Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
09
02
18
Nancy van Bemmel
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Nancy van Bemmel
Dossier: Aanbesteden
Soort: ,

Big Bang in het sociaal domein

Big Bang in het sociaal domein

Met een ‘Big Bang’ werd het sociaal domein op 1 januari 2015 overgeheveld van het Rijk naar de gemeenten. Het doel hiervan is om zorg dicht bij de burger te organiseren zodat lokaal maatwerk wordt geboden. Tevens gaan de decentralisaties gepaard met stevige bezuinigingen. Hoewel gemeenten voor de decentralisatie al wel een gedeelte van de WMO inkochten (hulp bij huishouden), waren ze niet voorbereid op de enorme hoeveelheid taken die op hen afkwam. Gemeenten moeten nu namelijk ook begeleiding en ondersteuning van kwetsbare jeugd- en volwassen organiseren en inkopen. AanbestedingsCafe.nl spreekt met Niels Uenk, onderzoeker bij de Universiteit Twente, Universiteit Utrecht en het Public Procurement Research Centre, over de transitie en de lessons learned.

“Begeleiding en ondersteuning inkopen is toch wel wat complexer dan hulp bij huishouden”, stelt Uenk. “De gemeenten moesten de taken in 2014 al aanbesteden, terwijl in de loop van 2014 pas duidelijk werd welke taken precies werden overgeheveld en hoeveel geld ze daarvoor kregen. Sommige informatie kwam te laat. Gemeenten hadden daarnaast een enorme kennisachterstand. Je moet je voorstellen dat je computers gaat aanbesteden, terwijl je nog nooit met computers te maken hebt gehad. En dan moet je gelijk 40 verschillende soorten inkopen.”

Behoudend inkopen
“Onder de tijdsdruk hebben gemeenten in 2014/2015 behoudend ingekocht. In veel gevallen is de inkoopmethode rechtstreeks gekopieerd van de zorgkantoren, die de inkoop voor de decentralisatie organiseerden. Deze oude product-, bekostiging- en contractvormen worden maar moeizaam losgelaten. Terwijl het niet de bedoeling van de decentralisatie was dat gemeenten hetzelfde bleven doen als voor de transitie. Uitvoering van de doelen van de overheid, waaronder meer integrale zorg op maat, stond in 2015 nog op een laag pitje.”

Kinderziektes
“In de loop van het jaar kwamen er nog veel kinderziektes naar boven. Een van deze kinderziektes was het landelijke administratiesysteem. Zorgaanbieders en gemeenten hadden moeite om de facturen en verantwoording goed te administreren. Er zijn zorgaanbieders geweest die in 2015 voorschotten hebben gekregen, maar het niet voor elkaar kregen om op een juiste manier facturen aan de gemeente te sturen. De gemeente lukte het op haar beurt niet om alle facturen netjes te betalen. Dat zijn opstartproblemen, die vooral vervelende gevolgen hadden voor zorgaanbieders die geen voorschot kregen.”

“De administratieproblemen zorgden er ook voor dat sommige gemeenten pas halverwege 2016 duidelijk voor ogen hadden wat ze daadwerkelijk uitgegeven hadden aan zorg in 2015. Sommige gemeenten hebben zich toen wel even achter de oren gekrabd. In de WMO kwamen de gemeenten over het algemeen wel goed uit met het budget, maar in de Jeugdhulp zijn flinke tekorten ontstaan.”

Inhaalslag
Inmiddels zie ik dat gemeenten goed bezig zijn met een inhaalslag op het kennisvlak. Er komt steeds meer aandacht voor contractmanagement, zodat in de uitvoering ook daadwerkelijk sturing gegeven wordt aan de zorgaanbieders. Veel gemeenten hebben Wmo-ondersteuning en jeugdhulp in 2016 of 2017 voor de tweede keer aanbesteed. Ik merk dat gemeenten de lessen uit de eerste ronde aanbestedingen al meenemen. Een van deze lessen is dat gemeenten in de eerste ronde hele brede raamcontracten hebben gehanteerd. In de loop van de tijd kwamen ze er achter dat ze wel heel veel partijen hadden toegelaten, ook partijen waar kwaliteit en veiligheid soms niet goed op orde waren. In de tweede ronde aanbestedingen zijn gemeenten daarom strenger geworden en selecteren ze meer op kwaliteit.

Dit artikel is onderdeel van het dossier sociaal domein. Eerdere artikelen die in dit dossier verschenen zijn: 'Helft gemeenten borgt privacy binnen sociaal domein niet' en '32 gemeenten voor de rechter om jeugdzorg'. 

 

Nancy van Bemmel
Door Nancy van Bemmel
Nancy van Bemmel is een gedreven journalist. Voor AanbestedingsCafe.nl zet ze zich graag in om inkopers snel van het allerlaatste nieuws te voorzien. Heeft u tips voor Nancy? U kunt haar mailen via: nancy@aanbestedings-cafe.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.