridische procedures en de daarna gewijzigde mogelijkheden bij Burgernet uiteindelijk niet plaatsgevonden”, schrijft hij in antwoord op gestelde kamervragen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Italiaanse maffia aast op EU herstelfonds via aanbestedingen

De Italiaanse justitie vreest dat Europees geld, bedoeld voor het herstellen van de Europese en Italiaanse economie na corona, naar de Italiaanse maffia gaat. In Italië staan speciale opsporingsteams klaar om dat te voorkomen, maar de kans is aanwezig dat de maffia ook in andere landen meedingt via Europese aanbestedingen.  

Omdat Italië flink te lijden heeft gehad onder het coronavirus gaat een groot deel van het Next Generation EU herstelfonds naar Italië: zo’n 200 miljard euro aan leningen en subsidies. Met het geld uit het herstelfonds wil de Italiaanse overheid inzetten op digitalisering, energietransitie, infrastructuur, gezondheidszorg en het versnellen van rechtszaken. Dat laatste moet de economische groei aanzwengelen. Volgens Maurizio Vallone, hoofd anti-maffiarecherche van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken, bereidt de maffia zich voor op de enorme som geld die naar Italië toe komt.

Criminele organisaties zoeken uit in welke sectoren het geld geïnvesteerd wordt en proberen openbare aanbestedingen binnen te halen. “Bedrijven waar zij achter verscholen zitten, vormen kartels bij het doen van offertes. Ze kopen functionarissen om die in de commissies zitten die de aanbestedingen toekennen, of infiltreren zelf in die commissies. Dan wordt er een bedrijf voor de aanbesteding uitgekozen dat dicht tegen de maffia aanzit in plaats van een bedrijf dat eerlijk meedingt.” Ook kopen maffiabendes mogelijk bedrijven op die het door de coronacrisis moeilijk hebben gehad. Met die bedrijven dingen ze vervolgens mee naar opdrachten via aanbestedingen.

Screening
De Italiaanse overheid is scherp op fraude. Bedrijven die aanbestedingen winnen worden onderzocht op banden met de maffia. Als dat zo blijkt te zijn komt het bedrijf op een zwarte lijst en mag het niet meer meedoen aan openbare aanbestedingen. Vorig jaar kwamen er 275 bedrijven op die zwarte lijst terecht. Het is echter de vraag wat de Italiaanse maffia in het buitenland aan zal richten. De organisatie kan ook in de rest van Europa subsidies en aanbestedingen binnen proberen te halen. Andere Europese landen hebben veel minder ervaring met de maffia dan Italië. “Het is waarschijnlijker dat de Italiaanse georganiseerde misdaad juist dáár zal proberen om subsidies en aanbestedingen binnen te halen.”, stelt Vallone.

Bron: Trouw

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbesteding inkoopdiensten: de staat heeft lak aan de aanbestedingswet

Op 31 maart is de Europese aanbesteding (openbare procedure) voor de Rijksbrede Aanbesteding van Inkoopdiensten & Contract- en leveranciersmanagement gepubliceerd. In de 24 jaar dat ik in het aanbestedingsvak werkzaam ben, heb ik nog nooit een aanbesteding gezien die zo nadrukkelijk toegeschreven is op de ‘grote spelers’, en waarbij de kansen voor kleinere bedrijven (MKB) gereduceerd worden tot nul. Want wie kan er nu alles op inkoopgebied: van facturen verwerken tot sourcing strategie en van bouwteams tot inburgering en van beleidsevaluatie tot handjes leveren?  

Oorspronkelijk stond in de concepttekst voor de aanbestedingswet 2012 de volgende passage over het samenvoegen van opdrachten: “Een aanbestedende dienst slaat bij het maken van een keuze omtrent het al dan niet samenvoegen van overheidsopdrachten acht op de marktverhoudingen op de relevante markt.” Deze tekst werd door de Tweede Kamer als te vrijblijvend gezien, en is aangescherpt door een amendement (kamerstukken 32440 nr. 47) van de kamerleden Verhoeven en Gesthuizen.

“1. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf voegt opdrachten niet onnodig samen. Alvorens samenvoeging plaatsvindt, wordt in ieder geval acht geslagen op:  

a. de samenstelling van de relevante markt en de invloed van de samenvoeging op de toegang tot de opdracht voor voldoende bedrijven uit het midden- en kleinbedrijf;  

b. de organisatorische gevolgen en risico’s van de samenvoeging van de opdrachten voor de aanbestedende dienst, het speciale-sectorbedrijf en de ondernemer;  

c. de mate van samenhang van de opdrachten.”  

In de toelichting op het amendement zeggen de kamerleden: “Het clusteren van overheidsopdrachten is veel mkb-ers een doorn in het oog. Door onnodig samenvoegen komen kleinere bedrijven niet meer in aanmerking voor overheidsopdrachten. Bovendien leidt clustering vaak tot onnodig complexe contracten en het ongelimiteerd integreren van meerdere disciplines tot een opdracht, hetgeen de doelmatigheid niet bevordert. De indiener beoogt met dit amendement onnodig clusteren te voorkomen en de kansen van mkb-partijen op aanbestedingsopdrachten te vergroten.”  

Wie dit leest kan niet met droge ogen kijken naar de nieuwe Europese aanbesteding die de staat in de markt heeft gezet voor de inhuur van inkoopdiensten. Een eerdere aanbesteding is mislukt en ik durf te voorspellen dat ook deze aanbesteding in de prullenbak verdwijnt.  

De volgende organisaties nemen deel aan de beoogde Raamovereenkomsten: alle ministeries, de Tweede Kamer der Staten-Generaal, de Kansspelautoriteit, de Politie, het Zorginstituut Nederland, de Nederlandse Zorgautoriteit, Staatsbosbeheer en het UWV. De totale waarde van de opdracht (drie percelen) wordt geraamd op een bedrag tussen de 56,5 miljoen en 73,5 miljoen.  

Er worden maar liefst negen kerncompetenties gevraagd. (o.a. ervaring met Europees aanbesteden, complexe minicompetitie, ICT-opdracht in TED, concurrentiegerichte dialoog, open house, prijsvraag, innovatiepartnerschap, aanbesteding juridische diensten, inkoopbeleidsplannen, ontwikkelen inkooporganisaties, professionaliseren inkoop, inkoopanalyses). En kerncompetentie 10 maakt helemaal duidelijk dat er geen plaats is voor kleinere spelers: “Het gelijktijdig, gedurende van een maand, uitvoeren van 10 opdrachten aangaande de bij kerncompetenties 1 t/m 9 beschreven werkzaamheden bij één of meerdere opdrachtgevers.”  

Het mag volstrekt duidelijk zijn dat zelfs een middelgroot inkoopbureau hier onmogelijk aan zal kunnen voldoen, laat staan dat een zzp’er enige kans maakt. Deze aanbesteding lijkt dus volledig toegeschreven op inschrijvers als Deloitte en KPMG.  

En weet u nog: “Er wordt in ieder geval acht geslagen op de toegang tot de opdracht voor voldoende bedrijven uit het midden- en kleinbedrijf.” En: “Bovendien leidt clustering vaak tot onnodig complexe contracten en het ongelimiteerd integreren van meerdere disciplines tot een opdracht, hetgeen de doelmatigheid niet bevordert.”  

In dit geval gaat het nog veel verder. Ik denk dat er bij al die genoemde aanbestedende diensten genoeg deskundige inkopers werken die prima een normale Europese aanbesteding in de markt kunnen zetten. De behoefte aan ondersteuning gaat over de echt specialistische kennis. Als je het naadje van de kous wilt weten over open house dan moet je Tim Robbe inhuren, als je in de problemen komt over een rekenmethodiek moet je Fredo Schotanus in kunnen huren, Peter Streefkerk is gespecialiseerd in contractmanagement et cetera, et cetera. Bovendien gaat het bij deze hoeveelheid overheidsorganisaties ook nog eens om zeer uiteenlopende opdrachten. Een bouwproject van Rijkswaterstaat vereist toch echt andere deskundigheid dan de digitalisering van archieven van het UWV of het inkopen van wapens voor de politie. Waarom zou je je beperken tot een klein aantal grote bedrijven?  

Ik begrijp het best als de ministeries gezamenlijk kopieerpapier of kantoorstoelen in willen kopen, hoewel je ook daar best een kanttekening bij mag zetten. Maar een slordige zeventig miljoen aan inhuur van inkoopdeskundigheid toeschrijven naar een paar grote spelers, is niet alleen in strijd met de wet, maar ook oliedom. 

Partner van Aanbestedingscafé:

Ondanks kritiek aanbesteding sneltesten populair

Op de openbare aanbesteding voor het opzetten van sneltestlocaties hebben zich 44 partijen ingeschreven. Dat ondanks het kort geding dat twintig sneltestaanbieders vorige week aanspanden tegen de Staat en Stichting Open Nederland.

Vorige week werd bekend dat de overheid de opdracht voor het creëren van een sneltestsamenleving direct aan Stichting Open Nederland gaf. Volgens experts een ongebruikelijke en niet transparante aanpak. De stichting nam bovendien één commerciële testaanbieder in de arm voor het uitvoeren van de coronasneltests. Oneerlijk, vonden andere aanbieders van sneltesten. Zij spanden een kort geding aan. De commerciële aanbieder zou een te grote voorsprong hebben gekregen door de werkwijze van Stichting Open Nederland.

Toegangstesten
Toch schreven 44 aanbieders zich vorige week in voor de openbare aanbesteding, waarmee sneltestaanbieders meedingen naar contracten voor het afnemen van toegangstesten vanaf 1 mei. Met de aanbesteding wordt Nederland opgedeeld in zeven regio’s. In elke regio mag één sneltestbedrijf de testlocaties opzetten en exploiteren. Als er meerdere gegadigden zijn voor een regio wordt er geloot.

De rechter sprak vorige week vrijdag een kop-staartvonnis uit en gaf de klagende sneltestbedrijven ongelijk. De motivering volgt op 29 april. Demissionair minister De Jonge liet vorige week al weten dat er in eerste instantie niet is gekozen voor een openbare aanbesteding omdat dat tot te veel vertraging zou leiden.

Bron: FD.nl, Noordhollandsdagblad.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Niet aanbesteden opdracht snelteststichting mogelijk onrechtmatig

De 925 miljoen euro die de overheid in de Stichting Open Nederland (SON) stopt had aanbesteed moeten worden, menen aanbestedingsexperts. Bovendien is er geen toezicht op de besteding van de middelen die de stichting krijgt. Dat meldt onderzoeksplatform Follow the Money.

De stichting is opgericht om een testsamenleving te organiseren. Daarvoor zijn reeds tientallen commerciële teststraten opgezet. Het ministerie van Volksgezondheid betaalt de stichting er verspreid over het jaar honderden miljoenen euro’s voor. SON staat los van de overheid en kan zelf bepalen wat er met het geld gebeurt als de stichting wordt opgeheven.

Controle
Volgens Elisabetta Manunza, hoogleraar aanbestedingsrecht aan de Universiteit Utrecht, is het belangrijk te weten hoe de overheid zorgt en toetst dat de uitgave van zo’n enorme som geld doelmatig en volgens de regels plaatsvindt. “De constructie oogt onrechtmatig en erg onprofessioneel”, zegt ze. Volgens haar had de opdracht van 925 miljoen euro aanbesteed moeten worden. Pieter Kuypers, hoogleraar Europees en nationaal aanbestedingsrecht aan de Radboud Universiteit, is het met haar eens. “De geraamde waarde van deze opdracht bevindt zich boven de drempel, dus dient een aanbesteding plaats te vinden.” Daarnaast had de stichting de opdracht voor de commerciële testen openbaar aan moeten besteden. Dat is niet gebeurd. Tom Middendorp, die de stichting leidt, spreekt tegen dat er geen toezicht is op de stichting. Hij stelt dat SON verantwoording aflegt voor elke rekening.

Vaart maken
Volgens Lead Healthcare, het bedrijf dat een groot deel van de sneltesten uitvoert, is voor deze constructie gekozen zodat er snel gehandeld kan worden. Er is in deze fase van de pandemie echter geen sprake van dwingende spoed als gevolg van een onvoorziene omstandigheid, meent hoogleraar publieke inkoop Fredo Schotanus aan de Universiteit Utrecht. Het ministerie had gebruik kunnen maken van een spoedprocedure maar heeft dit niet gedaan.

Kort geding
Twintig sneltestbedrijven hebben een kort geding tegen de stichting aangespannen. Volgens hen is er sprake van oneerlijke concurrentie omdat de opdracht voor de sneltesten rechtstreeks naar één bedrijf is gegaan. Middendorp zegt dat andere sneltestbedrijven in de toekomst ook kunnen meedingen naar de opdracht. In mei moeten er 400.000 sneltests per dag kunnen worden uitgevoerd.

Bron: Follow the Money, NOS.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Kartelvorming bij aanbestedingen vaak te laat opgemerkt

Kartelvorming, ook wel collusie genoemd, kan aanbestedende overheden veel geld kosten en wordt vaak te laat opgemerkt. Dat constateert de Europese Commissie (EC) in een recente mededeling over collusie. Met nieuwe richtsnoeren wil de EC aanbestedende diensten behoeden voor deze vorm van fraude.

Er is sprake van collusie als bedrijven onderling afspraken maken die de interne markt verstoren. Volgens de EC is collusie een terugkerend fenomeen bij overheidsopdrachten. Er zit vaak een vast patroon in overheidsaanbestedingen, waar bedrijven vervolgens op in kunnen spelen. Opdrachten in de bouw, het onderhoud van openbare ruimte, ICT en de gezondheidszorg zijn extra gevoelig voor fraude. De coronapandemie werkt collusie verder in de hand: omdat overheden het afgelopen jaar in korte tijd moesten aanbesteden werd de kans op collusie verhoogd.

Collusie tegengaan
In de mededeling biedt de EC enkele handvatten voor overheidsorganen. Bij voldoende plausibele aanwijzingen van collusie kan een aanbestedende dienst inschrijvers nu al uitsluiten van deelname aan een aanbesteding. De bevoegdheden en de beoordelingsvrijheid van aanbestedende diensten en het toepassingsgebied van de uitsluitingsgronden worden in de mededeling en bijbehorende richtsnoeren verder gespecificeerd.

Met de nieuwe mededeling over collusie wil de EC samenwerking tussen aanbestedende diensten en mededingingsautoriteiten vergroten. Aanbestedende diensten moeten collusie beter leren herkennen en instrumenten krijgen om fraude tegen te gaan. Het opleiden van inkopers moet bijvoorbeeld bijdragen aan het herkennen van kartelvorming.

Bron: Europadecentraal.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Roermond vergeet nieuwe afvalbakken Europees aan te besteden

Inwoners van de gemeente Roermond moeten een jaar langer wachten op nieuwe afvalbakken. De gemeente zag de noodzaak tot Europees aanbesteden over het hoofd. Door de fout moeten inwoners van Roermond mogelijk een hogere afvalstoffenheffing gaan betalen tot de nieuwe afvalbakken er staan.

Het was de bedoeling dat de afvalbakken in de gemeente per 1 juli 2021 vernieuwd zouden worden. Daartoe had afvalinzamelaar Van Kaathoven de opdracht, ter waarde van 1,4 miljoen euro, van de gemeente gekregen. Een derde partij maakte bezwaar, waarna de gemeente advies inwon bij een juridisch expert. Die bevestigde dat de gemeente inderdaad Europees aan had moeten besteden. De voorgenomen ‘omwisseling’ van de afvalbakken staat nu gepland voor 1 juli 2022.

Afvalstoffenheffing omhoog
Dat de gemeente de voorgenomen datum van 1 juli 2021 niet haalt heeft mogelijk nadere gevolgen. In contractafspraken staat dat als de gemeente deze datum niet haalt, deze in gebreke blijft tegenover de afvalinzamelaar. Het inzamelen met de huidige afvalbakken kost meer moeite en geld, waardoor inwoners van de gemeente mogelijk meer afvalstoffenheffing moeten gaan betalen.

Bron: De Limburger

Partner van Aanbestedingscafé:

Omvang overheidsinkoop twee keer groter dan gedacht

De Nederlandse overheid koopt niet voor 73,3 miljard euro in, zoals lang werd verondersteld. Zodra uitgaven aan gezondheidszorg via zorgkantoren en zorgverzekeraars worden meegeteld komt de totale overheidsinkoop uit op het dubbele, ca. 140 miljard euro.

Het oorspronkelijke getal kwam voort uit onderzoek dat het ministerie van Economische Zaken in 2016 liet uitvoeren. In de berekening die leidde tot het bedrag van 73,3 miljard euro werden uitgaven via zorgkantoren en zorgverzekeraars buiten beschouwing gelaten. Het gaat met name om uitgaven onder de Wet Langdurige Zorg (WLZ) en de Zorgverzekeringswet.

Rijksbegroting
Em. prof. dr. Jan Telgen pleit ervoor alle overheidsuitgaven mee te tellen, ongeacht het gebruikte kanaal. “Misschien dat de overheid en ook de politiek het belang van de overheidsinkoop gaat inzien als men beseft dat er niet 75 maar 140 miljard euro mee gemoeid is”, stelt hij. Hij concludeert dat de overheidsinkopen met de nieuwe berekening twintig procent van het Bruto Binnenlands Product beslaan. Afgezet tegen de totale begroting van de Nederlandse overheid beslaan overheidsinkopen zelfs 45 procent van het totaal.

Coördinatie
Telgen hekelt het gebrek aan een overkoepelend beleid. “Nu is er niemand overall verantwoordelijk voor de manier waarop deze enorme hoeveelheid geld wordt ingezet in onze nationale economie.” Rijksbreed werken vanuit probleemvelden of aandachtsvelden zou volgens Telgen een betere aanpak zijn, waarbij inkoop een van deze aandachtsvelden vormt.

Bron: Binnenlandsbestuur.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Noord-Brabant wacht op energiezuinige straatlampen na mislukte aanbesteding

De openbare aanbesteding van ledverlichting langs wegen in Noord-Brabant moet over. Geïnteresseerde marktpartijen vermoedden dat er sprake was van belangenverstrengeling. De provincie ontkent dat maar zette de aanbesteding toch stop omdat de kwaliteit van de procedure naar eigen zeggen onder de maat was.

De provincie Noord-Holland had de opdracht voor het plaatsen van straatverlichting, ter waarde van 1,5 tot 2 miljoen euro, al gegund aan het Belgische Schréder. Signify, een andere partij die meedong naar de opdracht, maakte bezwaar. De provincie zou de uitvraag zo hebben gesteld dat alleen de armaturen van Schréder zouden passen. Een ingehuurde adviseur bleek bovendien een voormalig werknemer van het Belgische bedrijf te zijn. Signify spande een kort geding aan. Dat leidde niet tot een rechtszaak. De provincie stopte voor die tijd al met de aanbesteding.

Betere procedure
Volgens de provincie was er geen sprake van belangenverstrengeling. De aanleiding voor het stopzetten van de aanbesteding was de kwaliteit van de aanbestedingsprocedure. De gemeente wilde met de openbare aanbesteding een ‘nieuwe, directe vorm van aanbesteden’ uitproberen. De planning en communicatie waren volgens de provincie onder de maat. Geïnteresseerde partijen hadden te weinig tijd om hun plannen af te ronden, er ontstonden misverstanden over vereiste documentatie en vragen van marktpartijen werden niet goed beantwoord.

Het is nog niet duidelijk wanneer de nieuwe aanbesteding van start gaat.

Bron: ED.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Maastrichtse zorg in gedrang door gemiste deadlines

De gemeente Maastricht sluit vier zorgaanbieders uit omdat zij te laat inschreven voor een aanbesteding. De aanbieders, die al jaren zorg leveren aan de gemeente, stellen dat ze de deadlines misten vanwege coronagerelateerde omstandigheden. Zij vechten het besluit van de gemeente aan bij de rechter. Volgens de rechter stelt de gemeente zich te formeel op.

De zorgaanbieders willen dat de gemeente de inschrijving alsnog accepteert. Als dat niet gebeurt ligt faillissement op de loer. Ook zijn er zorgen over de continuïteit van de zorg voor cliënten. Over de te late inschrijvingen bestaat geen twijfel, die zijn soms dagen na de deadline ingediend. Dat was echter te wijten aan omstandigheden door de coronacrisis, stelt jeugdzorgaanbieder NJoy4Kidz. De organisatie had naar eigen zeggen de handen vol aan de gevolgen van de schoolsluiting van medio december. Er was daardoor geen tijd om naar de lopende aanbesteding te kijken.

Slechte naam
De rechter stelde in de eerste zitting dat de gemeente zich te formeel opstelt. De advocaat van de gemeente Maastricht vond dat een van de zorginstellingen niet ontvankelijk moest worden verklaard omdat de andere vijf gemeenten aan wie de aanbieder zorg levert, niet gedagvaard waren. Daarop antwoordde de rechter: „De overheid is er toch voor en namens de burger? Een redelijk bekwame gemeente moet dit soort debatten voorkomen. Maar dit is kennelijk een overheid die oorlog wil en niet meedenkt met de burger. En Maastricht heeft al zo’n slechte naam.”

Andere zorgaanbieders hebben al aangegeven bezwaar te zullen maken als de rechter de zorgaanbieders in de zaak in het gelijk stelt. Volgens hen is dat in strijd met het gelijkheidsbeginsel.

De uitspraak volgt op 11 maart.

Bron: DeLimburger.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Onduidelijkheid rondom onderhandse procedure coronatestlijn

De aanbestedingsdocumenten van de aanbesteding van de coronatestlijn zijn onduidelijk en onvolledig. Er staat niet in waarom de GGD GHOR voor een onderhandse procedure koos. Ook is niet goed na te gaan of de keuze voor Teleperformance de beste is, zegt Elisabetta Manunza, hoogleraar Europees aanbestedingsrecht tegen Trouw.

