Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium partners

iv

logoadjust

LogoAevesBenefit

publicsoft

FIRA_briefpapier_9.indd

significant

Gold partners

Sdu

nic

Silver partners

26
06
Nancy van Bemmel
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Nancy van Bemmel
Categorie: Aanbesteden
Soort: ,

Subjectieve karakter van de beoordelingscommissie

Subjectieve karakter van de beoordelingscommissie

Aanbesteden moet eerlijk. Dit is geborgd in de vier beginselen van het aanbestedingsrecht: non-discriminatie, gelijke behandeling, transparantie en proportionaliteit. “Dit moet ervoor zorgen dat er niet aan vriendjes gegund wordt of dat persoonlijke voorkeuren een rol spelen. De beoordeling van prijs zit vaak wel goed, maar kwaliteit heeft een subjectief karakter als het gaat om een plan van aanpak, interview of presentatie”, vertelt aanbestedingsexpert Theo van der Linden op het PIANOo congres.

Waar heeft de inschrijver voorafgaand aan de aanbesteding recht op? “Daarover zegt de rechtbank van Den Haag: ‘Van belang is dat het voor de kandidaat-inschrijver duidelijk is wat van hem wordt verwacht, de inschrijvingen aan de hand van een zo objectief mogelijk systeem worden beoordeeld, en de gunningsbeslissing zodanig inzichtelijk wordt gemotiveerd dat het voor de afgewezen inschrijvers mogelijk is om de wijze waarop de beoordeling heeft plaatsgevonden te toetsen. Binnen dit kader acht het hof het houden van een interview niet per definitie onmogelijk’. Ze zijn dus niet erg enthousiast over interviews”, stelt Van der Linden.

Onafhankelijke deskundigen
“De rechtbank Haarlem heeft ook een uitspraak gedaan over de beoordelingscommissie. In deze uitspraak staat dat de commissie moet bestaan uit onafhankelijke deskundigen die het criterium kwaliteit ieder afzonderlijk beoordelen. Deze deskundigen mogen niet betrokken zijn bij de beoordeling van de overige subgunningscriteria en mogen tevens niet op de hoogte zijn van de scores die aan andere criteria zijn toegewezen.”

Dit verloopt niet altijd zuiver, ziet Van der Linden. “Een aantal jaar geleden was er een rechtszaak over een aanbesteding voor abri’s. Eén van de beoordelaars [X] had een rol gespeeld bij het ontwerp van de abri van de winnende inschrijver, OFN. De rechter zei hierover: ‘De Provincie heeft de door de inschrijver gestelde betrokkenheid van [X] niet betwist. De voorzieningsrechter is evenwel van oordeel dat de inschrijver, ofschoon betrokkenheid van een beoordelaar bij een inschrijver uiterst onwenselijk is, niet aannemelijk heeft gemaakt dat de beoordeling van de inschrijvingen in dit geval oneerlijk is verlopen’. Dit is natuurlijk bijzonder, want hoe kun je dit volledig aannemelijk maken?”

Beoordelaar haakt af
Wat als een commissielid halverwege de beoordelingen afhaakt? “Dan heb je een probleem, want een commissie moet gedurende de beoordelingen altijd uit hetzelfde aantal bestaan. Afgelopen jaar was er een aanbesteding met een commissie van drie personen. Toen het laatste gesprek moest beginnen, kwam een van de leden van de commissie erachter dat hij de man die binnenkwam kende. Hij heeft dit bekend en zichzelf teruggetrokken uit de beoordelingscommissie. Dat heeft in de volgende rechtszaak tot problemen geleid. De rechter oordeelde dat de verschillende samenstellingen in de commissie niet voor alle inschrijvers hetzelfde is geweest en daardoor ongelijkheid op heeft geleverd. De aanbesteder mocht dus opnieuw beginnen.”

Op de hoogte van de prijs
“Wat daarnaast altijd terugkomt is of de beoordelaars op de hoogte mogen zijn van de prijzen. Het weten van de prijs kan invloed hebben op je oordeel. In jurisprudentie van aanbestedingen is hierover vorig jaar een opmerkelijke zaak geweest. Iemand van het beoordelingsteam was erbij toen de elektronische kluis opengemaakt werd. Die heeft ongetwijfeld gezien wat de prijzen van de offertes waren. In het oordeel vond de rechtbank Noord-Holland dat ‘indien personen binnen het inkoopteam voorafgaand aan de beoordeling van de kwaliteit op de hoogte waren van de verschillende geoffreerde prijzen en zij zich daardoor hebben laten sturen, dit in beginsel een schending kan opleveren van het transparantiebeginsel’, maar in dit specifieke geval vindt de rechter dat ‘in deze zaak niet is gebleken van enige vooringenomenheid, van sturing van de scores of van een ondeugdelijk geborgd beoordelingssysteem.’ De rechter vond de uitlatingen van marktpartij Hedera speculatief en gaat aan zijn bezwaar voorbij.”

Van der Linden vindt deze uitspraak lastig voor de praktijk. “Het is genuanceerd en het kan dat de rechter gelijk heeft. Het is voor de toekomst echter wel lastig, want wat doe je hiermee? Ik vind dat de beoordeling van prijs en kwaliteit gescheiden moet blijven. De personen die verantwoordelijk zijn voor de beoordeling van de kwaliteit, moeten niet op de hoogte zijn van de prijzen. Dat is niet objectief.”

Rechtszaken
“Over beoordelingscommissies zijn veel rechtszaken gevoerd. Ongeveer 70 in de laatste drie à vier jaar. Deze rechtszaken worden maar voor 20 procent gewonnen door inschrijvers. Het is blijkbaar moeilijk om te bewijzen dat een procedure niet correct is gegaan. Rechters geven tijdens deze aanbestedingen soms zelfs ronduit aan dat ze er geen verstand van hebben en geven de beoordelingscommissies dan direct gelijk. Ze zijn van oordeel dat aan de beoordelaars de nodige vrijheid moet worden gegund. Als de commissie die partij de beste vindt, dan is dat de beste.”

Nancy van Bemmel
Door Nancy van Bemmel
Nancy van Bemmel is een gedreven journalist. Voor AanbestedingsCafe.nl zet ze zich graag in om inkopers snel van het allerlaatste nieuws te voorzien. Heeft u tips voor Nancy? U kunt haar mailen via: nancy@aanbestedings-cafe.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.