Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
20
11
18
Jon Jonoski
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
2
Door Jon Jonoski
Dossier: Aanbesteden
Soort: ,

Aanbesteders maken geen goed gebruik van geschiktheidseisen

Aanbesteders maken geen goed gebruik van geschiktheidseisen

Aanbesteders beschikken over verschillende mogelijkheden om al in de selectiefase het kaf van het koren te scheiden. Toch komen ze vaak niet veel verder dan het vragen om een referentie. Of ze proberen de schifting te regelen via het plan van aanpak, zonder gebruik te maken van geschiktheidseisen. Dat brengt grote risico’s met zich mee waarschuwt advocate Claire Lombert. “Inschrijvers kunnen veel beloftes doen die niet op voorhand gecontroleerd kunnen worden. Hierdoor is er een grotere kans dat je niet uitkomt op wat je voor ogen had. Wanneer je daar pas in de uitvoeringfase achter komt, moet je het contractueel gaan oplossen. De ervaring leert dat dit vaak niet gebeurt. Geschiktheidseisen kunnen dit soort problemen voorkomen. Daardoor wordt immers al bij de inschrijving bewijs geleverd, dat gelijk gecontroleerd kan worden, waardoor je zeker weet dat de partij voldoet.”

Aan de andere kant zijn aanbesteders, stelt Lombert, soms juist geneigd om over te vragen, waardoor de aanbesteding op het gebied van proportionaliteit mis kan gaan. “Wanneer je als aanbestedende dienst bijvoorbeeld maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) heel belangrijk vindt voor de opdracht kun je inschrijvers niet uitsluiten op basis van hun visie op MVO. Dat is geen geschiktheidseis, omdat het geen verband heeft met de opdracht. Om niet te overvragen moet je niet naar de hele opdracht kijken, maar een duidelijke norm formuleren waarop je kan toetsen. Je moet dus de eis koppelen aan de maatregelen die partijen bij de inschrijving kunnen treffen.”

Selectiecriteria
Lombert is door Adjust uitgenodigd bij AanbestedingsCafe Live om meer inzicht te geven in de ‘do’s en don’ts’ tijdens de selectiefase. Zij benadrukt dat aanbesteders ook niet hoeven overvragen, omdat ze na de eerste schifting de overgebleven partijen kunnen ‘trechteren’ via selectiecriteria. “Selectiecriteria kunnen deelname niet blokkeren, maar ze kunnen de kans op het winnen van een opdracht verminderen. Selectiecriteria kunnen volgens Gids P in beginsel inhoudelijk gelijk zijn aan geschiktheidseisen, maar de Aanbestedingswet geeft vooral aan wanneer en bij welke procedures ze gebruikt kunnen. Over de wijze waarop ze gebruikt kunnen laat de wet zich minder uit. Aanbesteders hebben dus veel meer ruimte en flexibiliteit bij het gebruiken van selectiecriteria en kunnen deze ook subjectief beoordelen. Zij moeten daarbij wel duidelijk maken waar partijen op kunnen scoren.”

Kernvragen
Aanbesteders hoeven niet Gids P en de Aanbestedingswet uit hun hoofd te kennen. Bij het toepassen van geschiktheidseisen en selectiecriteria moeten aanbesteders volgens Lombert bovenal uitgaan van drie kernvragen. “Welke risico’s gaan er gepaard met de opdracht? Passen de risico’s bij de gestelde eisen? En zijn de vragen proportioneel? Die eerste vraag kan heel breed opgevat worden, je moet daarbij feitelijk kijken naar welke competenties er essentieel zijn voor de opdracht. Vervolgens moet je of bijvoorbeeld het certificaat waar je om vraagt, wel betrekking heeft op het risico dat je af wil vangen. Tot slot moet je er voor zorgen dat je niet zulke hoge eisen stelt dat er niet genoeg potentiele marktpartijen kunnen meedoen. Er is dan immers geen sprake meer van mededinging.”

Uitvoeringseis
Hoe kunnen deze theorieën nu in de praktijk worden toegepast? Lombert geeft als voorbeeld de aanbesteding van een vervoeropdracht. “Bij een verhuizing kan het essentieel zijn dat er voldoende vrachtwagens beschikbaar zijn. Als geschiktheidseis kan dan aangegeven worden hoeveel vrachtwagens de inschrijver beschikbaar moet hebben. Daarbij is het van belang of de verhuizing cruciaal voor de uitvoering van een opdracht en of het op een specifieke datum moet gebeuren. Wanneer de verhuizing niet essentieel is zou de hoeveelheid vrachtwagens ook een uitvoeringseis kunnen zijn.”

Trechteren
Lombert geeft als ander voorbeeld de aanbesteding van cybersecurity. “Kritiek voor de uitvoering daarvan is dat de uitvoerder genoeg ICT’ers in dienst heeft. In dat geval kun je als geschiktheidseis vragen om een minimum aantal gekwalificeerde specialisten. Zo wordt een norm gesteld die bijvoorbeeld aan de hand van hun CV’s getoetst kan worden. Vervolgens kun je selectiecriteria toepassen en trechteren op verzuimpercentage en verloop. Je vraagt inschrijvers daarmee om de stabiliteit van hun onderneming te bewijzen.”

Jon Jonoski
Door Jon Jonoski
Jon Jonoski is een enthousiaste journalist die zich graag verdiept in de wereld van inkoop en aanbestedingen.

Reacties:

  • Ronbald Vroom | 21-11-2018 om 07:32

    Claire Lombert heeft zeker gelijk in de zin dat veel beter gebruik kan worden gemaakt van de mogelijkheden die de Aanbestedingswet 2012 biedt ten aanzien van de geschiktheid van ondernemers. Wel horen hier nuances bij die ze ongetwijfeld “live on stage” heeft vermeld maar waar hier slechts heel kort bij wordt stil gestaan: de Aanbestedingswet 2012 kent een gesloten stelsel van geschiktheidseisen. Selectiecriteria mogen op grond van de Aanbestedingswet 2012 uitsluitend worden toegepast in de procedures met een selectiefase, en dat zijn de niet-openbare procedure, de concurrentiegerichte dialoof, de mededingingsprocedure met onderhandeling, en het innovatiepartnerschap. Bij de openbare procedure (de meest gebruikte procedure) en de instelling van het dynamisch inkoopsysteem is de vrijheid en creativiteit dan ook minder groot dan Claire Lombert stelt. Haar stelling dat aanbesteders beter en scherper met de mogelijkheden die de wet ons biedt blijft zoals eerder gezegd wat mij betreft overeind!

  • Ronbald Vroom | 21-11-2018 om 07:34

    De scherpe lezer heeft het al ongetwijfeld al opgemerkt: de laatse zin moet worden gelezen als “Haar stelling dat aanbesteders beter en scherper om kunnen en moeten gaan met de mogelijkheden die de wet ons biedt blijft zoals eerder gezegd wat mij betreft overeind!”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.