Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
21
02
Nancy van Bemmel
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Nancy van Bemmel
Categorie: Wetgeving
Soort:

Minister Ollongren voert verweer tegen inbreukprocedure Woningcorporaties

Minister Ollongren voert verweer tegen inbreukprocedure Woningcorporaties
Foto: Rijksoverheid

Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken is niet van plan om te buigen voor Brussel. De Europese Commissie is eind 2017 een inbreukprocedure gestart tegen Nederland. Volgens de Commissie moeten woningcorporaties, op grond van de Aanbestedingswet, aangemerkt worden als aanbestedende diensten en daarmee voldoen aan de Europese aanbestedingsregels.

Reden voor het oordeel van de Commissie is de definitie van publiekrechtelijke instellingen, die volgens de wet ook moeten aanbesteden. In de regelgeving staat omschreven dat deze instellingen in het algemeen belang werkzaam zijn, rechtspersoonlijkheid bezitten en onder overheidstoezicht staan voor wat betreft beheer. De Commissie vindt dat woningcorporaties aan deze eisen voldoen en baseert zich daarbij op jurisprudentie van het Europese Hof over de uitleg van het element ‘toezicht op beheer’. Hiervan is sprake, wanneer de overheid actief toezicht uitoefent op het beheer van de instelling, waardoor ook de opdrachten beïnvloed kunnen worden.

Overtreding
De Commissie stelt daarnaast vast dat woningcorporaties in de periode 2012 – 2016 in zeer geringe mate een aankondiging tot aanbesteding hebben gepubliceerd en beschouwt dit als een overtreding van de Europese aanbestedingsregels. De Commissie wijst erop dat de totale investeringen van de woningcorporaties in Nederland in 2015 neerkwamen op een bedrag van 3.8 miljard euro en dat zij het nalaten om hun opdrachten aan te kondigen in het Publicatieblad van de EU. De Commissie beschouwt dit als nadelig voor de interne markt en communautaire mededinging.

Verweer
Het werd al snel duidelijk dat Nederland hier niet in mee zou gaan. In de reactie van Ollongren op de vragen van de Tweede Kamerleden maakt ze haar verweer op de inbreukprocedure duidelijk. “Ik ben het niet eens met de door de Europese Commissie aangedragen overwegingen en daaruit getrokken conclusie. In het arrest van het Europese Hof van Justitie over HLM-vennootschappen heeft het Hof overwogen dat het begrip ‘toezicht op het beheer’ zo moet worden uitgelegd dat ‘de overheid de beslissingen op het gebied van overheidsopdrachten van publiekrechtelijke instellingen kan beïnvloeden’. Op grond van de Woningwet is dit naar mijn mening niet het geval en voldoen woningcorporaties daarmee niet aan het derde criterium van publiekrechtelijke instellingen.”

Als gevolg van het amendement Schouten/Bisschop is in de Woningwet in artikel 61d lid 1 bepaald dat een aanwijzing geen betrekking heeft op het plaatsen van opdrachten door de corporatie of haar dochter. Dit ondersteunt volgens Ollongren het argument dat de overheid op grond van het toezicht de opdrachtverlening van woningcorporaties niet kan beïnvloeden.

Omvang niet relevant
De Woningcorporaties bestaan voor ongeveer de helft uit kleine organisaties met minder dan 2.500 woningen. Van de ongeveer 350 corporaties hebben slechts 19 partijen meer dan 25.000 woningen. De Europese Commissie wijst erop dat de bedragen die de grootste corporaties jaarlijks besteden behoorlijk groot zijn. “Strikt juridisch is de omvang van de aanbestedende dienst niet relevant”, reageert de minister hierop. Daarnaast zijn de individuele investeringen van de sector volgens haar kleiner dan de Europese Commissie lijkt te verwachten. Het grootste deel van de opdrachten voor nieuwbouw zal onder de Europese drempel voor werken liggen.

Huidige situatie
Informatie over de wijze waarop woningcorporaties in de praktijk opdrachten verstrekken is schaars. Wel heeft de Autoriteit woningcorporaties in het kader van het integriteitstoezicht een onderzoek gedaan. Dit onderzoek geeft ook meer inzicht in de aanbestedingspraktijk. Het merendeel (96 procent) van de corporaties geeft aan een aanbestedingsbeleid te hebben en 91 procent heeft vastgelegd welke aanbestedingsprocedure wanneer moet worden gevolgd. Het overgrote deel (94 procent) geeft ook aan de voorwaarden, selectiecriteria, besluitvorming en onderbouwing vast te leggen in een inkoopdossier. Nagenoeg alle corporaties passen bij de gunning vooraf vastgestelde criteria toe. De corporaties geven verder aan de meervoudig onderhandse procedure in de helft van de gevallen te gebruiken, waarbij ze minimaal drie partijen uitnodigen. In 23 procent van de gevallen wordt de opdracht openbaar aangekondigd. In hoeverre de Europese regels zijn gevolgd, is niet bekend.

Gevolgen aanbestedingsplicht
Wat zijn de gevolgen als woningcorporaties zich wel aan de Aanbestedingswet moeten gaan houden? De minister verwacht dat dit voor meer gelijke kansen en een betere prijs-kwaliteitverhouding zal zorgen. Het zorgt tevens ook voor hogere kosten, langere doorlooptijden, juridisering van het proces en verminderde toegang voor het MKB. Uit de evaluatie van de Aanbestedingswet blijkt dat werken boven de Europese aanbestedingsdrempel gemiddeld 20.000 euro aan lasten per aanbesteding opleveren voor de aanbestedende dienst. Voor leveringen en diensten boven de drempel is dit 17.000 euro per aanbesteding. De lasten van nationale, openbare aanbestedingen liggen rond hetzelfde bedrag. De lasten van de meervoudig onderhandse procedure zijn lager, respectievelijk 7.000 en 5.000 euro. Als corporaties door een Europese aanbestedingsplicht minder vaak de meervoudig onderhandse procedure kunnen gebruiken, kunnen de lasten toenemen.

Vervolg procedure
De Europese Commissie zal de reactie van de minister bestuderen. Als de Commissie bij haar oordeel blijft, zal er een met reden omkleed advies gestuurd worden, waarin gereageerd wordt op de argumentatie van de minister. Indien de Europese Commissie en de Nederlandse regering niet tot een vergelijk komen, kan deze inbreukzaak uitmonden in een procedure bij het Europese Hof.

Nancy van Bemmel
Door Nancy van Bemmel
Nancy van Bemmel is een gedreven journalist. Voor AanbestedingsCafe.nl zet ze zich graag in om inkopers snel van het allerlaatste nieuws te voorzien. Heeft u tips voor Nancy? U kunt haar mailen via: nancy@aanbestedings-cafe.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.