Magnifying glass Close

Adblocker is geactiveerd!

Op deze website worden advertenties getoond. Van de advertenties wordt de redactie betaald. De redactie verzorgt het nieuws op deze website. Zonder advertenties geen nieuws. Zou je je adblocker daarom willen uitschakelen

Partner van Aanbestedingscafé:

Inkoop Rijksoverheid vanaf 2022 online in te zien

De Rijksoverheid maakt informatie over de eigen inkoop openbaar op een online platform. Vanaf 2022 kan iedereen inzien waar overheidsgeld aan is uitgegeven en wat de Rijksoverheid wil bereiken met de inkoop. Met bekendmaking van rijksbrede inkoopplannen wil de rijksoverheid dat het bedrijfsleven zich beter kan voorbereiden op zakendoen met de overheid.

Op dit moment is op de website van de Rijksoverheid ook al informatie te vinden over rijksbrede inkoop, zoals aanbestedingen en contracten. Het nieuwe platform moet die informatie straks beter en duidelijker weergeven. Bovendien kunnen gebruikers ook de rijksbrede inkoopplannen inzien. De inkoopplannen worden begin 2022 bekendgemaakt. Bedrijven kunnen daarin terugvinden welk duurzaam, sociaal of innovatief aanbod – per bedrijfstak – wordt verwacht. Daarnaast zullen evaluaties over de rijksinkoop en best practices op het platform te vinden zijn. Ook kunnen gebruikers vragen stellen over de beschikbaar gestelde informatie.

Alleen als het vrijgeven van informatie omwille van juridische of veiligheidsredenen niet kan, worden de details van inkooptrajecten of aanbestedingen niet openbaar gemaakt. De overheid zal dan wel toelichten waarom dit niet kan.

Digitaal transparant

Om de data zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de behoeften van bedrijven, werkt de Rijksoverheid bij de ontwikkeling van het online platform samen met de Open State Foundation (OSF). OSF – een onafhankelijke stichting die zich richt op een digitaal transparantie overheid – deed dit jaar onderzoek naar de informatiebehoefte van het bedrijfsleven. De overheid neemt een deel van de gedane suggesties over en ontwikkelt het platform met behulp van EU-subsidie.

Bron: Rijksoverheid.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

VWS plaatste miljoenenorder mondkapjes na conflict met DSM

Het ministerie van VWS bestelde begin 2021 extra mondkapjes bij chemieconcern DSM, terwijl er op dat moment ruim voldoende mondkapjes op voorraad lagen. De order werd niet aanbesteed, hoewel er – zoals het ministerie destijds beweerde – geen sprake leek te zijn van ‘dwingende spoed’. Ook compenseerde VWS DSM voor de investering in productiemiddelen voor mondkapjes. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

DSM kocht in juni 2020 een machine in voor de productie van PP MB, de filterstof die in medische mondkapjes zit. Volgens DSM zegde de overheid op dat moment toe financieel garant te staan voor de investering. Het ministerie van Economische Zaken krabbelde echter terug en weigerde DSM financieel te ondersteunen.

Toen VWS terugkwam op de toegezegde steun ontstond er een conflict, waarna ambtenaren op zoek gingen naar een manier om DSM ‘comfort te bieden’. Dat blijkt uit stukken die de Volkskrant via een wob-verzoek in handen kreeg. Er ging 7,1 miljoen euro naar DSM, ter compensatie van de investering in de productiecapaciteit. Daarnaast plaatste VWS een extra order van 11,6 miljoen euro aan mondkapjes bij de joint venture, die DSM inmiddels met VDL was aangegaan.

Een berg mondkapjes

Op dat moment kon Nederland zo’n achttien jaar voorruit met veertig miljoen mondkapjes die toen op voorraad lagen. Bovendien werden ziekenhuizen op dat moment weer bevoorraad door eigen, vaste leveranciers. Volgens het ministerie was er echter sprake van ‘dwingende spoed’, dus werd de order niet aanbesteed. Ook ambtenaren zagen dat er wel degelijk voldoende beschermingsmiddelen waren. “Er is veel ingekocht. Je kunt er vanaf skiën”, stelt een ambtenaar in interne stukken, die in handen zijn van de Volkskrant.

Geen verband

Volgens het ministerie is er geen verband tussen de verstrekte compensatie en het bestellen van de mondkapjes. Andere bedrijven die om steun vroegen bij de investering in productiecapaciteit met betrekking tot mondkapjes, zijn verbolgen. Zij kregen van VWS te horen dat er geen financiële ondersteuning voor de investering in productiecapaciteit mogelijk was. Ook was speciaal coronagezant Feike Sijbesma, voormalig CEO van DSM, zowel volgens hemzelf als DSM, niet betrokken bij de deal tussen VWS en het bedrijf.

