Magnifying glass Close

Het democratisch misverstand en de perfecte aanbesteding

Het woord dat het meest gebezigd is tijdens de algemene beschouwingen is het woord ‘Dividendbelasting’. Oppositie-partijen betoogden in ferme taal dat die 2 miljard beter aan zorg, onderwijs of wat dan ook besteed kon worden. Ook in ingezonden brieven in mijn Volkskrant, op Twitter en op allerlei andere platforms viel kritiek op deze maatregel te lezen.

Ik begrijp dat wel maar denk dat je op een gegeven moment moet accepteren dat politiek bedrijven met compromissen gepaard gaat. Bij de kabinetsformatie wordt onderhandeld over een regeerakkoord. Alle partijen hebben hierbij hun paradepaardjes. De een wil wat meer geld voor zorg, de ander voor onderwijs, weer een voor defensie en dit jaar hadden we ook een partij, de VVD, die graag wat geld wilde vrijmaken om de dividendbelasting af te schaffen in de hoop dat Unilever zijn hoofdkantoor (wellicht in verband met de naderende Brexit?) in Nederland zal vestigen. Daar is niks raars aan, de VVD is de partij die zich profileert als de partij voor ondernemers en een dergelijke keuze past wel bij die partij.

Wat zo vreemd is, is dat iedereen het steeds opnieuw ter discussie stelt. Het is een onderhandelingsresultaat en ook nog eens een dat met zeer veel moeite tot stand gekomen is. Het is ook volstrekt duidelijk dat twee van de vier partijen in de coalitie er niet blij mee zijn, maar op een gegeven moment moet je een compromis accepteren. Het is ondenkbaar dat een democratisch bestel iedere burger tevreden stelt. Er zullen altijd zaken blijven bestaan die niet naar jouw persoonlijke zin geregeld zijn, of waar je zelfs last van hebt.

Hier kom ik bij de analogie met aanbesteden. Aanbesteden heeft net als het democratische bestel een aantal mindere kanten, maar het is moeilijk om iets beters te bedenken. Ik woon toch echt liever in een democratie dan in een land waarin alles bepaald wordt door een ‘sterke man’, en ik heb liever een eerlijke aanbesteding dan dat er ingekocht wordt door een wethouder met een snor, die vriendjespolitiek en favoritisme geen probleem vindt.

Moderne aanbestedingen gaan allang niet meer om de laagste prijs. De overheid denkt terecht ook aan duurzaamheid, social return, maatschappelijk verantwoord ondernemen, innovatie en kwaliteit. Dat is goed en zinnig, maar het is raar om dit rücksichtslos bij iedere opdracht altijd maar te doen en dan te denken dat je op alle punten geweldig zult scoren.

Een aanbesteding moet het, net als een kabinetsformatie, doen met compromissen. Een overheid die denkt dat hij op alle bovengenoemde onderwerpen een 10 kan scoren en ook nog een redelijke prijs weet te betalen, is niet realistisch. Het gekke is dat inkopers dit prima snappen, maar met name politici is dit niet aan het verstand te brengen. Het is goed mogelijk dat een aanbesteding verloren wordt door een bedrijf (dat niets aan MVO doet) en een werkelijk briljante innovatieve oplossing heeft bedacht, terwijl de winnaar een stumperige oplossing voorstelt, maar in de uitvoering wel vier Wahjongers gaat inzetten. Let op, ook dit mag, als een gemeente social return belangrijker vindt dan innovatie, dan is daar zelfs niks op tegen, het is misschien zelfs lovenswaardig. De naïviteit ligt echter bij de wethouder die denkt dat hij het allemaal kan hebben. (beetje Queen: I want it all, and I want it now)

Mijn advies aan aanbestedende diensten: kijk per opdracht wat je het allerbelangrijkst vindt. Geef dat een hoge weging en zadel bedrijven niet bij iedere aanbesteding op met de verplichting om tekstschrijvers in te huren die leuterverhalen ophangen voor zaken die er bij de uitvoering toch niet toe doen. Wat mij betreft dient in elke aanbesteding te worden opgenomen dat het gebruik van het woord ‘ontzorgen’ in de inschrijving leidt tot uitsluiting.

Nog even onder ons gezegd en gezwegen, een volstrekt zinloos gebaar, dat afschaffen van die dividendbelasting.

Partner van Aanbestedingscafé
Partner van Aanbestedingscafé

Reacties

Partner van Aanbestedingscafé
Sluiten

Inloggen

of met e-mailadres