Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
02
10
17
Nancy van Bemmel
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Nancy van Bemmel
Dossier: Aanbesteden
Soort: ,

5 bouwproblemen en de aanpak van project DOEN

5 bouwproblemen en de aanpak van project DOEN
Foto: Team Project DOEN

Sinds de bouwfraude is er steeds meer afstand tussen Rijkswaterstaat en de markt ontstaan. Er zijn meer regels ingesteld en bij tegenslagen in een project werden nieuwe clausules in het standaardcontract opgenomen, dat inmiddels dik en onoverzichtelijk is. In de crisis schreven aannemers met enige regelmaat financieel te krap in en trokken meer risico’s naar zich toe. Dit konden zij uiteindelijk niet altijd nakomen, waardoor zij op gespannen voet kwamen te staan met de opdrachtgever. Rijkswaterstaat wil breken met deze vechtcontracten en is de stroeve samenwerking met marktpartijen beu.

De renovatie van de Nijkerkerbrug is gekozen als pilot voor de Marktvisie om anders te werken en onnodige regels overboord te zetten. Het project DOEN heeft als doel om de grenzen op te zoeken en samenwerking tussen opdrachtgever en marktpartijen te verbeteren en praktijkervaring op te doen voor andere bouwprojecten. AanbestedingsCafe.nl spreekt Marlotte Koster, projectmanager en Machiel Galesloot, bedoelingenmanager van project DOEN, over veelvoorkomende problemen bij bouwcontracten en de oplossingen bij de aanbesteding van de Nijkerkerbrug.

  1. Stroeve samenwerking
    De hele aanbesteding draaide om het bewerkstelligen van een goede samenwerking. De markt heeft daarom ook vooraf meegewerkt aan de totstandkoming van het aanbestedingstraject, vanuit het idee dat samenwerking vanuit twee kanten komt. In juni 2015 is daartoe de openbare bijeenkomst ‘Werkplaats DOEN’ georganiseerd. Vervolgens zijn de resultaten van deze bijeenkomst in samenwerking met vertegenwoordigers van diverse brancheverenigingen verder uitgewerkt tot een inkoopplan en het begin van de aanbestedingsleidraad.

    Samenwerking is als selectiecriterium toegevoegd. “Door middel van assessments heeft een extern adviesbureau de samenwerking tussen ons en de partijen beoordeeld. Dit bleek een heel mooi middel”, vertelt Koster. “Je kunt natuurlijk een plan van aanpak vragen over samenwerking, maar het gaat er natuurlijk om hoe je in real-life op elkaar reageert. Hoe reageer je als het moeilijk wordt? Hoe los je het vervolgens op? Hoe functioneren teams met elkaar? Dat wordt echt duidelijk in zo’n assessment. Natuurlijk lieten we de beoordeling over aan het adviesbureau, omdat je jezelf niet kunt beoordelen. Mogelijk ga je dan voor het gezelligste team, terwijl het daar helemaal niet om gaat.”

    Mourik en BESIX kwam in de selectieprocedure als beste team uit de bus. Daarna volgde de laatste fase waarin RWS samen met de aannemer de scope verfijnt met de klant, de prijs bepaalt en samen het contract schrijft. “We hebben alles samen bepaald en doorleefd. Ook tijdens de uitvoering zullen we nauw blijven samenwerken. We werken als één projectteam op de bouwlocatie. Daardoor kunnen we laagdrempeliger de voortgang of problemen met elkaar bespreken”, aldus Galesloot.
  2. Prijsduiken
    Prijsduiken was voorheen eerder de regel dan de uitzondering. Dit zorgde ervoor dat de prijs bij aanvang van de samenwerking al onder druk stond. Dit wilde het team van Project DOEN voorkomen door de prijs volgend te laten zijn op de gezamenlijke afspraken over wat er geleverd gaat worden. Het motto luidt: eerlijk geld voor eerlijk werk.

    “Toen we het ontwerp en risico’s hadden vastgesteld, hebben we gekeken naar de prijs die hier logischerwijs uit volgt. Dat is onderzocht door een kostendeskundige van de aannemer en van Rijkswaterstaat. Die hebben gezamenlijk de hele raming gemaakt. Hoeveel mensen heb ik nodig? Wat kosten die per uur? Hoeveel pijlers moeten we inkopen? Et cetera. Het is heel transparant en overzichtelijk. Daarna hebben we afspraken gemaakt over winstpercentages en zo is er een eerlijke prijs uitgekomen waar we allemaal achterstaan”, vervolgt Koster.
  3. Risico’s en meerwerk
    Tijdens de laatste fase hebben Rijkswaterstaat, Mourik en BESIX samen gewerkt aan het ontwerp van de Nijkerkerbrug, de planning, het risicodossier, het contract en de prijs. In dit proces zijn er ook gesprekken gevoerd met de beheerder van de brug en omgevingspartijen. Koster: “Door te investeren in een goed plan en samenwerking, waar we allebei achterstaan en waar de stakeholders ook positief over zijn, verwachten we minder problemen te hebben tijdens de uitvoering. De risico’s zijn doordacht en verdeeld, maar we zullen elkaar ook bijstaan als deze risico’s in de praktijk anders blijken te zijn dan gedacht. Dat is samenwerking. Ook weten we precies wat er in de prijs inbegrepen zit, dit maakt discussies over dit onderwerp ook een stuk makkelijker. Wij hopen dat al deze elementen samen ervoor zorgen dat er minder prijswijzigingen plaatsvinden tijdens de rit. Dit monitoren we tijdens de uitvoering.”
  4. Vechtcontracten
    “Een contract heeft negatieve annotaties”, vindt Galesloot. “Het wordt in één zin genoemd met kleine lettertjes en onbegrijpelijke tekst. Dat is ons document helemaal niet. Wij gebruiken daarom de naam handleiding, want dat willen we dat het is: een handleiding voor onze samenwerking.”

    Het team heeft samen de handleiding geschreven met daarin regels en afspraken die écht nodig zijn. Dit is een protest tegen de inkooptrajecten, waarbij een standaard contract uit de kast wordt getrokken, waarvan niemand weet wat er exact instaat, totdat er iets mis gaat.

    Galesloot: “De tip is dan ook: doorleef het contract en weet wat je met elkaar afspreekt. Snap wat je van elkaar vraagt en waarom. Het maken van het contract was eigenlijk het uitvoeren van het contract. Je hebt het met elkaar geschreven, waardoor je echt weet wat je van elkaar verwacht. Eigenlijk heb je het daarna niet meer nodig.”
  5. Rechtszaken
    Natuurlijk leeft er bij de verliezende partijen in een aanbesteding teleurstelling. Hoe reageerden de overige partijen bij project DOEN? “Heel goed”, vertelt Koster. “Marktpartijen (o.a. via de brancheverenigingen) hebben vooraf meegedacht over het vormgeven van de aanbesteding. We zijn daarnaast heel transparant geweest en dat zorgt ervoor dat veel partijen nu nog steeds enthousiast zijn over het proces, terwijl ze niet hebben gewonnen. Onlangs hebben we de aanbesteding geëvalueerd met 10 van de 15 partijen die hebben meegedaan aan de aanbesteding. We hebben enquêtes uitgestuurd, gesprekken gevoerd en een terugkomdag voor de laatste drie georganiseerd.” Galesloot vult aan: “Er zijn zeker zaken voor verbetering vatbaar, maar er heerst gelukkig nog volop geloof in het gedachtegoed. De meeste partijen geven aan dat ze er ook iets positiefs uit mee hebben gekregen en de ervaringen van DOEN meenemen in andere projecten.”

Kanttekening
De uitvoering van het project is gestart en moet in het derde kwartaal van 2018 afgerond zijn. Hoewel de echte test van de pilot nog moet komen, heeft het tot nu toe geen windeieren gelegd. Is dit nu een aanpak die altijd toegepast moet worden? “Absoluut niet” stelt Machiel. “Er zijn een aantal zaken uit de aanbesteding die je mee kunt nemen, maar het gaat er juist om dat je een aanbesteding vormgeeft die past bij de opdracht, binnen het gedachtengoed dat het een uitkomst moet hebben die de eindklant graag wil, tegen een eerlijke prijs.”

Nancy van Bemmel
Door Nancy van Bemmel
Nancy van Bemmel is een gedreven journalist. Voor AanbestedingsCafe.nl zet ze zich graag in om inkopers snel van het allerlaatste nieuws te voorzien. Heeft u tips voor Nancy? U kunt haar mailen via: nancy@aanbestedings-cafe.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.