De joint venture van DSM en VDL blijft tot april 2022 mondkapjes leveren, ook al liggen er momenteel 47 miljoen mondkapjes op de plank bij VWS. Volgens DSM is de productie nog steeds verliesgevend.

Bron: de Volkskrant

Partner van Aanbestedingscafé:

Verplicht duurzaam aanbesteden: 'Het tempo moet omhoog'

De overheid moet duurzaam aanbesteden verplicht stellen. Door het vrijblijvende karakter van duurzame inkoop af te schaffen kan Nederland de klimaatdoelen behalen. En daar moeten we zo snel mogelijk mee beginnen, betoogden Fredo Schotanus, Mark Hillen en Jeroen Wegkamp onlangs in een essay in Binnenlands Bestuur.

Aanbestedingscafe.nl ging in gesprek met Fredo Schotanus, bijzonder hoogleraar Publieke Inkoop UU en principal consultant bij Significant Synergy en Mark Hillen, directeur en voorzitter van Social Enterprise NL.

Inkopers willen wel duurzaam inkopen, maar directie en budgethouders vormen nog te vaak een obstakel, stellen Hillen, Schotanus en Wegkamp in hun essay. Als we inkopen met maatschappelijke waarde minder vrijblijvend – verplicht – maken, verandert dat. En dat is belangrijk, want de overheid heeft een voorbeeldrol. Die kan de private sector inspireren of zelfs dwingen anders te werk te gaan, waardoor de duurzame en circulaire samenleving pas echt een impuls krijgt. Het liefst gebeurt dat volgens hen zo snel mogelijk: start dit jaar of in 2022 al. Geef tussen 2023 en 2025 invulling aan manifesten als ‘Inkopen met impact’. Doe dat bijvoorbeeld door maatschappelijke gunningscriteria meer gewicht te geven, of alleen offertes bij duurzame of sociale leveranciers uit te vragen. En zorg ervoor dat er een Gids Duurzaam en Sociaal Inkopen komt, zodat niemand hoeft te wachten op wetgeving. Uiteindelijk zou inkopen op prijs-kwaliteit-impact zo binnen drie jaar verplicht kunnen zijn voor alle overheden. “MVI wordt de norm, niet-maatschappelijk inkopen wordt een risico”, schrijven ze. “Blijvende verandering vereist een wettelijke stok achter de deur.”

Mark Hillen, directeur en voorzitter Social Enterprise NL
De noodzaak van ‘moeten’

Maar waarom die verplichting om duurzaam aan te besteden? “Omdat er anders weinig van terecht komt”, zegt Hillen vastberaden. Schotanus beaamt dat. “Verplichting levert weerstand op, maar dit onderwerp is zó belangrijk. Net als rechtmatigheid, dat vinden we ook belangrijk dus verplichten we dat ook.” Hoewel hij goede ontwikkelingen ziet bij overheidsinstanties vindt hij wel dat het tempo omhoog mag. Dat geldt vooral voor lokale en kleinere overheden. “Voor kleine organisaties komt duurzaam inkopen allemaal ‘eventjes’ bij.”

Het slechtste jongetje van de klas?

Vorig jaar riep de Europese Commissie al op circulair aanbesteden minder vrijblijvend te maken. Had de Nederlandse overheid duurzaam aanbesteden niet allang verplicht moeten stellen? Volgens Hillen loopt Europa voor op de meeste lidstaten, en zeker op Nederland. “We lopen echt niet voorop als het gaat om sociaal ondernemerschap. Europa vraagt ons steevast: ‘waarom zit er geen ambtenaar uit Nederland aan tafel?’ En dit is echt niet het enige thema waarbij dat speelt.” Hillen noemt de Nederlandse houding zelfs arrogant. “In Nederland denken we dat we het beter hebben geregeld dan de rest, maar we zijn op het gebied van duurzame, nieuwe energie en biodiversiteit het sukkeltje van Europa. Nederland heeft wat dat betreft een raar zelfbeeld”, vindt hij.


Dit onderwerp is zó belangrijk. Net als rechtmatigheid, dat vinden we ook van groot belang. Dus moeten we dit ook verplicht stellen.