De opdracht voor het aanbieden van diensten ten behoeve van de coronatestlijn is miljoenen euro’s waard, ruim boven de drempelwaarde. De opdracht had daarom normaal gesproken Europees aanbesteed moeten worden. De verantwoording voor de keuze voor de onderhandse procedure ontbreekt in de aanbestedingsdocumenten. Na navraag door Trouw geeft de GGD aan dat de onderhandse procedure de voorkeur had vanwege grote haast. Bovendien was Teleperformance al bekend met de systemen die de GGD’en gebruikten, wat volgens de GGD GHOR ook pleitte voor deze aanbieder.

Versnelde procedure
De GGD koos dus niet voor die andere mogelijkheid: de versnelde openbare procedure. Hiermee kunnen overheidsinstanties binnen vijftien dagen een openbare aanbesteding organiseren. De koepelorganisatie van de GGD heeft wel navraag gedaan bij diverse andere aanbieders, maar het blijft onduidelijk waarom die potentiële opdrachtnemers afvielen. Volgens Maurice Essers, aanbestedingsadvocaat, is het van belang dat de GGD alsnog openheid van zaken geeft. Anders kunnen de concurrenten die nu buiten de boot vielen, de beslissing niet aanvechten via een rechtszaak.

Nadelig voor burgers
Manunza stelt dat de gang van zaken niet alleen bedrijven maar ook burgers dupeert. “Het heeft direct effect op de bestrijding van het virus. Datalekken bij de GGD, een vaccinatieprogramma dat lang duurt, het hangt allemaal samen met hoe iets georganiseerd en aanbesteed is.” 

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbestedingsdata ontleed: in hoeverre koopt het Rijk in met impact?

In deze rubriek licht Significant Synergy periodiek een specifiek thema door op basis van openbare aanbestedingsdata. Daarvoor gebruiken wij ons Tenderdashboard. Het Tenderdashboard verzamelt informatie over alle gepubliceerde aanbestedingen. Onze klanten helpen wij daarmee marktverkenningen uit te voeren, actuele thema’s te onderzoeken en datagedreven tot een passende aanbestedingsstrategie te komen. Verkregen marktinformatie en inzichten delen wij hier. Doe er je voordeel mee!

Terugblik en doelstellingen
In deze vierde rubriek – en de eerste van 2021 – blikken wij terug op de realisatie van de inkoopdoelstellingen van de Rijksoverheid. In het kabinetsbeleid over de inkoopstrategie van het Rijk, genaamd Inkopen met Impact, formuleert het kabinet inkoopdoelstellingen aan de hand van vijf thema’s. Het kabinetsbeleid Inkopen met Impact (2019) stelt dat duurzaam, sociaal en innovatief inkopen voortaan de standaard is. Met haar manier van inkopen van producten en diensten wil de Rijksoverheid:

• Klimaatneutraal zijn in 2030;
• Vijftig procent minder primair grondstoffengebruik realiseren in 2030 en volledig circulair zijn in 2050;
• Arbeidsparticipatie stimuleren, onder meer door het creëren van vijfduizend participatiebanen;
• Internationale productieketens verduurzamen door middel van het voorkomen of aanpakken van misstanden op het gebied van arbeidsomstandigheden, mensenrechten en milieu;
• Innovatie stimuleren, onder meer door op te treden als launching customer.

Charlotte van Hesse, consultant bij Significant Synergy

In hoeverre kocht het Rijk in 2019 en 2020 in met impact? En zijn zij op weg de doelstellingen te realiseren? Daar slaan wij ons Tenderdashboard eens op na. Te beginnen met het thema innovatie! Ben je benieuwd naar onze uitkomsten op de andere thema’s? Laat het in een reactie weten wat volgens jou het volgende thema moet zijn om verder in te duiken.




Het Rijk als inkooporganisatie
Maar eerst gaan wij kort in op het Rijk als inkooporganisatie. Het Rijk is een verzamelnaam voor de twaalf ministeries, vele uitvoerende diensten en Hoge Colleges van Staat (rijksoverheid.nl). Het Rijk koopt jaarlijks voor ruim tien miljard euro in bij vele bedrijven. Met de lokale en regionale overheden samen loopt dit bedrag zelfs op tot rond de 73 miljard euro. “Met die inkoop kunnen en willen wij een verschil maken”, stelt het Rijk.

Significant Synergy voert momenteel opnieuw onderzoek uit naar het inkoopvolume van het Rijk. Aan het einde van dit kwartaal kunnen wij hier de resultaten van verwachten.

Ons Tenderdashboard
In onze database brengen wij voor dit artikel alle aanbestedingen van het Rijk in kaart voor de jaren 2019 en 2020. Op deze manier kunnen wij op basis van data eens kijken wat het Rijk allemaal doet om bovenstaande doelstellingen te behalen.

En wat verstaat ons Tenderdashboard dan onder Rijksoverheid? Het dashboard calculeert in dat de naam van de aanbestedende diensten minstens één van de volgende woorden bevat: ‘ministerie’, ‘IUC’, ‘rijk’ of ‘defensie’. Het dashboard filtert uit deze termen de dataset, oftewel de gegevens die de lezer interessante informatie opleveren. Bovenstaande levert ons binnen enkele seconden een resultaat op van 1.055 unieke aanbestedingen die door 37 aanbestedende diensten in de markt zijn gezet in 2019. Het jaar 2020 telt 1.391 unieke aanbestedingen door 39 aanbestedende diensten. Ook een interessant gegeven is het aantal marktconsultaties die het Rijk uitvoerde. In 2019 waren dit er 156 en in 2020 151. Met een marktconsultatie gebruikt het Rijk de kennis van de markt om bijvoorbeeld duurzaamheid en innovatie te stimuleren. Oftewel: meer mogelijkheden om maatschappelijke doelstellingen te bereiken.

Houd bij de resultaten uit het dashboard wel een slag om de arm. Want ons dashboard herkent in TenderNed uitsluitend de aanbestedingen met de door ons gebruikte zoektermen. Een volledig overzicht geven de cijfers daarom waarschijnlijk niet, maar het geeft ons wel een indruk van wat er speelt binnen het Rijk op het gebied van innovatie.   


Uitkomsten Tenderdashboard – Thema innovatie  



Met onze zoektermen rondom het thema innovatie komen we uit op 21 aanbestedingen in 2019 en 23 in 2020. De top drie aanbesteders zijn het ministerie van Defensie, het ministerie van Economische Zaken en Rijkswaterstaat (RWS). Dit geldt voor zowel 2019 als 2020. Vooral het ministerie van Economische Zaken (waaronder de Rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO)) is zichtbaar bezig met dit thema. Van vijf innovatieve aanbestedingen in 2019 naar tien in 2020. Deze top drie verrast ons niet zozeer. Defensie staat algemeen bekend als sterk innoverende sector, RWS heeft al enige tijd een eigen innovatieagenda en RVO staat voor een duurzame en economisch sterke samenleving, onder meer te bereiken door te innoveren en het uitvoeren van SBIR-competities.

Procedures
Wanneer wij kijken naar de gebruikte procedures dan zien we dat er in de meeste gevallen gekozen wordt voor de traditionele vorm, namelijk openbaar. Dit is op zich opvallend, maar zegt niet alles. Wij komen veel andere manieren van aanbesteden tegen binnen de mogelijkheden van de Aanbestedingswet. Ons oog valt bijvoorbeeld op een aanbesteding van het ministerie van Defensie. Het gaat om een aanbesteding waarbij een innovatie competitie wordt georganiseerd. Deze competitie heeft als doel innovatie in Nederland te stimuleren via een prijsvraag. De focus ligt op het MKB en startups die in Nederland gevestigd zijn. Het Rijk maakt aanbestedingen hiermee toegankelijker voor alle bedrijven, een positieve ontwikkeling! Even doorzoeken in het dashboard en we komen meer van dit soort competities tegen.


Het valt op dat het Rijk weinig bijzondere procedures gebruikt zoals de concurrentiegerichte dialoog of innovatiepartnerschap.


Wat steeds vaker terugkomt is SBIR (Small business innovation research). De kern van het instrument SBIR is de manier waarop de overheid via een innovatiecompetitie ondernemers uitdaagt om met innovatieve producten en diensten te komen om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. In ons dashboard zien wij dat het ministerie van Economische Zaken frequent SBIR-competities uitvoert in opdracht van verschillende overheidsdiensten. Iedere SBIR-competitie leidt tot opdrachten voor onderzoek en ontwikkeling op wisselende onderwerpen. De overheid is daarbij een potentiële afnemer (‘launching customer’) van de ontwikkelde producten. Een actueel voorbeeld is de competitie voor duurzame mondneusmaskers. Ondernemers worden uitgedaagd om nieuwe innovatieve producten of product-dienstcombinaties te ontwikkelen om de transmissie van virussen zoals COVID-19 zoveel mogelijk te reduceren door het ontwikkelen van duurzame mondneusmaskers voor de zorg.

Type opdrachten
Tenslotte kijken wij naar het type opdrachten. Volgens PIANOo is er een aantal thema’s waarin innovatiegericht inkopen goed tot zijn recht komt. Denk aan: veiligheid, energie, watermanagement, verkeersmanagement, openbare ruimte, facilitair management en de gezondheidszorg. Zien we dit dan ook terug in ons dashboard? Wel als het thema’s veiligheid, energie, watermanagement, verkeersmanagement en openbare ruimte betreft. Een greep uit deze aanbestedingen: detectieapparatuur, opzet van watermanagementmodellen, verlichtingsconcepten voor (snel)wegen en wegverbredingen. Het thema facilitair management komt opvallend genoeg nauwelijks naar voren. Met ontwikkelingen op het gebied van afvalzorg en smartbuildingconcepten hadden wij hier anders verwacht. Een wereld te winnen dus. Een mogelijke verklaring voor het ontbreken van aanbestedingen op het gebied van gezondheidszorg is dat dit vooral decentraal wordt ingekocht.

Rinke Meijer, partner van Significant Groep

Met deze opdrachten geef je overigens niet alleen invulling aan innovatie, maar draag je ook bij aan de andere doelstellingen van het Rijk. Innovatie gaat vaak hand in hand met maatschappelijk verantwoord inkopen. Mooie voorbeelden hiervan zijn de aanbesteding voor innovatieve elektrische blus- en hulpverleningsvoertuigen en de aanbesteding circulaire innovaties voor snelgroeiende steden.


Wat valt ons verder op?

De rubriek – Aanbestedingsdata ontleed
Het jaar 2020 was voor Significant Synergy ook het jaar dat wij startten met deze rubriek. De volgende onderwerpen passeerden de revue:  

In 2021 zetten wij onze rubriek voort en ontleden we nog meer aanbestedingsdata voor onze lezers. Op welk thema kunnen wij volgens jou later dit jaar het beste wat dieper ingaan? Laat het in een reactie weten.

Partner van Aanbestedingscafé:

VWS kocht sneltesten zonder Europees aan te besteden

Het ministerie van Volksgezondheid heeft in oktober vorig jaar sneltesten ingekocht via een onderhandse procedure. De inkoop van de testen had echter via een Europese aanbesteding moeten gebeuren, stelt hoogleraar Europees en nationaal aanbestedingsrecht Pieter Kuypers in een publicatie van onderzoeksplatform Follow the Money.

Het ministerie maakte in oktober gebruik van de onderhandelingsprocedure met dwingende spoed, waardoor onderhandse inkoop van sneltesten van drie leveranciers mogelijk werd. Die procedure werd vorig jaar in het leven geroepen door de EU om snelle inkoop voor de bestrijding van het coronavirus mogelijk te maken. Maar Nederland had gewoon Europees aan moeten besteden, stelt Kuypers. “In oktober 2020 kon je eigenlijk niet meer stellen dat de aankoop van testen onvoorzien was, nog afgezien van de andere voorwaarden. Ik kan me voorstellen dat je een beperkte hoeveelheid testen koopt om die periode te overbruggen, maar hier gaat het om vele miljoenen testen, benodigd voor een langere periode.”

Eind oktober schreef het ministerie wel een eerste aanbesteding uit voor de inkoop van sneltesten. Het is nog niet bekend aan wie de aanbesteding is gegund.

Vijf leveranciers
Naast manier van inkopen zijn er nog meer aandachtspunten. Zo scoort een deel van de goedgekeurde sneltesten onder de maat en krijgen andere fabrikanten geen toegang tot de markt, stelt Follow the Money op basis van gesprekken met leveranciers. Zij ‘stuiten op een muur’ bij het ministerie en het RIVM. Die laatste wil nieuwe leveranciers niet opnemen in een lijst van nu vijf goedgekeurde fabrikanten. Er is voor andere leveranciers geen manier om hun sneltesten goedgekeurd te krijgen, zoals in Duitsland wel gebeurt. GGD’en en commerciële teststraten mogen alleen de sneltesten van de vijf goedgekeurde fabrikanten gebruiken. Alleen voor ziekenhuislaboratoria geldt een uitzondering.

Omdat de sneltesten over een CE-keurmerk bevatten zouden de testen vrij verhandeld moeten kunnen worden binnen Europa. Daarom is de werkwijze van het ministerie en het RIVM volgens Kuypers in strijd met Europese wetgeving.

Bron: Follow the Money

Partner van Aanbestedingscafé:

Meer onderzoek nodig naar inzet intermediairs bij aanbestedingen

De inzet van intermediairs bij aanbestedingen pakt lang niet altijd voordelig uit voor aanbestedende diensten en vereist nader onderzoek. Dat blijkt uit een vooronderzoek dat het Public Procurement Research Centre (PPRC) uitvoerde in opdracht van de Haagse Inkoopsamenwerking (HIS). Het onderzoek is uitgevoerd omdat er twijfels bestaan over de toegevoegde waarde van intermediairs, die een tussenpositie innemen tussen aanbestedende diensten en leveranciers.

Intermediairs brengen kennis en kunde mee, zowel op het vlak van (Europees) aanbesteden als binnen een bepaalde sector. Dit is een van de voordelen van de inzet van intermediairs, wijst het onderzoek uit. Voorwaarde is wel dat intermediairs maatwerk leveren, afgestemd op de behoeften van de aanbestedende dienst. Intermediairs brengen echter ook partijdigheid en een te hoge mate van standaardisatie mee. Sommige aanbieders schatten hun winkans bij bepaalde intermediairs bij voorbaat erg laag in en wijten dit aan persoonlijke voorkeuren van inkopers. Dit is voor aanbieders echter geen reden om af te zien van inschrijving. Door hoge standaardisatie binnen het dienstverleningsmodel van intermediairs wordt de markt onvoldoende uitgedaagd en worden eisen en wensen van opdrachtgevers vaak onvoldoende beschreven. Het is daardoor voor opdrachtnemers onduidelijk wat de opdrachtgever wil. Bij aanbestedingen zonder intermediairs kan een aanbieder vaak op creatievere inschrijven, waardoor de winkans hoger is.

Hoge kosten
Het onderzoek wijst daarnaast uit dat intermediairs vaak extra (verplichte) diensten aanbieden waar de aanbestedende dienst voor moet betalen. Dit leidt tot hogere kosten. Bij de inzet van partijen die zelf leveranciers contracteren bestaat bovendien het risico dat prijzen over de kop gaan. Aanbestedende diensten geven aan dat zij geen zicht hebben op tarieven. Intemediairs die totaalpakketten aanbieden en bijvoorbeeld ook contractmanagement voor hun rekening nemen, ondermijnen volgens de onderzoekers de vakkennis van werknemers van een aanbestedende dienst.

Vorig jaar protesteerden tolken nog tegen de inzet van intermediairs voor het aanbesteden van vertaaldiensten voor overheidsorganisaties. Zij vreesden dat de kwaliteit van tolkdiensten omlaag zou gaan en dat intermediairs te weinig zouden betalen.

Significante afwijkingen
De resultaten komen naar voren uit twaalf interviews en een analyse van meer dan tweehonderd aanbestedingen. Het onderzoek richt zich op intermediairs in de publieke sector waarbij drie soorten intermediairs worden onderscheiden: partijen die gecontracteerd worden om opdrachten uit te zetten bij leveranciers of zzp’ers, intermediairs die een aanbesteding uitvoeren voor een aanbestedende dienst of die de aanbesteding uitvoeren en verantwoordelijk zijn voor leveranciersselectie en contractmanagement.

De onderzoekers verwachten dat de resultaten ook van belang zijn voor de inzet van intermediairs in de private sector omdat dezelfde problematiek daar ook optreedt. Uit oriënterende statistische analyses komen al significante afwijkingen naar voren. Nader onderzoek is daarom gewenst, concluderen de onderzoekers.  

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijksbrede MVI moet minder vrijblijvend worden

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen door overheidsorganisaties moet een minder vrijblijvend karakter krijgen. Dat is een van de speerpunten van het nieuwe Nationaal Plan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Daarnaast vormen ‘goed opdrachtgeverschap’, extra impact in kansrijke sectoren en een meer integrale aanpak van duurzame en sociale thema’s de hoofdlijnen van het plan dat MVI door het Rijk voor de periode 2021-2025 moet vormgeven.

Staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) schrijft dat ze de ambities op het gebied van MVI wil vastleggen in bestuurlijke afspraken met het Rijk en decentrale overheden. In die nieuwe afspraken wordt ook de operationalisering van de klimaatdoelstellingen meegenomen. Dat is lijn met de wens van de EU, dat circulaire doelstellingen in de toekomst ook minder vrijblijvend wil maken. Overheidsinstanties hebben na evaluatie van het vorige plan zelf gevraagd om het vastleggen van ambities en doelen om de vrijblijvendheid weg te nemen.

Het nieuwe Nationaal Plan MVI bouwt voort op het vorige, dat de periode 2015-2020 besloeg. Hoewel er volgens Van Veldhoven een grote groep koplopers is ontstaan die MVI in de praktijk brengt maken te veel inkopende organisaties nog onvoldoende gebruik van MVI. “Met enige regelmaat blijkt dat overheidsinkoop toch nog vooral een kwestie is van de laagste prijs en dat, daar waar wel om MVI wordt gevraagd, dit te weinig meeweegt om effect te hebben.”

Speerpunten
Het nieuwe plan beschrijft vier hoofdlijnen en zeven actielijnen die MVI de komende jaren nog beter onder de aandacht moeten brengen. Naast een minder vrijblijvende positie voor MVI, moet MVI ook breder geborgd worden in overheidsorganisaties. Dit moet voorkomen dat kennis van en interesse voor MVI wegzakken. De verantwoordelijkheid voor MVI komt te veel te liggen bij de inkoopafdeling. Bredere verankering middels ‘goed opdrachtgeverschap’ vormt volgens het plan de oplossing. Ook moet er strategisch ingezet worden op inkoop in sectoren die het verschil kunnen maken, zoals de bouw en ICT. Ten slotte moet MVI integraal worden aangepakt om een gebrek aan overkoepelende visie tegen te gaan.

Integrale Circulaire Economie Rapportage 2021
Het voornemen van Van Veldhoven sluit aan bij de bevindingen van het Planbureau voor de Leefomgeving. Dat publiceerde vorige week de eerste Integrale Circulaire Economie Rapportage 2021 (ICER). Daarin spreken de onderzoekers ook van de noodzaak tot ‘dwang en drang’ om gestelde circulaire doelen waar te maken.

Partner van Aanbestedingscafé:

ING wint aanbesteding huisbankier Rijk ondanks witwasaffaire

ING wordt opnieuw huisbankier van het Rijk. Dat maakte demissionair minister van Financiën Hoekstra vrijdag bekend. Het Rijk zette de bank eerder op een zijspoor nadat bleek dat ING te weinig deed om witwassen via ING-rekeningen tegen te gaan.

ING kreeg in 2018 een boete van 775 miljoen euro vanwege inadequaat optreden tegen witwassen. De bank was op dat moment huisbankier van het Rijk. Daarop werd het contract met ING ontbonden en schreef het Rijk schreef een nieuwe aanbesteding voor ‘Giraal Betalingsverkeer’ uit waarin strengere eisen aan de nieuwe huisbankier werden gesteld. Zowel de Rabobank en ING waren in de race voor het vierjarige contract. ING kwam als winnaar uit de bus omdat deze bank de beste prijs-kwaliteitsverhouding bood en het best scoorde op MVO. MVO was dit keer een veel grotere factor in deze aanbesteding. Een kwart van alle te behalen punten viel in deze categorie, ten opzichte van tien procent bij de vorige aanbesteding.

Zelfreinigende maatregelen
Volgens Hoekstra heeft ING voldoende zelfreinigende maatregelen genomen om opnieuw in aanmerking te komen. In de overeenkomst worden aanvullende beëindigingsgronden opgenomen ten aanzien van veroordelingen of zware boetes die tijdens de looptijd van de overeenkomst ontstaan. Ook het besluit voormalig topman Ralph Hamers te vervolgen heeft geen negatieve invloed gehad. Alleen een veroordeling van een zittend voorzitter had tot een andere beoordeling van de beroepsfout kunnen leiden. Hoekstra schrijft dat hij vindt dat het ministerie op ‘evenwichtige wijze’ tot de selectie van de nieuwe huisbankier is gekomen.

De Rabobank kan een wachtkamerovereenkomst sluiten met het Rijk. Als het contract binnen de looptijd wordt opgezegd kan het Rijk direct daarna een overeenkomst sluiten met de Rabobank zonder een nieuwe aanbesteding te hoeven starten.

Partner van Aanbestedingscafé:

Ministerie start pilot met leveranciers die arbeidswetten overtraden

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid start een pilot waarbij het ministerie in gesprek gaat met leveranciers die arbeidswetten overtraden. Dat moet ertoe leiden dat leveranciers de regels in de toekomst beter gaan naleven. Dat schrijft minister Koolmees aan de Tweede Kamer.

De pilot volgt op een onderzoek naar de mogelijkheden die de Aanbestedingswet 2012 biedt om bedrijven die arbeids­wetten meermaals overtreden uit te sluiten van overheidsopdrachten. De minister kiest voor gesprekken met leveranciers omdat de Aanbestedingswet weinig ruimte biedt voor het uitsluiten van leveranciers die over de schreef zijn gegaan. De wet schrijft voor dat uitsluiting proportioneel moet zijn en inschrijvers de kans moeten krijgen verbetering te laten zien. Het uitsluiten van leveranciers is volgens Koolmees daarom ‘juridisch zeer complex en in de praktijk moeilijk uitvoerbaar’. Ook aanvullende maatregelen lijken weinig effectief. De Haagse Inkoopsamenwerking had in 2018 en 2019 slechts te maken met vier leveranciers die een boete ontvingen voor het overtreden van de arbeidswet.

De pilot moet ervoor zorgen dat beboete leveranciers de arbeidswet in de toekomst beter na gaan leven. Bij ernstige overtredingen kan het ministerie alsnog kiezen voor het beëindigen van het contract. De pilot duurt tot en met 2023.

Partner van Aanbestedingscafé:

Een derde begrote infraprojecten het Rijk doorgeschoven

Van de elf miljoen euro die het Rijk in 2018 beschikbaar stelde voor de aanleg van infraprojecten is sindsdien slechts 7,3 miljard besteed. Een derde van de begrote infraprojecten is de afgelopen jaren doorgeschoven, blijkt uit de Infrastructuurmonitor 2020-2021 van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). Het aandeel projecten dat in de beginfase vertraging oploopt zal dit jaar naar verwachting verdubbelen.

Het EIB noemt meerdere oorzaken voor het doorschuiven van projecten: capaciteitsproblemen, hoge complexiteit van projecten en de stikstofproblematiek. Een gedeelte van het budget dat bij het Regeerakkoord in 2018 werd vastgesteld is zelfs doorgeschoven tot na 2025. De komende jaren komt er wel meer geld beschikbaar voor de aanleg van hoofdwegen, vaarwegen en spoorwegen, met een piek in 2023 en 2024. In die jaren zal er zo’n 8,5 tot negen miljard euro beschikbaar zijn vanuit het Infrastructuurfonds en het Deltafonds.

Vertraagde projecten
In de verkennings- en planfase van wegenbouwprojecten verdubbelde de vertraging (wijziging van het opleveringsjaar) ten opzichte van 2020. In dat jaar raakte nog vijftien procent van alle startende projecten vertraagd. In 2021 voorspelt het EIB dat bijna dertig procent van de projecten vertraagd raakt. Dat is te wijten aan de stikstofproblematiek, maar het EIB noemt ook PFAS en mogelijke vertraging bij aanbestedingstrajecten door bemoeilijkte communicatie, veroorzaakt door de coronacrisis. Bij wegenbouwprojecten die zich al in de realisatiefase bevinden is deze stijging niet te zien.

Partner van Aanbestedingscafé:

Defensieproject GrIT gaat definitief van start

Staatssecretaris Barbara Visser heeft vorige week haar handtekening gezet onder het contract voor het Grensverleggend IT-project (GrIT), dat de IT-infrastructuur bij Defensie moet verbeteren. Hiermee kan het project, dat in de aanbestedingsfase veel kritiek oogstte, definitief van start. Consortium Athena (IBM, Unica en Atos) mag het zeven jaar durende project uitvoeren.

Begin vorig jaar zette Visser de aanbesteding nog on hold en koos zij voor ‘heroverweging’ van het ingezette traject. Het Bureau ICT Toetsing (BIT) had tot dat moment al drie keer stevige kritiek geuit op de opzet van het project. Het project zou te complex en risicovol zijn. Athena dreigde vervolgens een miljoenenclaim bij Defensie neer te leggen vanwege opgelopen vertraging en reeds gemaakte kosten.

Scenario’s
Visser schreef daarop aan de Tweede Kamer dat ze bij de heroverweging twee scenario’s zou onderzoeken: een waarbij gestreefd zou worden naar een geleidelijke realisatie van de nieuwe IT-infrastructuur, in samenwerking met meerdere marktpartijen, en een scenario waarbij het toenmalige plan opgeknipt zou worden en er strakke afspraken met de leveranciers gemaakt zouden worden. Defensie koos voor deze laatste aanpak, die eind 2020 positief beoordeeld is door het BIT. Het project is nu opgeknipt in meerdere fasen, bevat stuurmiddelen om prestaties van het consortium af te dwingen en kan op elk moment worden beëindigd. Ook kan Defensie nieuwe leveranciers toevoegen aan het contract.

Het GrIT-project moet de verouderde en versplinterde IT-infrastructuur van Defensie verbeteren. Dat zal in totaal zeven jaar in beslag nemen. In de eerste fase worden onder andere twintig datacenters gebouwd en zal er een extra beveiligd netwerk en een eigen, mobiel netwerk voor Defensie worden aangelegd.

Bron: AGConnect.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Provinciale Staten grijpen in bij vastgelopen megaproject Groningen

De Provinciale Staten van Groningen gaan advies inwinnen bij externe deskundigen inzake het project Ring-Zuid in Groningen. Het project dreigt veel duurder uit te vallen en grote vertraging op te lopen omdat de verhoudingen tussen opdrachtgever Rijkwaterstaat, aannemer Herepoort en de provincie verstoord zijn.

Deskundigen op het vlak van bouwkunde, staats- en bestuursrecht moeten antwoord geven op de vraag of en hoe de provincie het project kan bijsturen. De vraag is hoeveel ruimte daarvoor bestaat binnen de gesloten contracten.

Het project Ring-Zuid werd in 2016 gegund aan aannemer Herepoort en heeft een waarde van 388 miljoen euro. Door vertraging en oplopende kosten dreigt het project veel duurder uit te vallen. Hoewel de provincie geen opdrachtgever is, moet deze wel de extra kosten dragen. Daarmee loopt de provincie het risico dat de geplande aanleg van een treinverbinding naar Duitsland, een spoorlijn tussen Veendam en Stadskanaal en de verbreding van de N33 niet doorgaan. Het rijk liet afgelopen zomer al weten geen extra geld beschikbaar te stellen.

Slepende kwestie
Er is het hele jaar al ophef over de Ring-Zuid. Het is niet duidelijk hoeveel extra kosten het project precies met zich meebrengt. Naar verwachting gaat het om enkele miljoenen. Twee weken geleden liet Herepoort weten voorlopig alleen verder te gaan met bouwdelen die niet kunnen wachten, omdat de onderhandelingen over de financiering van extra kosten nog niet rond zijn.

Eerder pleitte de oppositie binnen de Provinciale Staten al voor het opknippen en opnieuw aanbesteden van het project. Volgens de nieuwe planning moet de Ring-Zuid in 2024 klaar zijn, drie jaar later dan gepland.

Bron: DvhN.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

EC negeerde belangenverstrengeling inhuur vermogensbeheerder

De Europese Commissie heeft belangenverstrengeling bij het inhuren van vermogensbeheerder BlackRock onvoldoende meegewogen, oordeelde de Ombudsman van de Europese Commissie vorige week. BlackRock mag na het winnen van een Europese aanbesteding advies geven over de rol van klimaat in bankenregulering, terwijl het bedrijf zelf grootschalig investeert in fossiele brandstoffen.

De gunning aan BlackRock, dit voorjaar, leidde al tot ophef onder Europarlementariërs en activisten. Die dienden een klacht in. De Ombudsman oordeelt nu dat de Commissie ‘strenger’ en ‘waakzamer’ had moeten zijn, maar is geen sprake van het overtreden van de aanbestedingsregels. Wel adviseert de Ombudsman de Europese Commissie de Europese klimaatambities voortaan mee te nemen bij een dergelijke aanbesteding.

Invloed
BlackRock schreef zich met een opvallend laag tarief in voor de opdracht. Dat kan een poging tot beïnvloeding zijn, waarschuwt de Ombudsman. De komende jaren wil de Europese Commissie de grip op de financiële sector verstevigen, om ook daar vergroening te realiseren. BlackRock zou daarom wellicht meer invloed willen krijgen op besluitvorming over de financiële sector. Dat beeld wordt versterkt door een rapport dat de Corporate Europe Observatory vorige week uitbracht. Dat stelt dat BlackRock de afgelopen tijd probeerde nieuwe criteria voor duurzame investeringen af te zwakken.

De Europese Commissie verweert zich met het argument dat er geen sprake was van belangenverstrengeling omdat de adviserende tak van BlackRock losstaat van de investeringstak.

Bron: NRC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Versterking Afsluitdijk vertraagd door missende informatie Rijkswaterstaat

Omdat Rijkswaterstaat belangrijke informatie pas na de gunning vrijgaf, loopt de versterking van de Afsluitdijk vertraging op. De versterking van de Afsluitdijk zal drie jaar later dan gepland gereed zijn, mogelijk nog later, schrijft minister Van Nieuwenhuizen aan de Tweede Kamer.

De opdracht voor de versterking van de Afsluitdijk werd destijds gegund aan BAM en Van Oord. Rijkswaterstaat voorzag geïnteresseerde partijen van informatie over stromingen en de kracht en hoogte van de golven, waarop de ontwerpen voor het project werden gebaseerd. Na de gunning kwam Rijkswaterstaat met extra data. Daaruit bleek dat het ontwerp voor de bouw van de nieuwe sluizen bij Den Oever en de versterking van de bestaande sluizen bij Kornwerderzand toch niet zou voldoen bij uitzonderlijke omstandigheden: een lage waterstand in het IJsselmeer en extra krachtige golven.

Deltafonds
Daarop moesten de ontwerpen van de sluizen worden aangepast. Dat leidt nu tot vertraging en extra kosten. Omdat het een fout van Rijkswaterstaat betreft worden extra kosten voor de bouwers opgevangen met middelen uit het Deltafonds.

De Afsluitdijk moet worden versterkt vanwege klimaatverandering. Het project had in 2022 klaar moeten zijn. Dat wordt 2025, mogelijk zelfs nog later. Het is nog niet bekend hoeveel de aanpassingen aan het ontwerp gaan kosten.

Bron: Trouw.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Kwaliteit geen criterium bij aanbesteding tbs-behandeling

Er is te weinig aandacht voor kwaliteit van ingekochte vervolgbehandeling voor tbs’ers. Dit belemmert de door- en uitstroom binnen tbs-klinieken, waardoor nog grotere druk op de tbs-zorg komt te staan. Dat concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid (IJV) die onderzoek deed naar tbs in Nederland.

Aanleiding voor het onderzoek waren diverse indicenten met tbs’ers die tijdens de resocialisatiefase opnieuw strafbare feiten pleegden. De IJV concludeert in het rapport ‘Geen kant meer uit kunnen’ dat het hoofd behandeling in een forensisch psychiatrisch centrum (FPC) onder grote druk staat, er te weinig personeel is de wijze van inkoop voor een slechte doorstroom van tbs’ers zorgt. Dat laatste veroorzaakt grote druk op de beschikbare plekken.

Inkoop door DJI
De Dienst Justitiële inrichtingen is verantwoordelijk voor de inkoop van vervolgvoorzieningen, voorzieningen waarnaar tbs’ers kunnen doorstromen na initiële behandeling. De IJV concludeert het volgende: “De vervolgvoorzieningen zijn via de aanbestedingsprocedure door DJI gecontracteerd waarbij inhoudelijke kwaliteit geen onderscheidend criterium is.” Het hoofd behandeling kan er daardoor soms niet op vertrouwen dat de vervolgvoorziening toereikend is voor een cliënt, vooral als er zich een nieuwe aanbieder aandient. Nieuwe aanbieders verklaren bij inschrijving te voldoen aan de vooraf gestelde institutionele vereisten maar dit wordt niet op voorhand gecontroleerd. Is de zorg toch niet afdoende, dan kunnen er pas bij een volgende aanbesteding eisen worden toegevoegd. “Dit vormt een risico omdat elke aanbieder die voldoet aan de minimale eisen om forensische zorg te leveren, zich kan inschrijven op de aanbesteding en zodoende inkomsten genereren zonder oog te hebben voor de kwaliteit van forensische zorg”, stelt de IJV.

Daarnaast wordt kwaliteit in aanbestedingsdocumentatie omgezet in het begrip ‘doelmatigheid’, dat alleen stuurt op een zo kort mogelijke duur van de behandeling. Ten slotte stelt de Inspectie dat de Europese aanbestedingsregels de doorstroom beperken. “Het stelsel biedt onvoldoende langdurige zekerheid die nodig is om als FPC uit te breiden.”

Nieuwe inkoopsystematiek
Minister Dekker van Rechtsbescherming wil naar aanleiding van het rapport ‘binnen de kaders van de aanbestedingswet tot een nieuwe inkoopsystematiek te komen.’ Die moet de DJI beter in staat stellen op capaciteit en kwaliteit te sturen. Naar verwachting is de nieuwe systematiek eind dit jaar gereed, stelt hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Bron: rapport Inspectie Justitie en Veiligheid

Partner van Aanbestedingscafé:

Nieuwe onderzeeboten Defensie nog duurder

De Algemene Rekenkamer concludeert dat de aanschaf van vier nieuwe onderzeeboten nog eens 730 miljoen euro extra gaat kosten. Dit bedrag komt bovenop de 1,14 miljard euro waarmee het budget al was verhoogd. In totaal kunnen de kosten op 3,5 tot 4 miljard euro uitkomen.

De Tweede Kamer had de Algemene Rekenkamer gevraagd te onderzoeken hoeveel extra kosten er gemoeid zouden zijn met de aanschaf van de nieuwe onderzeeërs. De aanbesteding loopt nog, waarvoor niet alleen Damen Shipyards in de running is, maar ook het Duitse Thyssen en het Franse Naval nog meedingen naar de gunning. De beslissing over de gunning werd een jaar geleden al verwacht. Toen die uitbleef en de Tweede Kamer alleen een tussenstand ontving van Defensie, vroeg men om een aanvullend onderzoek. De Algemene Rekenkamer stelt dat het huidige budget niet toereikend zal zijn voor de aanschaf en het in de vaart houden van de onderzeeboten.

In een reactie op het rapport laat minister Bijleveld van Defensie weten dat ze zich niet kan vinden in de conclusies van de Algemene Rekenkamer. Volgens Bijleveld is een verhoging van het budget niet noodzakelijk en biedt het gehanteerde budget voldoende financiële ruimte.

Bron: NRC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Provincie Noord-Brabant opnieuw duurzaamste publieke opdrachtgever

In de top 25 duurzaamste publieke opdrachtgevers van Nederland komt de provincie Noord-Holland voor het tweede jaar als beste uit de bus. De gemeente Venlo en Rijkswaterstaat staan op plaats twee en drie in de door Bouwend Nederland samengestelde lijst.

Zowel de provincie Noord-Brabant als de gemeente Venlo zetten het afgelopen jaar vol in op duurzaamheid. De provincie hanteerde in vijf van de acht openbare aanbestedingen de zwaarste gunningscriteria op het gebied van duurzaamheid. De gemeente Venlo paste bij nagenoeg alle aanbestedingen duurzame gunningscriteria toe. Bij dertig procent van de aanbestedingen die Rijkswaterstaat in de markt zette speelde duurzaamheid ook een grote rol, waardoor Rijkswaterstaat van plaats acht naar plaats drie steeg.

Grote stijgers en nieuwe binnenkomers in de lijst waren de gemeente Vlaardingen, Emmen, Bergen op Zoom en Katwijk.

Bron: Bouwend Nederland

Partner van Aanbestedingscafé:

Opdrachtgevers hanteren steeds vaker te lage plafondprijzen

Publieke opdrachtgevers gebruiken steeds vaker te lage plafondprijzen in aanbestedingen. Dat doen ze soms zelfs bewust, meldt Cobouw op basis van gesprekken met deskundigen.

De trend is zichtbaar bij gemeenten en andere publieke opdrachtgevers. Door een aanbesteding met een lage plafondprijs in de markt te zetten kunnen aanbestedende diensten de prijs laag houden. Zo wordt voorkomen dat een ontwerp te veel geld gaat kosten. Gemeenteraden willen bijvoorbeeld de kosten drukken om goede sier te maken, nog voor het ontwerp van een gebouw of werk vaststaat. Dat levert echter veel frustratie op bij bouwers. Als de aannemer er na inschrijving achter komt dat het project wel degelijk veel duurder uitpakt dan het plafondbedrag moet deze zijn verlies nemen of de aanbesteding aan zich voorbij laten gaan. De gemaakte tenderkosten zijn dan wel voor rekening van de aannemer, soms duizenden euro’s.

Soms leidt een te lage plafondprijs ook tot weinig of geen animo voor projecten, zoals het geval was bij werkzaamheden aan de A9, A15 en N206, het project Zeetoegang IJsselmond van Rijkswaterstaat en de aanleg van het Zuidasdok. Niet zelden wordt de aanbesteding dan stopgezet en later opnieuw in de markt gezet met een hoger plafondbedrag.

Onkunde
Er is echter niet altijd sprake van kwade opzet. Soms is er ook onkunde in het spel. Partijen weten niet altijd wanneer ze de plafondprijs in kunnen zetten. Bij een aanbesteding op basis van Best Value is het plafondbedrag nog steeds een must. Maar in andere gevallen zou een vloerbedrag in plaats van een plafondbedrag een veel beter idee zijn, zeggen experts tegen Cobouw.

Bron: Cobouw.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Gemeente Haarlem wint Procura+ Award

De Procura+ Award voor ‘Aanbestedingsinitiatief van het Jaar’ is dit jaar gewonnen door de Gemeente Haarlem. De gemeente krijgt de prijs voor de aanbesteding van grond-, weg- en waterbouw.

De jury roemt de samenwerking tussen gemeente en leveranciers. Door middel van goed leveranciersmanagement lukte het de gemeente sociale en duurzame doelen te bereiken. In het kader van social return vraagt de Gemeente Haarlem aan alle leveranciers minstens vier procent van de inkomsten te besteden aan de inhuur van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het inkoopbeleid van de gemeente is al sinds 2008 erop gericht de stad klimaatneutraal te maken.

Bron: Haarlemsweekblad.nl, Procuraplus.org

Partner van Aanbestedingscafé:

Misstanden aanbesteding jeugdzorg Noord-Holland onthuld

Deze week verschijnt het boek ‘Kinderen van de Staat. Jeugdzorg in ademnood’, van onderzoeksjournalist Hélène van Beek. In het boek beschrijft ze hoe de aanbesteding van jeugdzorg in Noord-Hollandse gemeenten naar een enkele aanbieder wordt geschreven, die op meer plekken in Nederland niet naar behoren leverde.

Achttien gemeenten in Noord-Holland Noord schreven in 2018 een aanbesteding uit. Die werd gewonnen door aanbieder Horizon. Van Beek ontdekte dat dit bedrijf gelieerd was aan aanbieder Incluzio, dat al zakendeed met de gemeente Hollands Kroon. De aanbesteding werd geheel naar de werkwijze van Horizon toegeschreven. Een aanbieder met een aanpak die elders in Nederland niet leidde tot gewenste resultaten.

Van Beek is drie jaar bezig geweest met het onderzoek voor het boek, waarbij ze vaak lang moest wachten op informatie die ze opvroeg via de Wet openbaar bestuur. Ook moest ze op het matje komen bij de Raad van Toezicht van Horizon. Van Beek spreekt van een doofpotcultuur en hoopt dat haar boek raadsleden en andere betrokkenen wakker schudt.

Bron: Noord-Hollands Dagblad

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbesteding tolkdiensten start met kwaliteitseisen en monitoring

Kwaliteit zal voor minstens zestig procent meewegen bij de gunning, bij de aanbesteding van tolkdiensten voor de overheid. Ook wordt er ingezet op monitoring van de dienstverlening. Dat laat minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie weten aan de Tweede Kamer.

Afgelopen jaar ontstond er veel ophef rondom de inzet van tolken via intermediairs. De tolkdiensten zouden moeten worden aanbesteed, waartegen tolken in verzet kwamen. Zij voorzagen dalende inkomsten en teruggang in kwaliteit. De Tweede Kamer schakelde een parlementair advocaat in om uit te zoeken of de overheid aanbestedingsplichting was ten aanzien van de tolkdiensten. Dit bleek niet zo te zijn, maar Grapperhaus koos toch voor aanbesteden omdat de hoeveelheid in te kopen tolkdiensten te divers zou zijn en de aanbestedingsdrempel zou overschrijden.

In juni vond een kamerdebat plaats over het aanbesteden van tolkdiensten, waarbij vier moties werden aangenomen. Daaruit vloeien nu het gebruik van kwaliteitseisen en de inzet van monitoring voort. De eerste aanbesteding voor tolkdiensten is al in de markt gezet. De eerste contracten zullen medio 2021 vorm krijgen. Grapperhaus verwacht in 2022 inzicht te kunnen geven in de werking van de nieuwe systematiek.

Kamervragen
Kamerlid Van Nispen (SP) heeft opnieuw kamervragen gesteld over de nieuwe werkwijze. Volgens Van Nispen ondervinden andere Europese landen die dezelfde systematiek aanhouden problemen met de inkoop van tolkdiensten. Bovendien zouden tolken nog steeds te weinig verdienen.  

Partner van Aanbestedingscafé:

De Jonge: 'Verwachtingen te hoog bij appathon corona-app'

Minister de Jonge geeft toe dat hij duidelijker had moeten communiceren rondom de appathon voor de corona-app, in april van dit jaar. Het ging volgens hem slechts om een marktconsultatie waarbij het niet zeker was of de georganiseerde appathon een app zou opleveren.

“Als ik daarop terugkijk, had ik beter duidelijk moeten maken dat we een zoektocht aan het starten waren waarvan we niet zeker wisten of die ons aan het einde van dat weekend daadwerkelijk een bruikbare app zou gaan opleveren, en dat het echt bedoeld was als marktconsultatie. Dat had ik er op zijn minst duidelijker bij moeten communiceren. Ik denk dat daardoor de verwachting te hoog was en het resultaat te teleurstellend”, legt hij uit in de Tweede Kamer. Kamerleden hadden om een reflectie op het handelen rondom de appathon gevraagd. De Jonge zegt dat hij hoopte dat reeds ontwikkelde apps goed genoeg zouden zijn om direct in gebruik te nemen. Dat bleek niet het geval te zijn.

Overhaast
Er kwam veel kritiek op de door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport georganiseerde weekend, de zogeheten ‘appathon’. Inschrijvende partijen hadden slechts enkele dagen om een compleet uitgewerkt voorstel voor een corona-app in te dienen, dat in een krap tijdsbestek beoordeeld moest worden door experts. Volgens critici was de procedure overhaast ingezet en gedoemd te mislukken.

De appathon vond nog wel doorgang met zeven partijen, waarna het ministerie zelf een ontwikkelteam samenstelde, dat met de CoronaMelder kwam.

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijkswaterstaat zet contract voor 80 bruggen en sluizen in de markt

Een prestatiecontract voor 80 bruggen en sluizen wordt volgend jaar mei gegund door Rijkswaterstaat. Het gebundelde contract moet innovatie stimuleren en kosten drukken.

De partij die de opdracht gegund krijgt, is voor een looptijd van minstens zes jaar verantwoordelijk voor onderhoudswerkzaamheden, mogelijk zelfs tien bij verlenging. Rijkswaterstaat vraagt inschrijvers wel om innovatiekracht. “Het accent van de werkzaamheden ligt op werktuigbouw, elektrotechniek en industriële automatisering. Veel van de stuw- en sluiscomplexen in het gebied zijn recent gerenoveerd en daarbij voorzien van sensoren. De door deze sensoren geleverde data biedt veel kansen om het beheer en onderhoud te optimaliseren en te verduurzamen.”

Met het gebundelde contract komt Rijkswaterstaat ook tegemoet aan wensen van de sector, die al langer vraagt om projecten op te schalen en te clusteren. De waarde van het contract is nog niet bekend.

Partner van Aanbestedingscafé:

Defensie trekt voorlopige gunning aanbesteding gevechtspakken weer in

Het ministerie van Defensie trekt een voorlopige gunning voor de levering van gevechtspakken in het project Defensie Operationeel Kledings Systeem (DOKS) weer in. Een afgewezen potentiële leverancier spande in mei van dit jaar een kort geding aan tegen het ministerie omdat deze het niet eens was met de afwijzing. Defensie wacht de uitkomst van de rechtszaak niet af en trekt de gunning nu al in.

Defensie constateert zelf dat de aanbestedingsdocumentatie niet helder genoeg is. Staatssecretaris Visser schrijft in een brief aan de Tweede Kamer: “Naar aanleiding van de dagvaarding heeft Defensie geconstateerd dat de aanbestedingsstukken op onderdelen onduidelijk en voor meerdere uitleg vatbaar zijn.” Vijf bedrijven die in het voorjaar van 2019 al waren geselecteerd door het ministerie, worden opnieuw uitgenodigd een inschrijving te doen. “In een nieuwe gunningsfase kunnen onduidelijkheden worden gecorrigeerd en worden de lessen uit de eerdere fase van de gunning toegepast”, stelt Visser.

Overbrugging
Het project krijgt door het intrekken van de gunning een jaar vertraging. Militairen krijgen naar verwachting medio 2023 de kleding die door het project DOKS verstrekt moet worden. Ter overbrugging krijgen alle militairen een aangepaste versie van het gevechtspak dat nu wordt gedragen door het Korps Mariniers.

Partner van Aanbestedingscafé:

Staatssecretaris ziet af van eigen onderzoek naar mogelijke fraude Keolis

Staatssecretaris Keijzer laat het aan de provincies om onderzoek te doen naar de mogelijke fraude bij de aanbesteding van de concessie IJssel-Vechtstreek. Dat laat ze weten aan de Tweede Kamer. Kamerleden hadden gevraagd of zij bereid was een onderzoek in te stellen.

Keijzer stelt dat het reeds ingestelde onderzoek van de provincies Flevoland, Overijssel en Gelderland afdoende is. Indien er strafbare feiten zijn gepleegd is het aan het Openbaar Ministerie om de zaak verder op te pakken. Als de lopende onderzoeken zijn afgerond wil Keijzer wel in gesprek met de provincies om te bekijken welke lessen er uit de zaak getrokken kunnen worden.

Vandaag besluiten de drie provincies of ze de verleende concessie aan Keolis intrekken.

Onderzoeksplatform Follow the Money meldde eind mei dat er gebruik gemaakt zou zijn van side-letters, waardoor het vereiste zero-emissie-materieel niet geleverd hoefde te worden. Keolis meldde daarop zelf het voorkomen van onrechtmatigheden bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Partner van Aanbestedingscafé:

Kabinet haalt voor 44 miljoen euro infraprojecten naar voren

Minister Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) stelt ruim 44 miljoen euro beschikbaar voor een eerste pakket om bouwwerkzaamheden te versnellen. Ook haalt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de aanbesteding voor de A58 en de A1 naar voren. Het eerder inplannen van de werkzaamheden moet een impuls geven aan de Nederlandse bouwsector.

Van Nieuwenhuizen maakt melding van de investering van 44,1 miljoen euro in een voortgangsrapportage over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT). De verbreding van de A1 bij knooppunt Azelo stond gepland voor 2022, maar wordt nu bewust eerder in de markt gezet. Naast grote bouwprojecten, worden ook onderhoudswerkzaamheden aan de Nederlandse infrastructuur eerder ingepland. Het gaat dan om het versneld uitvoeren van asfaltwerkzaamheden, onderhoud en renovatie aan sluizen, tunnels of bruggen of werk voor de kustlijnzorg. De vervroegde werkzaamheden moeten de bouwsector ondersteunen nu deze te maken krijgt met de coronacrisis en de al langer spelende stikstofproblematiek.

Investeren in fietsinfrastructuur
Daarnaast wil het ministerie fors investering in fietsinfrastructuur. Aan het einde van de huidige kabinetsperiode moet er in totaal een half miljard euro aan investeringen gedaan zijn om de infrastructuur voor de fietser te verbeteren. Dan gaat het onder meer om de aanleg van fietssnelwegen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Duitse inkoop mondkapjes via Open House leidt tot chaos

De Duitse overheid is in verlegenheid gebracht door de chaotische afhandeling van de inkoop van mondkapjes. Die vond plaats via een Open House-constructie. Veel handelaren sloten een deal en leverden mondkapjes, maar betaling blijft vooralsnog uit.

Net als andere Europese overheden zocht ook Duitsland aan het begin van de coronacrisis naarstig naar beschermingsmiddelen voor zorgpersoneel. Het Duitse ministerie van Volksgezondheid bestelde bij zevenhonderd leveranciers mondkapjes. Een deel daarvan heeft inmiddels een rechtszaak aangespannen tegen het ministerie omdat deze niet overgaat tot betaling. Specialisten stellen dat de Duitse overheid beter had kunnen kiezen voor een raamovereenkomst in plaats van een Open House-constructie.

Afgekeurde mondkapjes
Na het uitschrijven van de procedure werden er 738 orders geplaatst door het ministerie, maar het is onduidelijk hoeveel maskers er in totaal geleverd zijn. Wel werd duidelijk dat de keuringsinstantie TÜV niet in staat was alle geleverde maskers op tijd te testen. Bij de testen die wel uitgevoerd werden, bleek dat een vijfde van de maskers ondeugdelijk was.

De afgekeurde mondkapjes zijn opgeslagen. Leveranciers klagen dat ze de mondkapjes niet terug kunnen krijgen, niet betaald krijgen en ook in sommige gevallen ook geen testresultaten hebben waarmee aangetoond kan worden dat de mondkapjes inderdaad niet deugen.

Bron: Duitslandinsituut.nl, Tagesspiegel.de

Partner van Aanbestedingscafé:

Concessie hoofdrailnet opnieuw onderhands gegund aan NS

De Nederlandse Spoorwegen krijgen de concessie voor het hoofdrailnet opnieuw gegund voor tien jaar. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat omzeilt daarmee net op tijd strengere Europese regelgeving die buitenlandse concurrentie op het spoor moet vergemakkelijken.

De huidige gunning aan de NS loopt voor een periode van tien jaar vanaf 2015, en zou dus in 2024 aflopen. Het kabinet kiest opnieuw voor een onderhandse gunning aan de NS, en niet voor een aanbesteding van het hoofdrailnet. De concessie wordt net gegund voor er vanuit Europa strengere regels ingaan. De Europese Commissie wil dat er in de toekomst meer concurrentiemogelijkheden zijn op het spoor, ook voor buitenlandse vervoerders. Het kabinet stelt wel als voorwaarde dat de prestaties van de NS verder omhooggaan. Enkele regionale lijnen worden vanaf 2025 wel aanbesteed, zoals de sprinter tussen Zwolle en Leeuwarden.

Nadelen van aanbesteden
Van Veldhoven ziet een aantal nadelen kleven aan een aanbesteding van het vervoer op het hoofdnet. Het net zou opgeknipt moeten worden voor diverse aanbestedingen, een complexe aangelegenheid waar voor het aflopen van de huidige concessie te weinig tijd voor is. Daarnaast is het netwerk dichtbereden en complex. Nederland zou ook een ‘testcase’ worden voor de nieuwe Europese regels, die volgens Van Veldhoven deels nog onduidelijk zijn. “Aanbesteding van de integrale HRN-vervoerconcessie is zeer complex en risicovol voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer”, schrijft ze aan de Tweede Kamer. Door voor een nieuwe onderhandse gunning te kiezen wil ze eventuele risico’s minimaliseren.

Volgens Van Veldhoven staat het belang van de reiziger voorop, ongeacht de manier van gunnen. “De Commissie erkent dat er situaties zijn waarin je toch niet voor aanbesteding zou willen kiezen. In het belang van de reiziger”, stelt ze.

Bron: de Volkskrant

Partner van Aanbestedingscafé:

Ministerie van Financiën stelt aanbesteding betalingsverkeer uit vanwege coronavirus

Minister Hoekstra van Financiën heeft de Tweede Kamer laten weten dat de aanbesteding van betalingsverkeer van de Rijksoverheid worden uitgesteld. Potentiële leveranciers geven aan zich niet optimaal voor te kunnen bereiden op de inschrijving. Daarom worden pas vanaf augustus nieuwe aanbestedingen voor betalingsverkeer van de Rijksoverheid gepubliceerd.

“De financiële instellingen die mogelijk belangstelling hebben voor de aanbesteding ‘girale betalingsverkeer Rijk’ gaven in een vragenronde in meerderheid aan dat de gewijzigde werkwijze en werkzaamheden ten gevolge van het coronavirus, een optimale voorbereiding van een inschrijving op dit moment bemoeilijkt”, schrijft Hoekstra in een brief aan de Tweede Kamer. Hij kondigde in maart van dit jaar al aan dat het Rijk de aanbestedingen uit zou schrijven.

Alleen de aanbesteding voor betaalverkeer via creditcards loopt nu. Deze bevindt zich in de beoordelingsfase. De rest van de publicaties volgt later dan gepland omdat het ministerie verwacht anders te weinig of ongeschikte inschrijvingen te zullen ontvangen. De nog te publiceren aanbestedingen worden vanaf augustus steeds met tussenpozen van twee maanden openbaar gemaakt.

Partner van Aanbestedingscafé:

Kabinet zet 1,5 miljoen euro in voor beschikbaarheidsvergoeding OV

Vorige week kondigde het kabinet aan dat er een beschikbaarheidsvergoeding komt voor openbaar vervoer onder concessie. OV-bedrijven schalen sinds 1 juni hun werkzaamheden op maar lopen door gedaalde reizigersaantallen – vanwege het coronavirus – inkomsten mis. De overheid streeft ernaar die te compenseren.

OV-bedrijven kunnen een vergoeding tot 93% van de kostendekkingsgraad krijgen. In totaal zal dat de overheid 1,5 miljard euro kosten. Voorwaarde is wel dat vervoerders afzien van het uitkeren van dividend en bonussen. Ook het inkopen van eigen aandelen is uit den boze. Het bedrag dat overblijft leggen de vervoerders zelf bij.

De partijen die een beroep doen op de vergoeding zullen volledig meewerken aan het gevraagde inzicht in de kosten en in de opbrengsten die wel binnenkomen. De decentrale overheden betalen de bijdragen vanuit de huidige concessieafspraken volledig door”, schrijft staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, Stientje van Veldhoven, in een brief aan de Tweede Kamer.

De steunmaatregelen zullen lopen over de periode van 31 maart tot en met 31 december 2020 en worden daarna geëvalueerd.

Partner van Aanbestedingscafé:

Nog geen medische apparatuur en mondkapjes geleverd via Europese aanbestedingen

De door de Europese Commissie uitgeschreven aanbestedingen voor beschermingsmiddelen en medische apparatuur hebben nog geen daadwerkelijke levering opgeleverd voor Nederland. Dat schrijft Minister van Rijn in reactie op kamervragen over de Europese aanbestedingen.

Vanaf 28 februari konden alle EU-lidstaten zich inschrijven voor deelname aan de Europese aanbestedingen. Op dit moment lopen er vier Europese aanbestedingen: twee procedures voor persoonlijke beschermingsmiddelen, één voor beademingsapparatuur en één voor laboratoriumapparatuur en materiaal.

Schaarste
Van Rijn laat weten dat ook op Europees niveau beschermingsmiddelen en medische apparatuur schaars zijn. “Bij de Europese aanbestedingsprocedures loopt de EC tegen vergelijkbare problematiek aan als de individuele lidstaten die persoonlijke beschermingsmiddelen en andere hulpmiddelen proberen in te kopen. Voorbeelden hiervan zijn de schaarste van de middelen, lange levertijden en de noodzaak tot aanvullende controle op kwaliteit van beschermingsmiddelen die niet uit Europa komen.”

Er wordt op dit moment een inventarisatie gemaakt van leverbare producten. Tot nu toe blijkt dat geen van de middelen op korte tijd geleverd kan worden. Voor beademingsapparatuur kijken de lidstaten zelfs tegen een levertermijn van 52 weken aan bij het bedrijf dat de aanbesteding heeft gewonnen.

Landelijk Consortium Hulpmiddelen
Nederland heeft zich voor alle procedures ingeschreven. Voor drie van de vier aanbestedingen heeft de Europese Commissie inmiddels raamcontracten getekend met bedrijven. Medische apparatuur en beschermingsmiddelen die de afgelopen tijd wel geleverd konden worden, zijn ingekocht door Het Landelijk Consortium Hulpmiddelen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Tolkdiensten overheid toch aanbesteed

Minister Grapperhaus van Justitie heeft de Tweede Kamer laten weten dat tolkdiensten toch aanbesteed zullen worden, ondanks aanhoudend protest van tolken en vertalers. Het intern regelen van tolkdiensten – waardoor een aanbesteding niet noodzakelijk is – is volgens Grapperhaus geen optie.

Grapperhaus geeft in een kamerbrief aan dat hij niet wil kiezen voor het intern regelen van tolkdiensten, via het inhuren van tolken bij het Rijk of door eigen medewerkers in te zetten als intermediair. Volgens Grapperhaus is het aantal benodigde tolkdiensten te groot en te divers. Ook overschrijdt de grootste opdrachtgever, het OM, met het aantal benodigde tolken de drempelwaarden voor het aanbesteden. De huidige wijze van inkoop is als onrechtmatig beoordeeld door de Auditdienst Rijk en de Algemene Rekenkamer, schrijft hij. Daarom zal de inkoop van tolkdiensten voortaan via aanbestedingen verlopen, waarbij gebruik wordt gemaakt van intermediairs.

Parlementair advocaat
Tolken protesteren al vanaf begin dit jaar tegen de voorgenomen inkoop van tolkdiensten via aanbestedingen. Die zouden moeten verlopen via bemiddelingsbureaus, waarbij een deel van de verdiensten dáár, en niet bij de tolken terecht komt. Daarop volgden meerdere gesprekken met de branche en werd er een parlementair advocaat ingeschakeld. Deze concludeerde onlangs dat aanbesteden alleen noodzakelijk is als de overheid kiest voor inkoop via intermediairs.

“Gegeven het advies van de parlementair advocaat en mijn reactie hierop ga ik ervan uit dat er voldoende helderheid is geboden en ga ik over tot het uitvoeren van de aanbestedingen in lijn met de ontwikkelde systematiek”, schrijft de minister. 

Partner van Aanbestedingscafé:

Keolis fraudeert bij aanbesteding ov-concessie

Vervoermaatschappij Keolis heeft op frauduleuze wijze de aanbesteding voor ov-concessies in de IJssel-Vechtstreek binnengehaald. Door via side letters geheime afspraken te maken over de levering van elektrische bussen met busbouwers Ginaf en BYD lukte het om de aanbesteding binnen te halen, zonder daadwerkelijk levergaranties te krijgen. Dat melden bronnen aan onderzoeksjournalistiek platform Follow the Money.

Keolis kwam via de side letters overeen dat de leveranciers geen gevolgen zou ondervinden van het te laat of niet leveren van elektrische bussen. De zero-emissie voertuigen waren noodzakelijk voor het winnen van de aanbesteding. Op papier was dat geregeld zodat Keolis de opdracht ter waarde van 900 miljoen euro gegund zou krijgen, maar in werkelijkheid hoefde de leverancier de levering niet te garanderen zonder daarvoor gestraft te worden. Die garanties waren wel degelijk een vereiste voor de aanbesteding.

Chinese leverancier
Begin dit jaar schreef de Nederlandse busfabrikant VDL nog een boze brief over de keuze voor een Chinese leverancier in plaats van een Nederlandse fabrikant. Keolis had voor BYD gekozen omdat VDL volgens de vervoerder geen zekerheden kon geven over het leveren van de elektrische bussen. Diverse partijen in de Tweede Kamer stelden naar aanleiding hiervan kamervragen. Staatssecretaris Keizer van Economische Zaken beloofde een onderzoek in te stellen en liet onlangs nog aan de Tweede Kamer weten dat er geen sprake was van onjuist handelen bij de aanbesteding.

De directeur die de sideletters getekend heeft, is geschorst. Dat geldt ook voor de vlootmanager van Keolis. Het vervoersbedrijf laat weten afstand te nemen van de werkwijze en maatregelen te treffen.

 

Bron: Follow the Money

Partner van Aanbestedingscafé:

Geen sprake van belangenverstrengeling aanbesteding marineschepen

Minister van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat laat weten dat er geen sprake is geweest van belangenverstrengeling bij de aanbesteding van drie marineschepen, tussen 2017 en 2019. Een door Rijkswaterstaat ingehuurde adviseur die betrokken was bij de aanbesteding, bleek een patent te hebben op een techniek die op de nieuwe schepen werd toegepast.

De opdracht voor de drie Multi Purpose Vessels (MPV-30) ging bij gunning naar de Friese werf Bijlsma Wartena. De werf die naast de opdracht greep, protesteerde tegen de rol van de ingehuurde adviseur. De VVD vroeg om opheldering, waarna Rijkswaterstaat een onderzoek instelde. Van Nieuwenhuizen laat in een kamerbrief weten:

“Het onderzoek naar de vermeende belangenverstrengeling tijdens de aanbesteding van de MPV-30 concludeert: er is geen belangenverstrengeling en/of persoonlijke bevoordeling van de externe adviseur geconstateerd; wel was er sprake van schijn van belangenverstrengeling. RWS neemt maatregelen om bij volgende aanbestedingen ook de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen.”

Ongeschikt
Eerder bleek dat de aangekochte schepen ongeschikt waren voor hun taak. Al tijdens de bouw concludeerde Rijkswaterstaat dat de schepen te diep lagen. Ook het zicht van de stuurman zou belemmerd worden door de kraan op het dek. Van Nieuwenhuizen laat weten dat de schepen toch in gebruik kunnen worden genomen. Het eerste schip wordt nog dit jaar opgeleverd.

Partner van Aanbestedingscafé:

Waterschappen zetten stappen richting duurzame inkoop en aanbestedingen

De Nederlandse waterschappen hebben vorig jaar nieuwe stappen gezet richting duurzamere inkoop en aanbesteden. Er is een gezamenlijke inkoopstrategie ontwikkeld en er is gebruik gemaakt van CO2-beprijzing. Dat blijkt uit het rapport ‘Op weg naar klimaatneutrale en circulaire waterschappen’.

In 2019 heeft de Unie van Waterschappen zich middels elf projecten beziggehouden met duurzaam inkopen en aanbesteden. Financiering voor deze projecten kwam rechtstreeks uit de Klimaatenvelop van het Rijk. Hiermee worden gemeenten en andere overheden gestimuleerd ervaring op te doen met klimaatneutraal en circulair inkopen. De projecten draaiden voornamelijk om bewustwording en toepassing van CO2-beprijzing.

Resultaten
In het eindrapport worden de resultaten van de projecten gegeven. Zo heeft een aantal waterschappen zich gecertificeerd voor de CO2-prestatieladder, zijn meer waterschappen gaan werken met de DuboCalc, een tool waarmee milieu-impact van een ontwerp op verschillende milieuthema’s bepaald kan worden, waaronder CO2. Daarnaast is er een gezamenlijke inkoopstrategie opgezet. Ook is er voor het eerst gewerkt met de door het RIVM ontwikkelde monitor voor MVI bij de waterschappen.

Het is de bedoeling dat de gebruikte tools de komende tijd worden uitgerold bij alle Nederlandse waterschappen.

Bron: Unie van Waterschappen

Partner van Aanbestedingscafé:

Europese Commissie wil dat overheden vaker duurzaam gaan aanbesteden

De Europese Commissie vindt dat overheden te weinig kiezen voor duurzame aanbestedingen en wil dat er vaker duurzame, sociale en innovatiegerichte overwegingen opgenomen worden in aanbestedingen. Een target voor ‘groene’ aanbestedingen ligt in het verschiet. Ook moeten er duidelijke richtlijnen komen op dit vlak, zodat ambtenaren voldoende rechtszekerheid krijgen bij het uitvragen van duurzame overheidsopdrachten.

‘Groen’ en duurzaam aanbesteden draagt bij aan het behalen van Europese en nationale klimaatdoelstellingen. De afdeling Economische Zaken, Waterschapsbeleid en Levenskwaliteit van de Europese Commissie wil daarom dat het aantal groene aanbestedingen omhooggaat.

Obstakels
De werkgroep herkent een aantal obstakels voor duurzaam aanbesteden. Zo zouden Europese aanbestedingsregels soms in strijd zijn met duurzame doelstellingen. Autoriteiten zien het gebruik van groene specificaties bijvoorbeeld als een juridisch risico in verband met discriminatie, corruptie, transparantie en begunstiging. Duurzame aanbestedingen zijn volgens de groep ingewikkelder en vereisen specifieke kennis. Ook ontbreekt het aan monitoring van de effecten van groen aanbesteden en wordt er onvoldoende rekening gehouden met negatieve milieukosten in begrotingen.

Aanbevelingen
Om het aantal groene aanbestedingen omhoog te krijgen doet de Europese Commissie een aantal aanbevelingen. Zo zou er een doelstelling voor het aantal groene aanbestedingen per overheid moeten komen. Dat werd al genoemd in het recent gepubliceerde Actieplan voor een Europese Circulaire Economie. Daarnaast moeten ambtenaren duidelijke instrumenten en richtlijnen krijgen voor het doen van groene aanbestedingen en moet er een Europees platform met inkoopnetwerk komen. 

De targets voor een aantal verplichte duurzame aanbestedingen moeten verder vorm krijgen in sectorspecifieke richtlijnen, zoals nu bijvoorbeeld al het geval is bij Europese richtlijnen voor schone voertuigen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Overheden kopen vaker in op basis van MVI

Overheden kiezen vaker voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). Dat blijkt uit een evaluatie van het MVI-beleid van de overheid over de periode 2015-2020. MVI komt vaker aan bod tijdens marktconsultaties en krijgt meer gewicht tijdens aanbestedingen. De evaluatie is uitgevoerd in opdracht van vijf ministeries en moet bijdragen aan besluitvorming over het vervolg van MVI-beleid.

Het Plan van Aanpak MVI moest destijds leiden tot handvatten voor duurzaam inkopen en aanbesteden, waarbij vaker gunningscriteria en dialoogfasen werden toegepast. Ook moesten bedrijven uit het mkb betere toegang krijgen tot overheidsopdrachten en moest er meer werkgelegenheid komen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

In het rapport ‘Evaluatie Plan van Aanpak MVI 2015-2020’ stellen de onderzoekers dat er een toename van het gebruik van MVI-gunningscriteria in aanbestedingen te zien is. Daarnaast krijgt MVI een groter gewicht in de scoringsmethodiek en komt het onderwerp vaker aan bod tijdens marktconsultaties. Overheden kopen vaker in op basis van MVI. Wel geven de onderzoekers aan dat zij geen causaal verband tussen het Plan van Aanpak MVI en grotere aandacht voor MVI kunnen aantonen.

MVI komt het vaakst aan bod tijdens het formuleren van de minimumeisen, maar wordt nog weinig toegepast bij contractmanagement of tijdens de contractfase. Social return, circulair, mkb- en milieuvriendelijk inkopen zijn de meest gebruikte thema’s in MVI-beleid. Biobased inkopen is het minst populair.

Aanbevelingen
De evaluatie leidt ook tot aanbevelingen voor toekomstig beleid. Zo kan het effect van MVI flink toenemen als MVI minder vrijblijvend wordt bij decentrale overheden. Daarnaast moet MVI-beleid bij inkopende organisaties in de gehele organisatie ingebed worden. Projectleiders en managers moeten beter doordrongen zijn van het belang van MVI, zodat inkopers hier concreet vorm aan kunnen geven. Dit is in lijn met de signalen die decentrale overheden afgaven tijdens het onderzoek. Zij stellen behoefte te hebben aan een duidelijke structuur en richtlijnen. Daarnaast hebben kleine decentrale overheden behoefte aan meer capaciteit:

“Succesvol toepassen van MVI staat of valt met voldoende tijd en capaciteit. Uit de interviews blijkt dat bij (met name kleinere) decentrale overheden het vaak ontbreekt aan capaciteit. Er is behoefte aan meer inkoop-fte’s zodat bijvoorbeeld betere marktconsultaties kunnen worden gehouden, zodat functionele aanbestedingen kunnen plaatsvinden en zodat gecontroleerd kan worden of contracten worden nageleefd. Bovendien is de functie van ‘inkoper’ is de laatste jaren erg veranderd: van een bestelfunctie naar aanbesteden en beleid uitvoeren. Hierdoor zijn er meer en andere mensen nodig.”

Ten slotte concluderen de onderzoekers dat de kennis van marktpartijen essentieel is voor ambitieuzer en realistischer MIV-beleid. Eigenaarschap van het onderwerp MVI bij het Rijk en structurele financiering kunnen bovendien helpen MVI nog beter op de kaart te zetten.

Partner van Aanbestedingscafé:

Parlementair advocaat: geen aanbestedingsplicht voor tolkdiensten

Het is voor de Nederlandse overheid niet verplicht om de diensten tolken via een aanbestedingsprocedure in te kopen. Dat stelt de ingeschakelde parlementair advocaat in een advies aan de Tweede Kamer.

Eerder zei minister Grapperhaus van Justitie nog dat Nederland wel verplicht was tolkdiensten aan te besteden. Daarop vroeg de Tweede Kamer om een parlementair advocaat, die de zaak moest uitzoeken. Uit het advies van de advocaat blijkt dat er alleen een aanbestedingsplicht geldt als het ministerie met intermediairs gaat werken. De aanbestedingsplicht is echter niet aanwezig als tolkdiensten intern geregeld worden, zonder tussenkomst van derden. Daarop wil de Kamer weten waarom het Rijk ervoor wil kiezen tolkdiensten toch via intermediairs in te kopen.

Protest
De tolken protesteren sinds begin dit jaar fel tegen de voorgenomen nieuwe aanpak. Zij zouden met de nieuwe plannen ingehuurd worden via bemiddelingsbureaus. Die werkwijze zou voor de overheid een grotere pool aan tolken opleveren. Tolken zijn daarentegen bang dat hun inkomsten dalen en dat de kwaliteit van tolkdiensten naar beneden gaat omdat met de nieuwe regels ook tolken met een B1-niveau ingehuurd kunnen worden.

Het advies van de parlementair advocaat ligt op dit moment bij de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid van de Tweede Kamer. Minister Grapperhaus heeft nog niet gereageerd.

Bron: LC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Column: aanbesteden anno 2020: andere dingen te doen

Vijf jaar na de eerste rechtszaak van Urgenda zou het kabinet op 1 april dan eindelijk haar nieuwe klimaatplannen presenteren. Maar vlak voor het weekend deelden ze mee “voorlopig niet met nieuwe maatregelen” te komen om CO2-uitstoot terug te dringen. Want ja, COVID-19 hè. “Veel mensen, ook wij, hebben nu andere dingen te doen”, vond Zijne Onhandigheid Eric Wiebes.

Gelukkig werd ook deze mededeling snel ingetrokken en volgden er toch een aantal maatregelen. Want afgelopen jaren schoven we toch langzaam de goede kant op. In aanbestedingen kwam mondjesmaat meer ruimte voor circulaire maatregelen, sociale ondernemingen kregen meer kans op opdrachten en steeds meer gemeenten durfden het experiment aan. De grote stappen moesten nog komen, maar onder druk van wereldwijde klimaatdemonstraties leken overheden en bedrijven niet veel langer onder die verantwoordelijkheid uit te kunnen komen. Totdat het coronavirus elke krant, talkshow en Facebookdiscussie kaapte.

Het doet gelijk denken aan de financiële crisis van 2008: zodra de schatkist wordt geraakt, is er even geen ruimte voor ideologie. Of, nou ja, niet voor een ‘groene’ ideologie.

Maar is dat niet precies waar we het nu over moeten hebben? De oorzaak van de crisis ligt juist in onze vrije-markt-ideologie: door grootschalige vleesproductie sloeg het virus over, door onze vliegdrang verspreidde het binnen no-time wereldwijd. En net als de crisis in 2008 heeft de vrije markt niet de oplossing voor de problemen die ze zelf veroorzaakte; voor besluiten, maatregelen en financiële middelen kijkt ze naar de overheid.

In deze tijd zien we waar de wereld toe in staat is. Jarenlang schoven we de grote plannen voor ons uit met de hectiek van alledag als excuus. Terwijl we vonden dat de samenleving ‘moest’ doordenderen, is er blijkbaar wel de ruimte om de markt stil te zetten voor het grotere belang.

Voor veel mensen is dit de tijd voor de klussen die je normaal altijd voor je uit blijft schuiven. Er is na deze crisis geen excuus meer voor rommelige garages, overwoekerde tuintjes en ongelakte plinten.

Dat geldt ook voor de politiek en het bedrijfsleven; het is de periode om de plannen te maken die je al jaren voor je uitschuift. Nu deadlines worden opgeschort en aanbestedingen worden uitgesteld, is het aan organisaties en overheden om de impactmogelijkheden binnen aanbestedingen serieus te verkennen. Want veel mensen, ook ministers, hebben nog andere dingen te doen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijkswaterstaat introduceert langere onderhoudscontracten

Drie grote onderhoudscontracten van Rijkswaterstaat krijgen een andere vorm. Er wordt ingezet op een langere contractduur en het benutten van specifieke expertise van aannemers bij infra-projecten.

De nieuwe contracten zijn onderdeel van het project ‘Op weg naar een vitale infra’. Het gaat om twee contracten voor onderhoud aan wegen en één voor onderhoud aan vaarwegen, in het oosten van het land.

Concurrentiegerichte dialoog light
Het prestatiecontract voor het hoofdwegennet bij Rijkwaterstaat West-Nederland Noord krijgt een contractduur van vijf jaar met optie tot verlenging van drie jaar. Daarbij wil Rijkswaterstaat gebruik gaan maken van de concurrentiegerichte dialoog light bij de aanbesteding en inzetten op Best Value.

Voor prestatiecontracten in Noord Nederland wordt de contractduur ook verlengd. Bovendien zullen opdrachten worden opgedeeld naar werksoort. Daardoor moeten gespecialiseerde partijen sneller betrokken kunnen worden.

Onderhoud vaarwegen
Ook het prestatiecontract voor vaarwegen in Oost-Nederland krijgt een duur van vijf jaar en bij de selectie van partijen wordt gebruik gemaakt van Beste Kwaliteit Prijs Verhouding (BKPV) en de Milieu Kosten Indicator (MKI). Rijkswaterstaat roept betrokken partijen op daarbij data te verzamelen over het areaal en die te delen, zodat de onderhoudsopgave in de toekomst beter te voorspellen valt.

Als de aanpassingen van de contracten goede resultaten opleveren zullen meer onderhoudscontracten worden aangepast. De nieuwe contracten worden binnenkort gepubliceerd.

Partner van Aanbestedingscafé:

Ernstige twijfels rechtmatigheid aanbesteding corona-apps

Het kabinet wil razendsnel twee corona-apps de wereld in helpen. Innovatieve ondernemers kregen slechts de paasdagen de tijd om een voorstel in te sturen en voor 18 april moeten de apps klaar zijn voor een publieke proef, de zogenaamde ‘appathon’. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) omzeilt de normale procedure en zet de opdracht geheel naar eigen inzicht en met volle vaart ‘in de markt’. In dit geval mag de overheid direct met appbouwers onderhandelen, wat normaal uit den boze is. Is deze snelheid terecht en geoorloofd?

Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking
Bij hoge uitzondering mag er gebruik worden gemaakt van de ‘onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking’. Het inkoopproces wordt zo minder transparant, maar in een crisissituatie moet er snel gehandeld worden. Tot zover kan ik er zeker begrip voor opbrengen.

Maar een publicatie van een aanbesteding op Goede Vrijdag en dan de dag na Pasen om 12:00 uur reactie verwachten vind ik disproportioneel. Een publicatie op 11 april wordt namelijk pas op 12 april uitgestuurd door systemen met tendersignalering. Vanwege het paasweekend zullen veel bedrijven deze e-mails pas op dinsdagochtend lezen, waardoor ze hoogstens een paar uur hadden om te reageren. Een stressvolle klus, die ook ten koste van de zorgvuldigheid gaat.

Bliksemprocedure voor apps: mag dat wel?
Voor het mogen doorlopen van een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking gelden strikte regels, die ook door de Europese Commissie op 1 april nog eens duidelijk zijn ingekleurd. Aanbestedende diensten kunnen deze methode alleen in strikt noodzakelijke gevallen inzetten, waarbij sprake is van dwingende spoed door gebeurtenissen die de aanbestedende dienst niet kon voorzien. Daarnaast moet het voor de aanbestedende dienst onmogelijk zijn om de verkorte termijnen voor openbare procedures, niet-openbare procedures en mededingingsprocedures met onderhandeling in acht te nemen (art. 2.74 AW2012).

De commissie doelt in haar toelichting vooral op de noodzakelijke behoeften van zorginstellingen en ziekenhuizen, zoals beschermingsmiddelen, laboratoriumcapaciteit, behandelingsfaciliteiten en bedden. Het is maar de vraag of dit ook voor deze apps mocht gelden.

Aanbesteding als marktconsultatie is geen procedure
Daar komt nog bij dat het ministerie er nu voor heeft gekozen om deze ‘aanbesteding’ op TenderNed te publiceren als marktconsultatie, waardoor het feitelijk geen procedure is. Een marktconsultatie is namelijk bedoeld ter voorbereiding op een aanbesteding. Het ministerie zegt dat ze gebruik maken van een procedure met verkorte termijnen. Bij een dergelijke procedure horen belangstellenden tenminste tien dagen te hebben om hun inschrijving in te dienen en niet slechts drie. Het is niet precies bekend hoe deze marktconsultatie zich gaat vervolgen, maar het lijkt erop alsof het ministerie op basis van de uitkomsten van de consultatie direct wil gunnen.

De planning is als volgt:

Als de inschrijver niet wordt verkozen, krijgt hij daar bovendien geen bericht van. Hiermee lijkt ook het transparantiebeginsel volledig losgelaten te worden. In feite gunt het ministerie met deze werkwijze rechtstreeks aan een marktpartij. Mijns inziens konden alleen partijen die al op de hoogte waren op tijd aan dit verzoek voldoen en zich op tijd voorbereiden op het testweekend.

Zorgen over oplevering en privacy
Partijen die niet voor dinsdag 14 april 12:00 uur hebben gereageerd, vallen buiten de boot voor deze overheidsopdracht. De eis was namelijk dat er op 18 april al een pilot werd gedraaid en dat de app eind deze maand live kan. Dat is alleen mogelijk als er een bestaande oplossing wordt gebruikt, want een app binnen een paar dagen na de gunning opleveren lijkt mij onmogelijk. Ook bestaan er twijfels over de borging van privacy, wat ook bleek uit de test afgelopen weekend.

Twijfels over rechtmatigheid
Ik snap wel dat het ministerie op dit moment zoekt naar creatieve oplossingen, maar ik heb zelf het idee dat de ‘aanbesteding’ van de app er een voor de bühne is geweest.

Bovendien heb ik ernstige twijfels over de rechtmatigheid van deze procedure. Er zijn volgens het ministerie 750 inschrijvingen binnengekomen die in twee dagen beoordeeld moeten worden. Mij lijkt dit aantal onwaarschijnlijk veel en een lastige opgave om dit in zo’n korte tijd te verwerken. Afgelopen weekend is er met zeven apps getest tijdens de appathon. Geen enkele app bleek te voldoen.

Het Rijk heeft ongetwijfeld bestaande contracten met leveranciers van apps; hadden ze het daar niet kunnen zoeken? Dit zou een rechtmatige manier zijn conform 2.163e Aw 2012: een overheidsopdracht kan zonder nieuwe aanbestedingsprocedure worden gewijzigd wanneer de behoefte aan wijziging het gevolg is van omstandigheden die een zorgvuldige aanbestedende dienst niet kon voorzien. Dat zou toch een stuk eenvoudiger en logischer geweest zijn?

Of dit alles daadwerkelijk onrechtmatig is, kan echter alleen door de rechter getoetst worden als een ondernemer gaat procederen óf Nederland op de vingers getikt wordt door de Europese Commissie. Beide situaties zie ik in deze hectische tijd niet zo snel gebeuren.

Partner van Aanbestedingscafé:

Appathon VWS leidt nog niet tot gedroomde corona-app

De appathon die dit weekend werd gehouden door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft nog niet geleid tot dé corona-app. Veiligheidsexperts zijn zeer kritisch op de gepresenteerde software en de insteek van de procedure. In zes van de zeven apps was een beveiligingslek te vinden.

De appathon volgde op de haastig uitgeschreven aanbesteding van het ministerie. Daarop kwamen 660 plannen binnen waarvan er zeven werden gepresenteerd tijdens de appathon. Tijdens die sessie, die een heel weekend duurde, werden bouwers ondervraagd door experts en konden geïnteresseerden via Youtube meekijken. De corona-app moet de GGD’s gaan ondersteunen bij het uitvoeren van contactonderzoeken.

Beveiligingslekken
Tijdens het weekend bleek dat er beveiligingslekken in zes van de zeven apps zaten. RTL Nieuws vond zondagochtend persoonsgegevens van tweehonderd personen in de broncode van corona-app Covid19. Daarop namen de bouwers maatregelen. Meer functionaliteiten werden tijdens de appathon verbeterd, maar geen van de apps is af.

Geen kant-en-klare oplossing
Het ministerie van VWS erkent dat er nog geen kant-en-klare app beschikbaar is. Privacy-deskundigen hekelen de snelheid waarmee de corona-apps ontwikkeld moeten worden. “Signalen van experts die de afgelopen dagen deelnamen aan een consultatie waarbij een grote lijst met ingediende voorstellen passeerden, waren zeer verontrustend”, schrijft organisatie Bits of Freedom. “De enorme haast waarmee het proces werd ingestoken deed op allerlei manieren afbreuk aan een al wankel vertrouwen.” Een aantal experts die de honderden voorstellen moesten beoordelen trok zich vroegtijdig terug uit het proces. Ze meenden te weinig tijd te hebben voor een goede beoordeling.

Het ministerie maakte voor de razendsnelle aanbesteding gebruik van de onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking vooraf, sinds kort toegestaan door de EU om overheidsinstellingen de mogelijkheid te geven snel te handelen bij inkooptrajecten gerelateerd aan de coronacrisis.

Vervolgstappen
Vandaag buigt de toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens zich over de app. Morgen vindt er een hoorzitting met experts plaats. Daarna neemt het kabinet een beslissing over volgende stappen. Aanstaande woensdag volgt een kamerdebat over de corona-app.

Bron: NOS.nl, FD.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Overheid zet haastig marktconsultatie op voor corona-app

De Nederlandse overheid wil razendsnel input hebben voor een nog te ontwikkelen corona-app. Vorige week vrijdag werd een marktconsultatie op TenderNed gepubliceerd. Op 14 april, om 12:00 uur, moeten geïnteresseerde partijen zich hebben ingeschreven. De snelle gang van zaken leidt tot kritiek bij politieke partijen en tech-experts.

Minister Hugo de Jonge kondigde op 7 april j.l. aan dat de overheid apps in wil zetten om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan en te monitoren. Zo zou ook de economie sneller van het slot gehaald kunnen worden. Dergelijke apps moeten nog ontwikkeld worden. Daarom heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op Goede Vrijdag een ‘Uitnodiging slimmen digitale oplossingen Corona’ geopend. Partijen hadden – inclusief het paasweekend – slechts vijf dagen om zich in te schrijven. Daarbij vraagt het ministerie expliciet of de aangeboden oplossingen in de maand april al getest of in productie genomen kunnen worden. Aanstaande zaterdag wil men al starten met een publieke proef van één of meerdere apps.

Kritiek
D66-kamerlid Kees Verhoeven begrijpt dat er haast geboden is bij de ontwikkeling van dit soort apps, maar vindt dat het doel van de apps vooralsnog te onduidelijk is. De Tweede Kamer heeft volgens hem onvoldoende invloed op het proces. “Het is een aanbestedingsproces geworden, terwijl het een ontwerpproces had moeten zijn”, zegt Marleen Stikker, directeur van Waag Society. Diverse experts dringen er op aan de broncode openbaar te maken. Dat zou argwaan onder burgers, met het ook op privacy, weg kunnen nemen. Daardoor kunnen ook meerdere ontwikkelaars tegelijk aan dezelfde app werken.

In Singapore wordt al een app gebruikt om contactonderzoek te doen. De ervaring daar leert dat dit alleen werkt ter ondersteuning van ‘handmatig’ contactonderzoek, uitgevoerd door professionals.

Bron: BNR.nl, FD.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

EU: Onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking vooraf is bij dwingende spoed toegestaan

De Europese Commissie laat in zogeheten Richtsnoeren weten dat een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking vooraf, bij hoge uitzondering en onder specifieke omstandigheden, toegestaan is. Zo wil de Europese Commissie overheidsinkopers in alle lidstaten meer handvatten geven om de coronacrisis het hoofd te bieden.

Het toestaan van een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking vooraf geldt alleen voor inkoop onder onvoorziene omstandigheden, waarbij een reguliere (openbare) aanbesteding of versnelde procedure niet toereikend is. In het meest dringende geval kunnen overheidsinkopers zelfs rechtstreeks gunnen aan een vooraf geselecteerde ondernemer. Die ondernemer moet dan wel de vereiste levering kunnen uitvoeren.

In dit soort gevallen zal het voornamelijk gaan om de inkoop van beschermingsmiddelen zoals mondkapjes en andere medische materialen en apparatuur, die binnen enkele dagen of uren moeten worden ingekocht.

Markt inschakelen
Daarnaast roept de Europese Commissie op inkopers de markt in te schakelen voor het vinden van oplossingen. Inkopers kunnen bijvoorbeeld leveranciers verzoeken hun productie op te schalen. Voor aankopen op de middellange termijn spoort de Commissie inkopers aan gezamenlijk in te kopen “om een betere prijs-kwaliteitverhouding te verkrijgen en te zorgen voor een bredere toegang van bedrijven tot de zakelijke mogelijkheden en een breder aanbod van beschikbare voorraden”.

Verkorte termijnen
In spoedeisende gevallen kunnen normale inschrijftermijnen worden verkort tot 15 dagen bij een openbare aanbesteding en 10 dagen bij een niet-openbare aanbesteding. Per geval moet beoordeeld worden of het om een spoedeisende situatie gaat.

De onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking vooraf kan alleen worden ingezet in de overbruggingsperiode “tot er stabielere oplossingen kunnen worden gevonden, zoals een raamcontract voor leveringen of diensten dat via de gewone procedure (met inbegrip van de versnelde procedure) wordt geplaatst.”

Lees de Richtsnoeren van de Europese Commissie betreffende het gebruik van het kader voor overheidsopdrachten in de door de Covid‐19-crisis veroorzaakte noodsituatie hier.

Partner van Aanbestedingscafé:

Vattenfall ziet af van deelname aanbesteding Nederlands windpark op zee

Energiebedrijf Vattenfall schrijft zich niet in voor de aanbesteding voor het windpark Hollandse Kust Noord. De aanbesteding werd afgelopen donderdag geopend, maar door onzekere economische omstandigheden als gevolg van het coronavirus voelt het Zweedse energiebedrijf zich genoodzaakt af te zien van deelname. Dat is opvallend, want het bedrijf won al twee maal de aanbesteding voor de aanleg van vergelijkbare windparken op zee.

Vattenfall ziet dat er problemen ontstaan in de hele energieketen. Er is minder vraag naar energie vanwege de beperkende coronamaatregelen. Daarnaast voorziet het energiebedrijf dat er betalingsachterstanden zullen ontstaan. Voorlopig houdt Vattenfall zich daarom bezig met bestaande energiecentrales en projecten.

Hollandse Kust Zuid
Eerder won Vattenfall de aanbesteding voor twee andere grote, Nederlandse windparken op zee: Hollandse Kust Zuid I & II en Hollandse Kust Zuid III & IV. Samen met het nieuwe windpark Hollandse Kust Noord en het nog aan te leggen windpark Hollandse Kust West, vormen de windparken een belangrijk instrument voor het behalen van klimaatdoelstellingen uit het Parijs-akkoord. De windparken Hollandse Kust Zuid I t/m IV leveren energie voor drie miljoen huishoudens.

Welke partijen nog wel in de race zijn voor de lopende aanbesteding van het windpark is nog niet bekend. Het windpark Hollandse Kust Noord moet in 2023 klaar zijn.

Bron: FD.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Zuidasdok opnieuw aanbesteed: extra kosten lopen mogelijk op tot 1 miljard

Het infraproject ‘Zuidasdok’ wordt opnieuw aanbesteed, in deelpakketten. Dat heeft minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur laten weten aan de Tweede Kamer. Het Rijk zal een extra budgetinvestering van 700 miljoen tot 1 miljard euro moeten doen om het project doorgang te laten vinden.

Medio 2019 staakte aannemerscombinatie Zuidplus (Heijmans, Fluor en Hochtief) de werkzaamheden omdat deze niet volgens de gemaakte afspraken konden worden gerealiseerd. Er was te weinig tijd en geld, volgens de bouwers. Er volgde een herijkingstraject onder leiding van oud-minister Sybilla Dekker. Op basis van dat traject en gesprekken met de aannemerscombinatie is nu besloten het project opnieuw aan te besteden, in deelpakketten. Het totale traject moet hierdoor ‘beter hanteerbaar’ worden, waarbij het Rijk voor elk afzonderlijk deelpakket een aannemer zoekt met de juiste expertise. Dekker concludeerde dat er geen mogelijkheden waren tot versnelling of versobering van het project. Zij pleit voor ‘voortvarend’ handelen, zodat de druk op de OV-terminal en de A10 snel afneemt.

Deelpakketten
“Om het project beter beheersbaar te maken hebben de gezamenlijke opdrachtgevers besloten om het project serieel in werkpakketten uit te voeren in plaats van integraal. Daarmee wordt de complexiteit teruggedrongen en wordt de beheersbaarheid vergroot door het verminderen van de onderlinge afhankelijkheden van de verschillende projectonderdelen”, schrijft Van Nieuwenhuizen in de kamerbrief. Naar verwachting wordt het laatste deelpakket pas tussen 2032 en 2036 opgeleverd. Oorspronkelijk zou het project in 2028 gereed zijn.

Aanbestedingswet
De aanbesteding voortzetten met aannemerscombinatie Zuidplus is volgens Van Nieuwenhuizen geen optie: “Doorgaan met de huidige opdrachtnemer, zonder opnieuw aan te besteden staat […] op zeer gespannen voet met de aanbestedingswetgeving.”

Zuidplus rondt dit jaar nog enkele werkzaamheden af. Een planning voor de rest van het project verschijnt naar verwachting in het tweede deel van 2020.

Partner van Aanbestedingscafé:

Kabinet kondigt verbetermaatregelen jeugdzorg aan

In een brief aan de Tweede Kamer kondigen minister Dekker en De Jonge verbetermaatregelen voor de jeugdzorg aan. Het gaat om maatregelen die de organisatorische en wettelijke basis van de jeugdzorg verder moeten verbeteren.

Minister Dekker en De Jonge stellen in de brief dat bestaande regionale samenwerking verbeterd moet worden om administratieve lasten te verlichten. Omdat veel gemeenten een eigen aanpak hebben, zou het voor aanbieders lastig zijn op verschillende behoeften in te spelen. Ook aanbieders moeten ‘qua bedrijfsvoering en toezicht’ een tandje bijzetten.

De ministers schrijven: “De Jeugdwet […] stelt geen nadere eisen aan inhoud en schaal van de samenwerking. De benodigde samenwerking om maatwerk en continuïteit te bieden, leidt helaas tot hogere administratieve lasten voor zowel aanbieders als gemeenten. Ook lukt het onvoldoende om regie en samenhang in de zorg en het jeugdzorglandschap te organiseren.” Ze pleiten voor ‘stevig opdrachtgeverschap’ aan de kant van gemeenten en ‘stevig opdrachtnemerschap’ van aanbieders van jeugdzorg.

Maatregelen en aanvullende wetgeving
In de brief wordt een groot aantal maatregelen en aanvullende wetgeving aangekondigd. In een algemene maatregel van bestuur (AMvB) worden elementen van een reëel tarief voor jeugdzorg vastgelegd, zodat discussie over reële tarieven verdwijnt. “Door te werken met landelijk bepaalde kostprijselementen kunnen gemeenten en aanbieders een beter gesprek voeren over waar zij rekening mee moeten houden om te komen tot een reëel tarief.” De maatregel moet ingaan vanaf 1 april 2021 en geldt alleen voor nieuwe contracten. Lopende contracten hoeven dan niet opnieuw te worden aanbesteed.

Er is ook aandacht voor de continuïteit van zorginkoop. Zo dienen contracten tijdig te worden getekend. Er mag maximaal drie maanden tussen het tekenen en ingaan van een contract zitten. Voor de organisatie van jeugdreclassering en aanverwante jeugdbescherming is dit zes maanden. Gemeenten sluiten bij voorkeur langlopende contracten af van minimaal drie jaar, en spreken in deze contracten ook af hoe nazorg geregeld wordt.

Daarnaast volgt binnenkort wetsvoorstel waarin het emvi-criterium uit de Jeugdwet en Wmo 2015 geschrapt wordt. Gemeenten krijgen meer vrijheid de aanbesteding voor jeugdzorg zelf in te richten als het aan de ministers ligt. Zo kunnen zij de uitvoeringslasten verminderen. Wel dienen gemeenten naar de kwaliteit van de aangeboden jeugdzorg te kijken en blijft het verboden te gunnen op basis van laagste prijs.

Bovenregionale samenwerking
Hoewel gemeenten al samenwerken, erkennen de ministers, zijn er aanvullende afspraken nodig om uniformiteit te waarborgen. Gemeenten blijven verantwoordelijk voor de invulling van de jeugdzorg, maar op een aantal vlakken dienen er ‘bovenregionale afspraken’ te worden gemaakt. Zo dienen gemeenten een aanvullende agenda jeugdhulp te maken waarin ze inventariseren welke hulp en welk aanbod er is. Ook een aansluiting naar lokale hulp dient hierin beschreven te worden. Sommige specialistische vormen van zorg, zoals verslavingszorg of crisishulp, moeten ook bovenregionaal verder worden afgestemd.

Daarnaast wordt er aanvullende wetgeving voorbereid. Zo moeten gemeenten onder andere een ‘regionale entiteit’ oprichten en in stand houden, om de jeugdzorg op regionaal niveau te kunnen organiseren.

Om het opdrachtgeverschap te professionaliseren zetten de ministers in op zelfregulering van zorgaanbieders. Ook onderzoeken zij de mogelijkheid niet-vrijblijvende verbeterprogramma’s in te stellen. Een aantal eisen wordt verankerd in wetgeving, zoals het hebben van een ‘onafhankelijk interne toezichthouder en transparant financieel beleid’.

Gecertificeerde Instellingen
Eerder werd al duidelijk dat gemeente geen extra geld krijgen voor jeugdhulp in Gecertificeerde Instellingen (GI’s). De ministers laten in de brief weten dat gemeenten zelf afspraken moeten maken met GI’s om de caseload terug te brengen naar een aanvaardbaar niveau. Gemeenten moeten ook zelf zorgdragen voor adequate financiering. De Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) gaat regio’s ondersteunen bij het maken van een plan van aanpak. De overheid neemt landelijke knelpunten, zoals een tekort aan arbeidskrachten, voor haar rekening.

Omdat de maatregelen moeten leiden tot efficiëntere organisatie van zorg en een vermindering van administratieve lasten, verwachten de ministers geen ‘structurele meerkosten van de jeugdzorg’.  

Partner van Aanbestedingscafé:

DNB stopt met Europese tender voor gebundelde inkoop standaardsoftware

De Nederlandsche Bank zet een aanbesteding voor de gebundelde inkoop van standaardsoftware stop. De DNB had hiervoor in 2015 een Europese tender opgezet. Andere Europese banken en financiële instellingen konden hierbij aanhaken. Nu stopt de DNB met de tender omdat de noodzakelijke concurrentiestelling door een overname van geselecteerde partijen in het geding komt.

De uitgezette opdracht had zes jaar moeten lopen en had een geschatte waard van 75 tot honderd miljoen euro. De aanbesteding was ontworpen met een concurrentiestelling, die door een overname van geselecteerde partijen niet langer bestaat. Het bedrijf SoftwareOne neemt Comparex over. Beide partijen waren geselecteerd voor de raamovereenkomst. Een derde partij was al afgevallen.

Daarom ziet de DNB af van voortzetting. “De (uiteindelijke) fusie van beide raamcontractanten maakt voortzetting van de raamovereenkomst – juridisch gezien – onmogelijk”, stelt de DNB.

In plaats daarvan heeft de DNB zich nu aangesloten bij de rijksbrede standaardsoftwareaanbesteding EASP (Europese Aanbesteding voor Standaard Programmatuur) 2019.

Bron: Channelweb

Partner van Aanbestedingscafé:

Gemeente Den Helder handelt onrechtmatig voor een bedrag van 1,2 miljoen euro

In de jaarrekening van de gemeente Den Helder over 2019 is een opeenstapeling aan fouten te vinden. De vier onrechtmatigheden zijn samen goed voor 1,2 miljoen euro. Bij twee aanbestedingen is te lang gebruik gemaakt van de verlengingsoptie.

Voor de aanbestedingen in het sociale domein waren contracten afgesloten die niet nogmaals verlengd hadden mogen worden. Daarnaast verleende de gemeente subsidie zonder te toetsen of er op die manier sprake zou zijn van staatssteun en loopt er een pilot met een maatschappelijke partner die in strijd is met fiscale regels en de Participatiewet.

Goedkeurende verklaring
Als het bedrag van 1,2 miljoen euro verder oploopt tot 2 miljoen euro, krijgt de gemeente Den Helder geen goedkeurende verklaring van de accountant. De accountantscontrole loopt nog.

Bron: Noord-Hollands Dagblad

Partner van Aanbestedingscafé:

Strenger toezicht Commissariaat voor de Media na fouten in aanbestedingen

Minister Slob van Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media laat aan de Tweede Kamer weten dat er strenger toezicht komt op het Commissariaat voor de Media. In januari werd bekend dat het Commissariaat fouten had gemaakt bij aanbestedingen met een waarde van meer dan 50.000 euro.

NRC berichtte in januari dat het Commissariaat niet alleen had nagelaten meerdere offertes op te vragen bij de inkoop van goederen en diensten, maar dat er ook buitensporig veel geld gemoeid was met die inkoop. Het Commissariaat verantwoordde niet waarom het afweek van de geldende regels.

Extra aandacht
Slob schrijft aan de kamer: “Er is rond het Commissariaat een situatie ontstaan die extra aandacht en inspanningen vergt van zowel het Commissariaat als het ministerie. […] Naar aanleiding van dit onderzoek wordt met hoge prioriteit ingezet op het krijgen van meer inzicht in de eigen doelmatigheid bij het Commissariaat. Daar hoort bij dat er meer inzicht en transparantie komt in en over de verschillende componenten van eigen bedrijfsvoering, waaronder inkoop.”

Hij laat daarnaast weten dat hij de AuditDienstRijk (ADR) zal vragen toezicht te houden op de jaarrekening van het Commissariaat. Volgende maand volgt het resultaat van een onderzoek naar de governance van het Commissariaat.

Partner van Aanbestedingscafé:

Zorgen over arbeidsomstandigheden buschauffeurs bij aanbesteding Fries busvervoer

Buschauffeurs en vakbond FNV maken zich zorgen over arbeidsomstandigheden bij de aanbesteding van busvervoer in de provincie Friesland. Verschillende partijen benadrukken het belang van het werken onder de juiste cao.

Het huidige aanbestedingsbestek biedt uitvoerders de mogelijkheid buschauffeurs onder verschillende cao’s te laten werken, bijvoorbeeld die van touringcars. De uitvoerder is op die manier goedkoper uit, maar die werkwijze is nadelig voor de chauffeurs. Zij maken langere dagen en verdienen minder. Buschauffeurs spreken ook over te weinig tijd tussen ritten door en een te hoge werkdruk.

De aanbesteding voor busvervoer in de provincie Friesland voor de periode 2022-2032 is eind vorig jaar gestart. Omdat het gaat om de inkoop van busvervoer over tien jaar vinden chauffeurs en de vakbond het extra belangrijk dat er voldoende aandacht is voor arbeidsomstandigheden.

Regionale politieke partijen hebben inmiddels amendement ingediend, waardoor de cao voor stad- en streekbusvervoer leidend moet worden.  

Bron: LC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbesteden met slimme mix van specialisten

Ton Lammers

Inkoopspecialist ICT – Belastingdienst

Het Douane Laboratorium in Amsterdam doet onderzoek voor de Douane, een onderdeel van de Belastingdienst. Als het systeem voor het vastleggen van de onderzoeksresultaten aan vervanging toe is, pakt inkoopspecialist Ton Lammers de aanbesteding op. De kracht van dit inkooptraject? ‘De gedegen voorbereiding en een aanbestedingsteam dat van alle markten thuis is.’

Samenstelling van producten
Is dit vruchtensap, nectar of limonade? Een belangrijke vraag voor de Douane, want de samenstelling van een product bepaalt welke douanewetgeving van toepassing is. Voor chemisch onderzoek naar producten schakelt de Douane het Douane Laboratorium in. Het lab doet 15.000 tot 20.000 onderzoeken per jaar waarbij gegevens van meer dan 100.000 analyses worden ingevoerd. De resultaten die uit het onderzoek komen, worden vastgelegd in een Laboratorium Informatie Management Systeem (LIMS). Na jarenlange trouwe dienst is het systeem van het lab hard aan vervanging toe. Het is verouderd, vernieuwingen zijn niet goed toe te passen en er is te veel onderhoud nodig. Bij het Inkoopuitvoeringscentrum (IUC) in Apeldoorn dat de ICT van de Belastingdienst inkoopt, komt de vraag binnen om het LIMS te vervangen.

Multidisciplinair aanbestedingsteam
Inkoopspecialist Ton Lammers gaat aan de slag met een marktanalyse om geschikte marktpartijen in kaart te brengen. Daarnaast worden de specificaties opgesteld. ‘Bewust hebben we gekozen voor een multidisciplinair aanbestedingsteam. Met een mix van specialisten: IT-architecten, gebruikers, technisch consultants, juristen, economen en natuurlijk inkoopspecialisten. Samen zijn we gaan brainstormen. Wat is de bestaande situatie? Waar lopen we tegenaan? Welke functionaliteiten missen we? We wilden bijvoorbeeld naar een web based applicatie en een mobiele toepassing.’

 

‘Aanvankelijk vroegen we inschrijvers om gebruiksvriendelijkheid op papier aan te tonen. Maar we wilden meer bewijs’

 

Gebruiksvriendelijkheid staat voorop
De zoektocht naar een leverancier begint. Gevraagd wordt om een nieuw LIMS te leveren en te implementeren, inclusief beheer, onderhoud en het instrueren van de gebruikers van het systeem. Ton: ‘We hebben ruim de tijd genomen om de markt mee te laten denken over de technische mogelijkheden. De eisen werden daardoor steeds verfijnder.’ Volgende stap is het bepalen van de gunningscriteria. ‘Uiteindelijk zijn dat er zes geworden. Je vraagt bijvoorbeeld naar wat de applicatie technisch kan en naar de gebruiksvriendelijkheid. Aanvankelijk vroegen we de inschrijvers om dit op papier aan te tonen. Maar we wilden meer bewijs.’

Demonstratie in het lab
Het aanbestedingsteam besluit een zogenaamde use case, ofwel een beschrijving van het gedrag van het systeem, samen met de medewerkers van het laboratorium op te stellen. Zo kun je nagaan hoe het systeem in de praktijk werkt. Leveranciers moesten in een simulatie laten zien hoe dit voor hun voorstel zou uitpakken. Ton: ‘De leveranciers van de twee best beoordeelde inschrijvingen hebben we uitgenodigd om een demonstratie te geven. We wilden graag met eigen ogen zien hoe de applicatie werkt. Deze werkwijze is misschien arbeidsintensief, maar het was voor ons wel de moeite waard. Zo kregen we echt een goed beeld van de realiteit.’

Langlopend contract
Met de winnende partij is een contract voor vijf jaar gesloten met een mogelijke verlenging van tien jaar. Ton: ‘Omdat we met dit nieuwe systeem lang vooruit willen, hebben we voor zo’n lange termijn gekozen. De implementatie vergt heel wat. Je past namelijk toch processen in de organisatie aan om de applicatie goed te kunnen gebruiken.’ De winnende partij is een nieuwe speler op de markt. ‘Er zijn best veel spelers op de markt, ook de grote ICT-reuzen leveren dit soort toepassingen. Wij hebben een leverancier geselecteerd die zich echt heeft gespecialiseerd in laboratoriumapplicaties. Een jonge partij met de bijbehorende kenmerken: vlot en bereikbaar via korte lijntjes.’

Extra werk door Brexit
Voor de implementatie is gerekend op een jaar. Ton: ‘Dit doen we stapsgewijs. Het Douane Laboratorium kan het werk niet even een week stilleggen. We kunnen dus niet in één keer om. De leverancier sluit daarom stap voor stap een onderdeel aan.’ Het huidige systeem blijft zo lang als nodig in de lucht en wordt geleidelijk afgebouwd. Rond de zomer van 2020 zal het nieuwe LIMS helemaal werken. Wat is de impact daarvan? Ton: ‘Dan werken de laboranten met een veel moderner en flexibeler systeem. Ze kunnen veel eenvoudiger onderzoeksprocessen doorlopen en monsters analyseren. Met de Brexit komt er extra veel werk op het Douane Laboratorium af. Het lab moet de invoer van een van onze grootste handelspartners gaan controleren, wat kan leiden tot twintig procent meer workload. Deze applicatie zal daarbij enorm ondersteunen.’

Denken vanuit een ideaal
Ton kijkt met plezier terug op een goed verlopen aanbesteding. Wel had de doorlooptijd wat hem betreft wat korter gemogen: ‘Maar we wilden er zeker van zijn dat de eisen klopten. Toen we dit op orde hadden, waren we ook echt tevreden.’ En wat was vooral de kracht van dit traject? ‘De samenwerking in het multidisciplinaire team sprong eruit voor mij. Iedereen bracht kennis in en iedereen was betrokken. Die mix van expertise heeft enorm bijgedragen aan het eindresultaat. De mensen die met het LIMS werken hebben meegedacht over de wensen. De IT-architect maakte vervolgens de vertaalslag naar de ICT-specificaties. Hij haalde de medewerkers echt uit hun comfortzone. Met effect. Als je een systeem lange tijd gebruikt, zie je soms niet meer wat je mist. Ze moesten leren om niet vanuit het huidige systeem te denken, maar vanuit een ideaal.’

Meld je aan voor meer informatie over Inkoop bij de Rijksoverheid

Partner van Aanbestedingscafé:

Tweede Kamer raadpleegt parlementair advocaat voor contract tolken

De Tweede Kamer heeft een parlementair advocaat ingeschakeld om naar de nieuwe contractvorm voor het aanbesteden van tolkdiensten te kijken. De Kamercommissie wil het advies van de advocaat afwachten voor er verdere stappen worden ondernomen.

Tolken verzetten zich sinds januari tegen de voorgenomen nieuwe contractvorm. De overheid wil tolken inhuren via bemiddelingsbureaus, waardoor het risico bestaat dat er minder geld rechtstreeks naar tolken gaat. Ook vinden de tolken de tarieven te laag. Het is uitzonderlijk dat er voor deze kwestie een parlementair advocaat wordt ingezet door de Tweede Kamer. Doorgaans gebeurt dat alleen bij parlementaire enquêtes of ingewikkelde belastingzaken.

Minimumtarief
Grapperhaus liet vorige maand al weten een minimumtarief te introduceren voor tolken en erkent dat de prijzen lange tijd niet gestegen zijn. Hij hoopt dat het instellen van een minimumtarief en verdere marktwerking zullen zorgen voor betere prijzen.

In het licht van aanbestedingen zou het logisch zijn om de tarieven vrij te laten en op de markt tot stand te laten komen. Ik heb er echter voor gekozen om in de aanbestedingen in deze sector een minimumuurtarief voor te schrijven dat ten gunste moet komen aan de tolk/vertaler. Zij hebben hiermee de garantie dat zij ten minste dit tarief krijgen. Het is nadrukkelijk een ondergrens; in de interactie met de intermediair kunnen tolken/vertalers hogere prijzen bedingen”, zegt Grapperhaus in reactie op kamervragen van SP-Kamerlid Michiel van Nispen.

De SP heeft minister Grapperhaus van Justitie gevraagd geen ‘onomkeerbare stappen te zetten’. Het ministerie van Justitie is de grootste afnemer van diensten van tolken.

Bron: LC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijkswaterstaat maakt fouten bij aanbesteding SAR

Rijkswaterstaat heeft bij de aanbesteding van helikopters voor de Search- and Rescue-dienst (SAR) in 2016 een onduidelijk programma van eisen neergelegd. Als gevolg daarvan kan bij een grote crisissituatie mogelijk niet de juiste hulp worden verleend. Dat is de uitkomst van een onderzoek naar de hulpverlening op zee. Het rapport werd vorige week gepresenteerd aan de Tweede Kamer.

Rijkswaterstaat schreef de aanbesteding in 2015 uit. Tot 2012 verzorgde Defensie de reddingsvluchten zelf, met eigen Lynx-helikopters. De opdracht werd gegund aan het Belgische Noordzee Helikopters Vlaanderen (NHV), op basis van de laagste prijs. Toen er twijfels rezen over het functioneren van de helikopters en de SAR in het algemeen, stelde minister Cora van Nieuwenhuizen een onderzoek in.

Onduidelijk Programma van Eisen
De onderzoekers concluderen nu dat Rijkswaterstaat onvoldoende kennis had om een duidelijk en onderbouwd programma van eisen neer te leggen. ”[Het] Programma van Eisen dat ten grondslag ligt aan de dienstverlening [is] zeer breed interpreteerbaar en moeilijk te handhaven. Dit heeft ertoe geleid dat er al sinds de gunning voortdurend discussie is of het bedrijf al dan niet voldoet aan de gestelde eisen”, zeggen de onderzoekers in het rapport. Het onderzoek werd uitgevoerd door veiligheidsdeskundigen van KLM en het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum.

Geringe kennis
Het rapport looft de inzet van de bemanning en voorziet geen kritische veiligheidsproblemen als er op korte termijn maatregelen worden genomen. Wel zijn de onderzoekers kritisch op de rol van Rijkswaterstaat: “Rijkswaterstaat wordt in het contractbeheer gehinderd door geringe kennis van luchtvaart en SAR”. Ook het contractbeheer en audits zijn niet op orde. Bovendien, zeggen de onderzoekers, heeft Rijkswaterstaat niet adequaat gereageerd op zorgen en klachten van derden. In 2015 waren er al grote zorgen over de toereikendheid van de NHV-helikopters.

Daarom zal Defensie voortaan de aanbesteding van het materieel verzorgen. De volgende aanbesteding zal plaatsvinden in 2022. Van Nieuwenhuizen zal op korte termijn de contracteisen opnieuw bekijken en externe expertise inschakelen.

Bron: LC.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Pas tegen de zomer duidelijkheid over Defensieproject GrIT

Staatssecretaris Visser van Defensie hakt pas tegen de zomer van 2020 een knoop door over Defensieproject Grensverleggende IT (GrIT). Er liggen twee scenario’s voor de verdere voortgang van het project, die eerst door Bureau ICT Toetsing worden bekeken voor Visser een beslissing neemt.

Vorige maand werd bekend dat de vergevorderde aanbesteding van een nieuw informatiesysteem bij Defensie op een mislukking uit dreigde te lopen. Visser legde de aanbesteding stil en startte een ‘heroverwegingstraject’. Het BIT had tot dat moment al drie keer zorgen uitgesproken over de risico’s die aan de aanbesteding zouden kleven. Consortium Athena, bestaande uit Atos en IBM, dreigde omwille van gemaakte kosten en opgelopen vertraging, een claim van ‘honderden miljoenen euro’s’ bij de Nederlandse overheid neer te leggen.

Twee scenario’s
Visser laat in een Kamerbrief het volgende over beide scenario’s weten:
“Ten eerste is het scenario uitgewerkt om de aanbevelingen van het BIT te accommoderen binnen de huidige aanpak van de aanbesteding. Dat betekent dat Defensie sterker stuurt op het creëren van waarde voor de organisatie, met een nieuwe, flexibele brokkenplanning, en de juiste stuurmiddelen om prestaties van de leverancier af te dwingen, waaronder mogelijkheden om nieuwe leveranciers toe te voegen en het contract met de leverancier op ieder moment te kunnen beëindigen.

Ten tweede is een scenario uitgewerkt op basis van een geheel andere aanpak van het programma en nieuwe aanbestedingen, waarbij Defensie samen met meerdere marktpartijen, langs de lijnen van lifecycle-management, en meer geleidelijk, de nieuwe IT-infrastructuur realiseert.”
In de Kamerbrief zegt Visser niets over de claim van Atos en IBM. Kamerleden Isabelle Diks (GroenLinks) en Gabriëlle Popken (PVV) hebben naar aanleiding van het stuk Kamervragen ingediend, waarop Visser nog niet heeft geantwoord.

Vervolg
Externe partijen zullen beide scenario’s valideren, waarna ook het BIT een uitspraak mag doen over de plannen. Visser zal die uitspraak, net als de business cases die aan beide scenario’s hangen, aan de kamer voorleggen. Ze hoopt in het najaar van 2020 de opdracht te kunnen gunnen en benadrukt dat Defensie op dit moment voldoende heeft aan de bestaande IT-infrastructuur.

Partner van Aanbestedingscafé:

Meer onzekerheid en minder grote infraprojecten in 2020

Voor 2020 staan er minder grote projecten voor de grond-, weg- en waterbouw bij Rijkswaterstaat op de inkoopplanning. Voor dertig infraprojecten is het niet zeker of en wanneer deze worden aanbesteed. Gww-bouwers moeten ook op de lange termijn rekening houden met meer onderhoudscontracten en minder grote projecten, schrijft Cobouw.

In de gww-inkoopplanning van Rijkswaterstaat staat een aantal projecten met het predicaat ‘onzeker’ naast de plandatum. Dat heeft alles te maken met PFAS- en stikstofregels die de doorgang van grote projecten belemmeren. Rijkswaterstaat geeft alleen zekerheid over de aanbesteding van de stormvloedkering Ramspol en Limburgse kanalen.

Eén megaproject
Er staat slechts één megaproject met een contractwaarde van meer dan 500 miljoen euro op de planning, de verbreding van de A27 bij Houten-Hooipolder. Dat project zou eind 2021 aanbesteed worden maar krijgt vooralsnog de status ‘onzeker’.

Voor het eerst maakte Rijkswaterstaat een overzicht van gww-projecten met een contractwaarde van meer dan 100 miljoen euro. Ook daarin zijn een aantal projecten opgenomen met plandatum ‘onzeker’. Rijkswaterstaat zal die status aanpassen na nog in te plannen zittingen van de Raad van State, als er meer duidelijk is over het Programma Aanpak Stikstof (PAS).

Focus op onderhoud en beheer
Omdat het aantal grote infraprojecten op lijkt te drogen komt de focus automatisch meer te liggen op onderhouds- en beheercontracten.

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijkswaterstaat gaat experimenteren met tweefasencontract

Rijkswaterstaat heeft vijf weg- en waterbouwprojecten aangewezen om te experimenteren met een nieuw tweefasencontract. Daarin wordt de inschrijfprijs pas vastgesteld nadat het ontwerp is uitgewerkt en technische risico’s duidelijk zijn, meldt Cobouw.

Rijkswaterstaat vreest dat projecten in de toekomst anders niet langer kunnen worden uitgevoerd. Dat is te lezen in het actieplan ‘Op weg naar een vitale infrasector’, in handen van Cobouw. Daarom wil Rijkswaterstaat nu zelf stappen zetten om risico’s bij weg- en waterbouwprojecten in te dammen. Onder meer de Ring Utrecht Zuid, de A27 Houten Hooijpolder en het renoveren van sluizen in Zeeland zijn aangewezen als pilotprojecten voor het experimenteren met het tweefasencontract.

Te risicovol
Een jaar geleden stelde onderzoeksbureau McKinsey al vast contracten van Rijkswaterstaat vaak te risicovol zijn voor weg- en waterbouwers. Daardoor ontstaan vaak problemen bij het aanbesteden of tijdens de uitvoering, partijen haken af na het zien van de gestelde eisen of durven de gok niet te nemen vanwege hoge risico’s. Dat was bijvoorbeeld het geval bij het project ViA15. De nieuwe aanpak zou daar verandering in moeten brengen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Langverwachte invoering informatiesysteem Defensie dreigt te mislukken

Mislukking ligt op de loer bij de introductie van een belangrijk nieuw informatiesysteem bij Defensie. Door vertraging tijdens de aanbestedingsprocedure dreigt consortium Athena (IBM en Atos) bovendien een claim van honderden miljoenen euro’s bij de overheid neer te leggen. Ondertussen moet Defensie nog langer wachten op de hoognodige ICT-vernieuwing, zo meldt Trouw.

Defensie beschikt tot op heden niet over een veilige Cloud-omgeving en kan ook geen overkoepelend informatiesysteem inzetten om gegevens tussen verschillende onderdelen van de krijgsmacht uit te wisselen. In plaats daarvan gebruikt Defensie meer dan tweeduizend verschillende systemen. Trouw meldt: “Militairen werken soms tijdens operaties noodgedwongen met hun gewone burgersmartphones.”

GrIT
Daarom startte Defensie in 2016 een aanbesteding onder de naam ‘Grensverleggende IT’, GrIT, om een partij te vinden voor het opzetten van een nieuw informatiesysteem. Eind 2018 schreef consortium Athena (IBM en Atos) zich in op de opdracht, waarbij ook een technisch ontwerp werd aangeboden. Staatssecretaris nam dat ontwerp ter waarde van 14,5 miljoen euro toen al af, juist om het risico op vertraging te verkleinen.

On hold
Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie zette de aanbesteding in september 2019 on hold. In juni van dat jaar waarschuwde het Bureau ICT (BIT) al dat samenwerking met één partij te veel risico’s met zich mee zou brengen. Volgens het BIT zou de Defensie de regie verliezen, dus raadde de waakhond aan de aanbesteding te stoppen. Dat advies volgende Visser in september 2019 op. Zij beloofde de Tweede Kamer begin januari te informeren over de belangrijkste veiligheidsrisico’s van de IT-systemen van Defensie. Dat is nog niet gebeurd.

Claim
Visser wil onderzoeken of de aanbesteding doorgang kan vinden of opnieuw opgestart moet worden. IBM en Atos zijn hier niet van gediend en kondigen aan een claim van honderden miljoenen euro’s bij de Nederlandse overheid neer te leggen. Het consortium wil daarmee de gemaakte kosten verhalen voor het geval Defensie definitief afziet van een gunning en vergoeding voor gemaakte kosten.

De deadline voor project GrIT was vooralsnog gesteld op 2022. Het lijkt erop dat Defensie dat op deze manier niet gaat halen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Rijkswaterstaat investeert 5 miljoen euro in doorontwikkeling circulaire viaducten

Tijdens de Week van Circulaire Economie kondigde Rijkswaterstaat aan 5 miljoen euro in de doorontwikkeling van circulaire viaducten te steken. Het Rijk wil zo innovatie op het gebied van duurzame weg- en waterbouw versnellen.

Via Small Business Innovation Research (SBIR) wil de overheid investeren in de ontwikkeling van circulaire opties. De SBIR Circulaire Viaducten richt zich hierbij specifiek op viaducten over (rijks)wegen. Net als bij andere SBIR-competities is de overheid niet alleen investeerder, maar streeft het Rijk ook naar op te treden als ‘launching customer’. Rijkswaterstaat kan een succesvol, doorontwikkeld product aan het einde van de looptijd van het project dus ook afnemen. Rijkswaterstaat gaat bedrijven actief steunen bij het ontwikkelen van innovaties en laat een aantal partijen gelijktijdig oplossingen ontwikkelen, die vervolgens in de praktijk worden toegepast.

2030
Omdat Rijkswaterstaat al vanaf 2030 volledig circulair wil inkopen en bouwen moet er zoveel mogelijk kennis gedeeld worden. Bovendien moet er een groot aantal bruggen vernieuwd worden, waardoor de noodzaak tot innoveren nog groter wordt.

Werkwijze
Geïnteresseerde partijen kunnen een offerte uitbrengen en presenteren aan de opdrachtgever. Een onafhankelijke beoordelingscommissie bekijkt de offertes en beslist welke partijen een haalbaarheidsonderzoek mogen uitvoeren. Daarna volgt er een fase waarin oplossingen getest worden, zodat er aan het einde van het traject een prototype ligt. Hierbij zijn ook de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en de aanbestedende dienst betrokken. Rijkswaterstaat kan er vervolgens voor kiezen de oplossing af te nemen maar is daar niet toe verplicht.

De SBIR gericht op viaducten over (rijks)wegen is de eerste SBIR-oproep. Het traject moet uitwijzen of het bijdraagt aan de ontwikkeling van innovatieve, circulaire (bouw)producten. Zo ja, dan kan SBIR ook worden ingezet voor stalen en beweegbare bruggen, ecoducten en onderdoorgangen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Mislukte modernisatie Basisregistratie Personen wordt lesstof voor ICT- en inkoopafdelingen overheid

ICT- en inkoopafdelingen van de Rijksoverheid krijgen in 2020 lesstof naar aanleiding van de mislukte modernisering van de Basisregistratie Personen (BRP). Uit het rapport dat in 2018 verscheen, kunnen lessen getrokken worden. De lesstof zal ook gebruikt worden bij inkoop- en ICT-opleidingen binnen het Rijk, dat communiceerde minister Knops op 27 januari j.l. via een kamerbrief.

‘Niet te stoppen’
In 2017 zette toenmalig minister Ronald Plasterk de ingezette modernisatie van de BRP stop na een negatief rapport van Bureau ICT Toetsing (BIT). De betrokken partijen, leveranciers, gemeenten en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken, reageerden furieus. Daarop werd een onderzoekscommissie ingesteld. Die onderzoekscommissie presenteerde medio 2018 het rapport ‘Niet te stoppen’, waaruit nu vier ‘lessen’ worden gecommuniceerd naar relevante afdelingen binnen de overheid. Daaronder valt ook het Afwegingskader ICT-opdrachten, waar wordt bepaald of en hoe een ICT-aanbesteding moet worden aangepakt.

Vier lessen
Knops noemt in zijn kamerbrief vier lessen die uit het BRP-dossier getrokken kunnen worden:

  1. Kies bewust voor inzet van een inspanningsverplichting of een resultaatverplichting bij opdrachten aan de markt
  2. Zorg voor duidelijkheid en stabiliteit omtrent het gewenste resultaat
  3. Werk met kleinere en meer beheersbare stappen
  4. Werk met richtlijnen voor kwaliteitsborging en controle

Daarnaast noemt hij enkele reeds doorgevoerde verbeteringen, zoals het benoemen van leveranciersmanagers voor grote leveranciers zoals Microsoft en Oracle. Ten slotte wil Knops in 2020 ook een aantal cases gepubliceerd zien waarin zaken wel goed zijn verlopen, om daar ook lering uit te kunnen trekken.

Bron: Computable.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Rechter: DJI moet tarieven forensische zorg heroverwegen

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) moet opnieuw naar de gehanteerde tarieven voor forensische zorg kijken. Dat oordeelde de voorzieningenrechter in Den Haag op 28 januari j.l., nadat acht zorgaanbieders een zaak tegen de DJI hadden aangespannen.

De zorgverleners maakten bezwaar tegen de maximumtarieven die de DJI hanteert. De DJI past op dit moment niet-verplichte kortingen toe op de door de Nederlandse Zorg Autoriteit vastgestelde dagtarieven voor forensische zorg. Daaronder valt bijvoorbeeld tbs-gerelateerde zorg. Door de werkwijze van de DJI ontvangen de zorgverleners te weinig geld voor de geleverde diensten. Toen de zorgverleners daarop aangaven in gesprek te willen over de tarieven, gaf de DJI niet thuis.

De rechter deelt de bewaren van de zorgverleners. De DJI moet niet alleen de gehanteerde tarieven beter onderbouwen en heroverwegen, maar dient ook de zorgverleners de mogelijkheid te bieden in gesprek te gaan over een opslag op het maximumtarief.

Bron: www.rechtspraak.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

Gunning opdracht Duitse marineschepen aan Damen leidt tot grote ophef

Damen won twee weken geleden de opdracht die via een Europese aanbesteding was uitgeschreven door de Duitse overheid. De Nederlandse schepenbouwer mag vier fregatten leveren, een opdracht ter waarde van 5,3 miljard euro. German Naval Yards (GNY), de Duitse partij die in de running was voor de opdracht, tekende bezwaar aan. Nu heeft ook de Duitse politiek twijfels bij het delen van gevoelige informatie met een Nederlands bedrijf.

Damen Shipyards won de grootste order ooit in de geschiedenis van de Duitse krijgsmacht. Ook het Nederlandse Thales heeft baat bij de uitslag van de aanbesteding. Thales levert elektronische systemen binnen de klus. Toen bekend werd dat Damen de order binnen had gehaald, moest het Duitse parlement nog goedkeuring geven voor de uitvoering. GNY liet vorige week al weten dat zij het niet eens zijn met de uitkomst van de Europese aanbesteding:

‘We hebben ernstige twijfels over de rechtmatigheid van het besluit en zullen daarom alle juridische middelen gebruiken die tot onze beschikking staan’, liet de topman van GNY weten.

Het lijkt erop dat het Duitse parlement nu ook in verweer komt. De Duitse minister van Defensie Annegret Kramp-Karrenbauer noemde de gunning aan een Nederlands bedrijf zelfs een ‘zondeval, die zich niet mag herhalen’. Dat deed ze nadat ze felle kritiek kreeg van politici en het Duitse bedrijfsleven toen bekend werd dat Damen de opdracht kreeg. Toch profiteert de Duitse industrie ook van de opdracht, gegund aan het Nederlandse bedrijf uit Vlissingen. Damen zal samenwerken met meerdere Duitse leveranciers, waardoor 80% van de investeringen in Duitsland blijft.

Het is opvallend dat de order Europees is aanbesteed. Dat is niet gebruikelijk voor dit soort opdrachten in Duitsland. Volgens de Duitse krant Handelsblatt werd deze keer een uitzondering gemaakt om ervoor te zorgen dat Duitse werven hun aanbiedingen scherp instaken, met als doel de prijs te drukken.

Bronnen: FD, BNR Nieuwsradio

Partner van Aanbestedingscafé:

Tolken verzetten zich tegen nieuw aanbestedingssysteem

Nederlandse tolken zijn boos over voorgenomen plannen van minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie. Om het tekort aan tolken op te lossen wil hij soepeler regels voor het inhuren van vertalers en tolken. Een groot aantal van hen was vorige week uit protest niet beschikbaar voor vertaaldiensten bij overheidsinstanties, zoals de politie en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).

Door de criteria voor tolken te versoepelen zou er een groter register moeten ontstaan waaruit de overheid kan putten. Met de nieuwe aanbestedingsregels moet de overheid voortaan zakendoen met bemiddelingsbureaus. Daardoor blijft er minder geld over voor de tolken zelf. Daarnaast hoeven tolken niet meer te voldoen aan de eerder geldende scholingseisen, waardoor volgens de tolken de kwaliteit omlaaggaat.

De tolken zijn het hier niet mee eens en vroegen aandacht voor hun zaak tijdens een hoorzitting, waarin zij met een aantal Tweede Kamerleden in gesprek gingen.

De Tweede Kamer gaat nog in debat over de zaak. Het is nog niet bekend wanneer dat plaatsvindt.

Bron: LC, de Volkskrant.

Partner van Aanbestedingscafé:

Commissariaat voor de Media overtrad jarenlang aanbestedingsregels

Het Commissariaat voor de Media overtrad jarenlang de geldende aanbestedingsregels voor overheidsinstanties. De toezichthouder vroeg tientallen keren te weinig offertes op bij opdrachten met een waarde van meer dan 50.000 euro, blijkt uit onderzoek van NRC.

Het Commissariaat van de Media heeft een toezichthoudersfunctie en controleert of publieke omroepen ontvangen geld rechtmatig besteden. Net als alle andere overheidsorganisaties is de toezichthouder verplicht om minstens drie offertes aan te vragen bij partijen als er een opdracht van boven de 50.000 euro verstrekt moet worden. Dat heeft het orgaan de afgelopen vijf jaar enkele tientallen keren nagelaten.

Alleen als een overheidsorganisatie kan verantwoorden waarom men van de procedure af moet wijken, is dit toegestaan. Het Commissariaat geeft toe dat die motivatie meer dan eens ontbreekt.

Er is inmiddels een intern onderzoek ingesteld en regels en procedures zijn aangescherpt. Om meer grip te krijgen op de inhuur van externe krachten is bovendien een compliance officer aangesteld.

Partner van Aanbestedingscafé:

Pilot rechtsbijstand: Raad voor Rechtsbijstand ontweek bewust verplichte aanbesteding

Uit onderzoek van NRC blijkt dat de Raad voor Rechtsbijstand (RvR) bewust een verplichte aanbesteding ontweek in een pilot voor een nieuwe organisatie van rechtsbijstand. Verzekeraar Achmea kreeg consumentenzaken toegewezen die anders naar een advocaat zouden gaan. Het aantal verwachte zaken werd bewust naar beneden bijgesteld zodat er geen verplichte aanbesteding nodig was.

Minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming startte de pilot om te onderzoeken of de door de staat gesubsidieerde rechtsbijstand voordeliger en sneller verleend kon worden. Normaal gesproken kan een consument via de Raad voor Rechtsbijstand een beroep doen op een advocaat. Dekker wilde zien of die taken deels overgenomen konden worden door juridisch medewerkers, verbonden aan rechtsbijstandsverzekeraars.

Voorkeur voor Achmea
Volgens NRC ontweek de RvR de verplichte aanbesteding bewust omdat de Raad niet wilde dat andere verzekeraars mee zouden dingen. ‘De overheidsinstanties werken zeer nauw samen met de verzekeraar. Om te zorgen dat ze met Achmea in zee konden gaan, zijn zelfs aanbestedingsregels ontweken. Andere verzekeraars maakten geen kans’, schrijft de krant.

Verlaging aantal zaken
Om te zorgen dat Achmea werd uitgekozen voor de pilot, schakelde de RvR een adviesbureau op het gebied van Europees aanbestedingsrecht in. Dat bureau stelde vast dat de opdracht de aanbestedingsgrens van 750.000 euro dreigde te overschrijden en er dus wel degelijk een verplichte aanbesteding plaats diende te vinden. De RvR bracht op basis van die informatie het aantal zaken met 25% terug, zodat men onder de aanbestedingsgrens bleef.

De RvR laat aan NRC weten dat men voorkeur had voor Achmea omdat er al eerder een proef was uitgevoerd met deze verzekeraar. In die proef deden echter ook twee andere verzekeraars mee.

Consumenten die rechtsbijstand zoeken kunnen overigens nog steeds zelf kiezen of zij een advocaat of hulp van Achmea inschakelen.

Partner van Aanbestedingscafé:

Juridische verankering duurzaamheidseisen vraagt systeemverandering

Er is steeds meer aandacht voor de maatschappelijke potentie van aanbestedingen. In de praktijk lijkt deze echter onvoldoende benut te worden. Zo wordt in Europa nog altijd meer dan 60% van de opdrachten op laagste prijs aanbesteed, en ook in Nederland wordt kwaliteit (en daarmee duurzaamheid) nog te vaak verwaarloosd. Dr. Willem Janssen, universitair onderzoeker en docent Europees en Nederlands aanbestedingsrecht bij het Public Procurement Research Centre van de Universiteit Utrecht, stelt daarom dat we “kritisch moeten nadenken over het juridische systeem dat we nu hebben, dat volledig gericht is op mogelijkheden en gaan naar een systeem dat meer gericht is op verplichtingen.”

Janssen legt uit dat we aanbesteden nu vooral zien als “een middel om een interne markt te creëren en om belastinggeld effectief uit te geven. Aanbestedende diensten zijn gebonden aan procedurele regels op basis van transparantie, gelijkheid en proportionaliteit, maar binnen die regels hebben zij veel keuzeruimte. Individuele aanbestedende diensten mogen per aanbesteding kijken welke keuzes zij willen maken. Als we duurzaamheid belangrijk vinden en als de potentie van instrumentele aanbestedingen echt zo groot is dan zouden we ervoor moeten kiezen om die keuzevrijheid te beperken. Dat zou wel een systeemverandering vereisen. We zouden anders naar het aanbestedingsrecht moeten kijken dan we nu doen.”

Politieke wil
Volgens Janssen is er genoeg juridische ruimte voor een andere blik op het aanbestedingsrecht. “Nederland moet natuurlijk rekening houden met de Europees-rechterlijke kader. Zolang aanpassingen niet leiden tot een beperking van de interne markt lijkt het Europese recht geen remmende rol te spelen. Sterker nog, de Europese Commissie heeft zelf in 2010 voorgesteld om duurzame verplichtingen op te nemen in de huidige aanbestedingsregels. Dat voorstel is destijds neergesabeld door verschillende lidstaten en stakeholders. Het zou geen ruimte geven voor maatwerk. Fundamenteel onderzoek naar het juridische kader, en of dat op Europees of nationaal niveau geïntroduceerd moet worden, is zeker een vereiste om deze stap te kunnen maken.“

Zorgplicht aanbesteders
In Nederland lijkt nu wat politieke wil te ontstaan, stelt Janssen. “GroenLinks heeft recent een motie voorgesteld aan de Tweede Kamer waarin ze stellen dat duurzaamheid altijd een rol moet spelen bij aanbestedingen. Dat begint al een beetje te lijken op een verplichting, al stelt die motie nog niet voor dat gunnen op laagste prijs niet meer mag.” Nederland loopt bovendien ook in juridisch opzicht voor op de rest van Europa. “Artikel 1.4, lid 2 van de Aanbestedingswet vereist dat aanbestedende diensten zo veel mogelijk maatschappelijke waarde voor de publieke middelen moeten creëren. Het probleem is dat dit een onduidelijke en niet effectieve verplichting is. Aanbestedende diensten kunnen er makkelijk omheen. Rechters die bijvoorbeeld moeten bepalen of aanbestedende diensten aan deze zorgplicht hebben voldaan, verwijzen vaak naar het gebruik van gunningscriteria. Wanneer je dus gunt op basis van gunningscriteria, heb je volgens de rechter aan je zorgplicht voldaan. Zo wordt  dit artikel tot symboolwetgeving gepromoveerd.”

Hiërarchie gunningscriteria
Om duurzame aanbestedingseisen in de praktijk juridisch te verankeren zijn dus andere maatregelen nodig. Zo zou je volgens Janssen kunnen werken aan de hiërarchie van gunningscriteria. “Nu stelt de wet dat je een motiveringsverplichting hebt, wanneer je op levenscycluskosten wil gunnen. Dat legt een drempel voor overheden om te gunnen op laagste levenscycluskosten. Terwijl dat volgens mij een hele goede manier is om from cradle to cradle producten te becijferen en op basis daarvan te gunnen. Met de strijd tegen klimaatverandering in je achterhoofd zou je kunnen kiezen om een motiveringsverplichting te eisen wanneer je niet gunt op laagste levenscycluskosten. Je draait daardoor de denkwijze van publieke inkopers om.” 

Sectorspecifieke regulering
Een andere mogelijkheid, stelt Janssen, is om wettelijke verplichtingen aan de producten zelf op te leggen. “Een voorbeeld daarvan op Europees niveau is het Clean Vehicle Directive, een voertuigenrichtlijn waarin, simpel gezegd, staat hoe een aanbestedende dienst moet beoordelen of een voertuig schoon is. Dergelijke sectorspecifieke regulering sluit dan goed aan bij bepaalde producten. Risico is dat zo een lappendeken van regulering ontstaat. Los daarvan, zou je ook kunnen bepalen dat de doelstelling van de aanbestedingsregels is om duurzame producten, diensten en werken in te kopen. Nu is het in Nederland zoeken naar de echte doelstellingen van de Aanbestedingswet. Tot slot zou je stevige targets kunnen introduceren die bepalen welk percentage van de aanbestedingen duurzaam moet zijn. Essentieel is dan de metingsmethode en de sanctie die staat op het niet halen van een target; een stok achter de deur.”

Dubbele bewijslast
Janssen benadrukt dat er dus meerdere manieren zijn om duurzaamheidseisen om een verandering van een systeem van mogelijkheden naar een systeem van verplichtingen teweeg te brengen. Hij stelt wel dat er nog veel onderzoek nodig is naar wat de meeste effectieve manier is. Duidelijk is wel dat zo een verandering gevolgen gaat hebben voor de rol van aanbesteders, inschrijvers en rechters. Hij wijst daarbij naar een advies van de Commissie van Aanbestedingsexperts, ten aanzien van Artikel 1.4, lid 2. “De Commissie concludeerde dat wanneer een inschrijvende partij stelt dat een aanbestedende dienst niet heeft voldaan aan haar zorgplicht, de marktpartij dit moet bewijzen. Vervolgens moet de aanbestedende dienst bewijzen waarom zij wel zoveel mogelijk maatschappelijke waarde voor publieke middelen heeft gecreëerd. Dit zou een mooi startpunt zijn voor de discussie over een nieuw systeem .”

Private handhaving
Met dit advies in handen, zullen nog steeds veel vragen beantwoord moeten worden bij de vormgeving van het nieuwe systeem. “Wat is appellabel? Wat kun je voor de rechter brengen en wat niet? En welk bewijs moet je precies leveren, op basis van welke rechtsgronden op welk moment in de procedure?” Een uitdaging is bovendien dat je marktpartijen zo een belangrijkere rol geeft. Je zet ze aan de ene kant in een positie waarmee ze ervoor kunnen zorgen dat overheden wel duurzaam aanbesteden. Dit is een vorm van private handhaving, waar in andere rechtsgebieden positieve ervaringen mee zijn, maar aan de andere kant beperk je de discretionaire ruimte die overheden hebben om zelf beslissingen te maken. Er bestaat een gevaar dat je het helemaal dicht reguleert, waardoor je helemaal geen ruimte meer hebt voor maatwerk.  Daarnaast, wanneer je rechters wil laten beslissen over dit soort vraagstukken, moet je ze ook voorzien van meer kennis over duurzaamheid of andere beleidsdoelstellingen. Daarom zijn overigens ook de ontwikkelingen in de Urgenda zaak zo interessant. Gaat de rechter op de stoel van de inkoper zitten?”

Professionalisering inkoop
Ondanks deze potentiële dilemma’s vindt Janssen dat het nuttig is om een systeemverandering te verkennen. “We moeten niet zo halsstarrig vasthouden aan het systeem dat we nu hebben. Velen zeggen dat de professionalisering van aanbestedende diensten, ook betekent dat er duurzamer aanbesteed gaat worden. Dat zou goed kunnen, maar waarom zouden we achterblijven met het recht? Klimaatverandering is een urgent probleem en het kan effectief zijn om aanbestedingen een belangrijke rol te laten spelen in de bestrijding van dit probleem. Als juristen zouden we ons continu moeten afvragen: welke rol speelt of zou het recht moeten spelen in deze situatie? Hoe houden we het aanbestedingsrecht toekomst-proof?”

Partner van Aanbestedingscafé:

Kabinet pleit voor uitbreiding EU mededingingsoverzicht

Bedrijven uit derde landen, die dankzij staatssteun en ongereguleerde overwinsten oneerlijk concurreren met Nederlandse en andere EU-ondernemers, vormen een toenemend probleem. Het kabinet heeft daarom aan de Europese Commissie een uitgebreid en strenger mededingingstoezicht voorgesteld om vooraf te kunnen onderzoeken en effectiever te handhaven. De concurrentiekracht van bedrijven en ondernemers binnen de EU wordt hiermee versterkt, zo meldt de Rijksoverheid.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Mogelijke belangenverstrengeling bij aanbesteding van 10 miljoen euro Politie

Onderzoek van RTL Nieuws wijst uit dat er mogelijk sprake is van belangenverstrengeling bij een aanbesteding van de Politie. Het gaat om een aanbesteding ter waarde van 10 miljoen euro voor de inkoop van eerstehulppakketten.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Politieagenten pas eind 2020 uitgerust met bodycam

De aanbesteding om alle agenten dit jaar nog over een bodycam te laten beschikken, gaat niet lukken, zo heeft minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid laten weten op Kamervragen van D66 en GroenLinks. In april kondigde de minister aan dat alle agenten dit jaar nog met een bodycam uitgerust zouden zijn. Security bericht hierover.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Rijkswaterstaat: Cultureel erfgoed voortaan meenemen bij aanbestedingen

In de toekomst dient er bij het plannen van aanleg- en beheerprojecten niet alleen rekening te worden gehouden met archeologie. Ook cultureel erfgoed zal meegenomen moeten worden bij aanbestedingen. Zo kan cultureel erfgoed beter beschermd worden en lopen projecten minder snel vertraging op. Hiervoor breidt Rijkswaterstaat de samenwerking met de Rijksdienst voor Cultureel erfgoed uit.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Nieuwe wet moet aanbesteden in Jeugdzorg en WMO eenvoudiger maken

De Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning moet worden aangepast. Zo kunnen gemeenten deze zorg eenvoudiger inkopen. Minister de Jonge schrijft dat in een brief aan de Tweede Kamer. Onder de aangepaste wet kunnen gemeenten in sommige gevallen de emvi-verplichting laten vallen.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Kabinet: Meer gemeentelijke samenwerking bij complexe gevallen jeugdzorg

Het kabinet wil dat gemeenten bij complexe gevallen in de jeugdzorg meer gaan samenwerken, schreven ministers Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en Sander Dekker (Rechtsbescherming) in een brief aan de Tweede Kamer. Het besluit volgt op een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Fouten in Europese aanbestedingen bij gemeenten vaker aanleiding tot uitblijven goedkeurende accountantsverklaring

Bij enkele gemeenten is er voor het vierde jaar op rij geen goedkeurende accountantsverklaring afgegeven over de jaarrekening. Bij een toenemend deel is dit te wijten aan gemaakte fouten bij Europese aanbestedingen, meldt minister Ollongren in een brief aan de Tweede Kamer.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Aanbesteding broodnodige aanpassing N35 stopgezet

Minister Van Nieuwehuizen vindt het niet verantwoord de aanbesteding van autoweg N35 door te zetten en heeft deze daarom stopgezet. De huidige stikstofproblematiek voorkomt dat de aanbesteding van start kan gaan, meldt Cobouw.  

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Start bouw Zuidasdok blijft uit door onenigheid over extra kosten

De bouw van het Zuidasdok in Amsterdam gaat voorlopig nog niet van start. Bouwconsortium Zuidplus, dat verantwoordelijk is voor de realisatie van het project, wil eerst een toezegging van de opdrachtgever dat de berekende extra kosten betaald zullen worden, schrijft Cobouw.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Kabinet investeert half miljard tegen stikstofprobleem

Het kabinet stelt eenmalig 500 miljoen euro beschikbaar voor maatregelen tegen de stikstofproblematiek. Dat meldt het ministerie van Landbouw in een brief aan de Tweede Kamer, zo schrijft Cobouw. De eenmalige bijdrage, afkomstig uit de begrotingsreserves van het kabinet, moet de stikstofneerslag in natuurgebieden verlagen en de natuur versterken. Hoeveel de provincies gaan investeren om de stikstofproblematiek aan te pakken, moet nog blijken.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Rijksbrede inkoop moet voortaan duurzaam, sociaal en innovatief zijn

Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) hebben onlangs de nieuwe Rijksbrede inkoopstrategie ‘Inkopen met Impact’ naar de Tweede Kamer hebben gestuurd. Waar de afgelopen jaren de nadruk lag op rechtmatig en efficiënt inkopen, moet de inkoop voortaan ook bijdragen aan het realiseren van maatschappelijke doelen.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Monika Chao: 'Stop met geïntegreerde contracten'

Rijkswaterstaat moet stoppen met het automatisch aanbesteden van geïntegreerde contracten. Dat stelde hoogleraar Bouwrecht Monika Chao onlangs in haar afscheidsrede: “Het experiment heeft niet gebracht wat ervan werd gehoopt en kan als mislukt worden beschouwd.”

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

ING behoudt de Belastingdienst als grote klant, ondanks witwasschandaal

ING mag nog zeker tot en met 2024 het betalingsverkeer van de Belastingdienst blijven verzorgen. Volgens The Post Online verlengt minister Wopke Hoekstra (Financiën) het contract met de bank, dat in 2022 afloopt, met twee jaar. Deze verlening vindt plaats in verband met een aantal verandertrajecten dat de fiscus heeft lopen.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Infrastructuuraanbestedingen ontdekt door buitenlandse bedrijven

Steeds vaker strijden buitenlandse bedrijven mee om infrastructurele opdrachten nu Nederlandse concerns terughouden zijn geworden sinds de crisis. Op het gebied van integriteit bij de aanbesteding vraagt deze ontwikkeling om een extra scherpe blik van Rijkswaterstaat, zo meldt De Volkskrant.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Actualisatie van Reiswijzer Gebiedsontwikkeling

In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en Bouwend Nederland en in samenwerking met kenniscentrum Europa decentraal is de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2019 gepubliceerd, een geactualiseerde versie van de in 2011 gepubliceerde Reiswijzer. De Reiswijzer biedt ondersteuning voor iedereen die betrokken is bij gebiedsontwikkeling – van (decentrale) overheden tot de markt, zo meldt Europa decentraal.  

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Duurzaamheid vaak geen criterium bij overheidsaanbestedingen

Uit een onderzoek van Bouwend Nederland, uitgevoerd door Aanbestedingsinstituut Bouw & Infra, blijkt dat duurzaamheid amper een rol speelt wanneer publieke instellingen bouwprojecten aanbesteden. In slechts 26,9% van de gevallen is duurzaamheid bepalend, en vaak in geringe mate. Vooral de laagste prijs is bij de andere gevallen bepalend. Instrumenten om duurzaamheid te wegen, blijkt vaak in aanbestedende diensten te ontbreken, zo meldt het FD.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Nationale aanpak noodzakelijk voor complexe ICT-problematiek

Alle investeringen in cyberveiligheid ten spijt kunnen hackers anno 2019 nog steeds relatief eenvoudig websites saboteren. Omdat onze maatschappij zo afhankelijk is van de digitale infrastructuur, is de impact groot. De Nederlandse ICT-infrastructuur is kwetsbaar, zo benadrukte Aiko Pras, hoogleraar internet security bij Universiteit Twente, onlangs nog in Binnenlands Bestuur. Hij roept de overheid op om het initiatief te nemen voor een nationale aanpak, volgens hem zeker bij complexere ICT-problemen bittere noodzaak.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Jeugdzorg wil einde ‘inkoopwaanzin’

Ruim 3000 jeugdzorg-werknemers kwamen vanmiddag naar Den Haag voor een historische staking; de jeugdzorg legt voor het eerst in haar geschiedenis het werk neer. Vakbonden FNV en CNV, die de staking hebben georganiseerd, eisen meer geld om de tekorten in de jeugdzorg op te vangen. Ook willen zij een einde aan de “inkoopwaanzin”, het beleid van gemeenten om zo goedkoop mogelijk jeugdzorg in te kopen.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Verandering lastig voor gemeenten

Tijdens de ‘kennis- en praktijkdagen Contracteren in het sociaal domein’ geeft hoogleraar psychologie Jaap van Muijen aan dat hij het gevoel heeft dat gemeenten nogal star zijn en teveel nadruk leggen op beleid en bureaucratie. Hierdoor kan de samenwerking met zorgaanbieders, die meer zich meer willen focussen op hun vak en de inhoud, stroef verlopen. Paul van Kuilenburg (Factum), die bedrijven en gemeenten adviseert rond publiek-private samenwerkingsverbanden, herkent dit vanuit zijn praktijkervaringen. “Gemeenten denken heel weinig buiten de gevestigde kaders. Waar dat wel gebeurt, bijvoorbeeld in vorm van partnerships, zie je gelijk successen.”

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Vergoeding om vertraagde aanbesteding kazerne

Het Ministerie van Defensie geeft extra geld uit voor de bouw van de nieuwe kazerne voor het Korps Mariniers in Vlissingen. De aanbesteding is vertraagd en de extra vergoeding is nodig voldoende geïnteresseerde partijen binnenboord te houden. Zo heeft staatssecretaris van Defensie Barbara Visser in een brief aan de Tweede Kamer laten weten.

(meer…)
Partner van Aanbestedingscafé:

Vriendjespolitiek rond renovatie Binnenhof?

Onder het mom van veiligheid werd de renovatie van het Binnenhof niet openbaar aanbesteed. Deskundigen zijn kritisch over deze schimmigheid en stellen dat zo de schijn van vriendjespolitiek wordt gewekt. Bovendien zou je ook met een openbare aanbesteding de veiligheid kunnen waarborgen.

(meer…)
Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres