Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium partners

Gold partners

Silver partners

21
08
Nancy van Bemmel
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Nancy van Bemmel
Categorie: Wetgeving
Soort: ,

Adviescommissie gepasseerd bij aanpassing Gids Proportionaliteit

Adviescommissie gepasseerd bij aanpassing Gids Proportionaliteit

De Adviescommissie Gids Proportionaliteit is pas net aangesteld, maar wordt met de eerste wijziging van de Gids alweer gepasseerd.Ook de Tweede Kamer wordt niet geconsulteerd bij het besluit om de grens voor enkelvoudig onderhands aanbesteden op 50.000 euro vast te zetten. Wat is er vooraf gegaan en wat zijn de bezwaren? AanbestedingsCafe.nl zet dit beknopt uiteen.

Het begint allemaal als er 27 januari een brief bij de Tweede Kamer binnenkomt van de minister van Economische Zaken, Henk Kamp. Hierin geeft hij aan een adviescommissie voor de Gids Proportionaliteit in te willen stellen, in plaats van de schrijfgroep. Ook maakt hij zijn plan bekend om de grens voor kleine opdrachten aan te passen. Nu geeft de Gids wat bewegingsruimte: 40.000 tot 50.000 euro. De minister zou dit liever vast willen zetten op 50.000 euro.

Kritiek
Er volgen Kamervragen, waarin leden zich kritisch uitlaten over het besluit van Kamp. Zij zien geen noodzaak om een adviescommissie voor de Gids Proportionaliteit in te stellen, zodat het ministerie de pen op kan pakken en een flinke vinger in de pap kan houden. Er wordt gevreesd dat dit ten koste gaat van het draagvlak van de Gids en dat het ook ‘eenzijdige inhoudelijke wijzigingen’ in de hand werkt. Naast de Kamerleden, geeft ook de schrijfgroep aan het niet eens te zijn met het voorstel.

Ook worden er kritische vragen gesteld over het voornemen om de Gids aan te passen voor kleine opdrachten. Wat vindt de schrijfgroep ervan? Is enkelvoudig onderhands gunnen een vrijbrief om vriendjes in te schakelen? Wat betekent het voor de toegang tot opdrachten voor concurrentie in de markt? Leidt dit niet tot meer gunningen aan bedrijven die al gevestigd zijn en bekend zijn bij de aanbestedende dienst?

Minister Kamp reageert dat het gewenst is om meer duidelijkheid te krijgen, mede om het werk van de Auditdienst Rijk (ADR) makkelijker te maken. Er is gekozen voor het bedrag 50.000, omdat ‘dit beter aansluit bij de bedrijfsvoering van het Rijk en dit voor een lastenverlichting zorgt voor ondernemers en aanbestedende diensten’. Hierbij roept hij wel op dat aanbestedende diensten bij elke opdracht moeten kijken wat proportioneel is. ‘Zo kan het zijn dat het vanwege hoge offertekosten bij een opdracht van 75.000 euro proportioneel is om enkelvoudig onderhands te gunnen, maar ook dat het bij een opdracht van 30.000 euro proportioneel is om meerdere offertes te vragen.’

Wijziging Gids
Na wat gesteggel in de Tweede Kamer, wordt uiteindelijk toch een instellingsbesluit in de Staatscourant gepubliceerd en is de Adviescommissie Gids Proportionaliteit een feit. Een aantal weken na de aanstelling van de Adviescommissie stuurt minister Plasterk (Binnenlandse Zaken), mede namens minister Kamp, een brief naar de Tweede Kamer. Hierin wordt medegedeeld dat er eind 2016 een afsprakenpakket is vastgesteld met de ADR en de Algemene Rekenkamer. Hieronder valt ook de bepaling dat ‘kleine opdrachten voor leveringen en diensten tot 50.000 euro in beginsel onderhands kunnen worden gegund. Vanaf dit bedrag dient een meervoudig onderhandse procedure te worden doorlopen.’

Kamer en Commissie gepasseerd
Dit besluit is niet officieel voorgelegd aan de Adviescommissie Gids Proportionaliteit. Dit terwijl de minister in februari nog garandeerde dat de Kamer en Commissie betrokken zouden worden bij wijzigingen op de Gids Proportionaliteit. De Gids kan namelijk niet veranderd worden tot de Kamer daar via een voorhangprocedure kennis van heeft genomen en een opvatting duidelijk heeft kunnen maken. Bij het voorstel van de minister had daarnaast een advies van de Commissie moeten zitten.

Eenzijdige inhoudelijke wijziging
Ook gaat de brief van Plasterk en Kamp regelrecht in tegen het Amendement Schouten/Ziengs, waarin staat: “De indieners hechten waarde aan een breed gedragen Gids en beogen de mogelijkheid tot eenzijdig aangebrachte inhoudelijke wijzigingen in de Gids uit te sluiten”. De voorgenomen wijziging betreft een eenzijdig aangebrachte inhoudelijke wijziging, omdat het alleen geldt voor de Rijksoverheid. Voor andere aanbestedende diensten verandert er niets. Kamp geeft in zijn brief aan dat het gaat zorgen voor een lastenvermindering voor ondernemers en aanbestedende diensten. Waarom wordt de Gids dan slechts voor één aanbestedende dienst aangepast?

Administratieve lastenverlichting
De wijziging wordt volgens de ministers doorgevoerd om het werk van de accountantsdienst makkelijker te maken. De bewegingsruimte voor kleine opdrachten: 40.000 tot 50.000 euro is volgens ADR een te groot grijs gebied. Deze ruimte is echter niet voor niets ingebouwd door de voormalige schrijfgroep. Op het moment dat een inkoper een offerte aanvraagt, weet hij namelijk niet of dit 49.900 of 50.100 euro wordt. Dit gaat veel discussies oproepen als het achteraf toch net onder of boven de grens uitkomt. Daarnaast geeft Kamp aan dat inkopers nog steeds moeten kijken wat proportioneel is per opdracht. ‘Zo kan het zijn dat het bij een opdracht van 75.000 proportioneel is om enkelvoudig onderhands te gunnen’. Dit strookt niet met de wettelijke verplichting om de Gids Proportionaliteit te volgen, waarin geen bewegingsruimte meer is na de aanpassing. Ook gaat deze opmerking voorbij aan het doel om het werk voor de ADR makkelijker te maken. Wanneer opdrachten van 75.000 toch enkelvoudig onderhands worden aanbesteed, ontstaat er wederom discussie. Gaat de aanpassing van de Gids het werk van de ADR daadwerkelijk makkelijker maken?

Afschaffing nationale openbare procedure
Tot slot is de bewoording van Plasterk in de brief wel erg stellig: “Kleine opdrachten voor leveringen en diensten tot 50.000 euro kunnen in beginsel onderhands aan een bepaalde ondernemer worden gegund. Vanaf dit grensbedrag dient een meervoudig onderhandse procedure te worden doorlopen.” Als deze bewoording in de Gids wordt overgenomen, is er boven 50.000 euro dus geen ruimte meer voor de nationale openbare procedure, waardoor deze met deze bepaling in feite wordt afgeschaft. Terwijl juist deze procedure interessant kan zijn als een aanbesteder gaat inkopen op een markt die hij nog niet zo goed kent.

Vervolgstappen
Op 5 september a.s. wordt de brief van Plasterk meegenomen in de procedurevergadering van de Tweede Kamer.

Dit artikel is onderdeel van een serie over de politieke gang van zaken rond de Gids Proportionaliteit.

Nancy van Bemmel
Door Nancy van Bemmel
Nancy van Bemmel is een gedreven journalist. Voor AanbestedingsCafe.nl zet ze zich graag in om inkopers snel van het allerlaatste nieuws te voorzien. Heeft u tips voor Nancy? U kunt haar mailen via: nancy@aanbestedings-cafe.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.