Fredo Schotanus, bijzonder hoogleraar Publieke Inkoop

Kwantificeren

Het lastige aan duurzame en sociale inkoop is dat het vaak niet eenvoudig te kwantificeren is. “Je ziet het effect van duurzaam en sociaal inkopen meestal niet direct. We praten over externe kosten die moeilijker meetbaar zijn”, legt Schotanus uit. De opbrengsten zijn pas na jaren terug te zien in de boeken. “Daar kun je met inkoop wel een paar dingen mee doen. Je kunt je richten op de grote vervuilende component of de grote sociale component binnen je inkoop. Focus je dáárop met je gunningscriteria.” Volgens Schotanus hoeft duurzaamheid ook niet perfect gemeten te worden. “Je kunt ideale doelen benaderen, net als bij social return. Dat is best een vaag begrip, maar dat proberen we ook concreet te maken. Soms wordt social return omgezet in een fictieve waarde van euro’s. Dat klopt niet exact, maar het geeft wel een indicatie van de maatschappelijke waarde. Datzelfde kun je doen voor duurzaamheid. Dat gebeurt in de bouw ook steeds vaker.”


“MVI wordt de norm, niet-maatschappelijk inkopen wordt een risico.”

Mark Hillen, directeur en voorzitter Social Enterprise NL

De voorgestelde Gids Duurzaam en Sociaal Inkopen zou daarbij handvatten moeten bieden. “Het gaat niet lukken om met die Gids een exacte definitie te formuleren voor wat wel en niet duurzaam is”, denkt Schotanus. Hij schat in dat het voor tachtig procent van de aanbestedingen echter best mogelijk is vast te stellen of iets wel of niet duurzaam is. “Dan houd je wel een twijfelgebied over”, geeft hij toe. Leidt dat dan niet tot nog meer rechtszaken, als duurzaam aanbesteden verplicht is maar het niet exact duidelijk is wát dat is? Daarover zegt hij: “Je kunt binnen de huidige regels al heel veel doen waar geen discussie over is te voeren, en de gids schept verdere helderheid. Maar het zou goed zijn om de grenzen op te zoeken. Een kort geding over de mate van duurzaamheid van een aanbesteding vind ik relevanter dan het zoveelste kort geding over de beoordeling van inschrijvingen.”

Onder de drempels

Het gaat volgens Schotanus verder dan inkoop boven de Europese aanbestedingsdrempels. “Publieke inkoop en duurzame en sociale ondernemers lijken geschapen voor elkaar. We streven immers allebei naar het creëren van maatschappelijke waarde. Je zou denken: dat is een match made in heaven. Maar ze weten elkaar nog vaak niet te vinden.” Schotanus denkt dat sociaal ondernemers de overheid nog te weinig zien als klant. Maar ook de overheid zou volgens hem meer kunnen doen. Twee derde van het overheidsinkoopvolume bevindt zich onder de EU-drempels. “Dat betekent dat je meer vrijheid hebt om inkoop in te richten zoals je wilt. Bijvoorbeeld om zelf te bepalen wie je uitnodigt als het gaat om enkelvoudige of meervoudige onderhandse opdrachten.” Dat zit volgens hem nog niet op het netvlies van de gemiddelde inkoper. Ook kennis over het aanbod van duurzame en sociale ondernemers ontbreekt vaak nog, zegt Schotanus. “Terwijl dit juist een belangrijke taak voor inkopers is: het samenbrengen van vraag en aanbod.”

Fredo Schotanus, bijzonder hoogleraar Publieke Inkoop

Daarnaast lopen sociaal ondernemers tegen andere drempels aan, zegt Hillen. “Het aanbestedingsbeleid van overheden is niet altijd mkb-vriendelijk. Er zijn ondernemers die er niet aan beginnen omdat overheden uiteindelijk toch voor de laagste prijs kiezen. Zij doen daar niet meer aan mee, het kost hun gewoon te veel tijd.”

Op zoek naar best practices

Inkopers die aan de slag willen met duurzaam inkopen kunnen het beste op zoek gaan naar goede voorbeelden. Dat vereist wel van collega-inkopers dat ze openheid van zaken geven. “Dat staat haaks op de inkoopcultuur. Laat jezelf zien, wees eens trots op wat je doet. Doe een boekje open zodat mensen mee kunnen kijken”, zegt Hillen. En gebruik niet steeds hetzelfde bestek, voegt Schotanus toe. “Kopieer het bestek van degene die het best, het meest duurzaam inkoopt en niet van de vorige aanbesteding van vier jaar geleden.” Het zou volgens Hillen mooi zijn als ook de concrete zaken gedeeld worden. “Waar heb je duurzame doelen vertaald naar beleid en waar heb je dat beleid vertaald naar een aanbesteding? En waar liep het minder goed? Laat dat gewoon zien, dat helpt enorm. Begin klein, en inspireer als inschrijver de inkoper en budgethouder, stellen ze. Schotanus: “Op het moment dat je niks doet aan duurzaamheid, vallen de kosten op de lange termijn veel hoger uit. En die kosten komen waarschijnlijk voor een groot deel op de schouders van de overheid terecht. Dus je snijdt jezelf in de vingers als je hier niks mee doet.Het loont veel meer te investeren in preventie dan het op te lossen in de toekomst.”


Laat jezelf zien, wees eens trots op wat je doet. Doe een boekje open zodat mensen mee kunnen kijken.

Mark Hillen, directeur en voorzitter Social Enterprise NL

Vooruitkijken
Is het niet al te laat voor deze maatregelen? “Nee”, zegt Schotanus. “Alle rapporten zeggen dat het nog kan. Maar dan moeten we het wel nú doen.” Volgens Hillen maakt het weinig uit om terug te kijken, naar wat we hadden moeten doen. “Je kan nu doen wat je nog kan doen, en je kunt niet doen wat je gisteren kon doen.”

Ben je ook bezig met duurzaam aanbesteden? Fredo Schotanus en Mark Hillen ontvangen graag praktijkverhalen – best practices – van inkopers die zich succesvol bezighouden met duurzame inkoop en aanbestedingen. Laat je reactie hieronder achter of neem contact met ze op via [email protected] en [email protected]nl.


Partner van Aanbestedingscafé:

Defensietrucks voorlopig onbruikbaar door verkeerde maatvoering

Het ministerie van Defensie heeft 2800 trucks ingekocht waarvan een deel niet voldoet aan de Wegenverkeerswet. De combinatie van truck en container blijkt twee centimeter te hoog te zijn. Daardoor mogen de trucks niet op de openbare weg rijden.

De in 2800 aangekochte Scania’s maken deel uit van een grote aanbesteding binnen het Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW) programma.  De Wegenverkeerswet schrijft voor dat voertuigen maximaal vier meter hoog mogen zijn. Deze zomer bevestigde het ministerie nog dat de trucks voldeden aan de gewenste maatvoering. Na metingen eind augustus blijkt dat een combinatie van container en truck hoger uitvalt dan de voorgeschreven vier meter. Dat kan een probleem opleveren als het materieel onder bruggen of door tunnels door moet rijden.

Tijdelijke ontheffing

Demissionair minister van Defensie Ank Bijleveld heeft de Tweede Kamer inmiddels ingelicht over het probleem. Ze heeft een tijdelijke ontheffing aangevraagd zodat Defensie de trucks toch in gebruik kan nemen op goedgekeurde trajecten. Defensie onderzoekt nog welke gevolgen het niet mogen rijden met de trucks heeft op het opleidingsprogramma en operationele gereedheid.

Bron: Autoblog.nl

Partner van Aanbestedingscafé:

‘CDA wist van constructie mondkapjesdeal’

Volgens Sywert van Lienden wist het CDA dat hij een BV had opgericht waar hij de winst van de omstreden mondkapjesdeal met het ministerie van VWS in heeft ondergebracht. Dat zei hij in een uitzending van tv-programma Buitenhof, waar hij voor het eerst reageerde op de ophef rondom de deal.

Van Lienden stelt dat hij in het najaar van 2020 de integriteitscommissie van het CDA heeft ingelicht over de winst die hij maakte bij de deal met het ministerie. Daarnaast vermoedt hij dat het feit dat hij over een commerciële BV beschikte ‘over tafel is gegaan’ in gesprekken met de politiek assistent van demissionair minister De Jonge.

Puinzooi

Presentator Twan Huys vroeg Van Lienden waarom hij niet eerder open is geweest over het bestaan van de BV. Van Lienden stelde vorig jaar steeds dat hij belangeloos mondkapjes regelde via de Stichting Hulptroepen Alliantie, terwijl hij in de aanloop naar de zomer al wist dat er geld over zou blijven. In eerste instantie waren dat tonnen, later werden dat miljoenen. Van Lienden zei daarop dat het vermengen van de stichting en de BV tot een ‘puinzooi’ heeft geleid. “Ik had net zo hard van de daken moeten schreeuwen dat er een BV was met winstoogmerk als dat er een stichting was zonder winstoogmerk”, zegt hij.

Rendement naar goede doelen

Van Lienden zegt spijt te hebben van het gebrek aan transparantie rondom de BV en de Stichting Hulptroepen Alliantie. Hij is van plan het rendement op zijn aandeel van de winst, 9 miljoen euro, te doneren aan goede doelen. De oorspronkelijke winst blijft voorlopig in een stichting zitten waarvan Van Lienden zelf de voorzitter is.

Het CDA meldde na de uitzending dat de partij een onderzoek instelt. De integriteitscommissie heeft naar eigen zeggen geen melding gehad van Van Lienden.

Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres