Magnifying glass Close

Code verantwoordelijk marktgedrag: 9 bevindingen uit de praktijk

“Met de Code Verantwoordelijk Marktgedrag is een basis gelegd om partijen aan de voorkant van de markt op te roepen tot verantwoordelijk marktgedrag, zodat er aan de achterkant meer ruimte is voor kwaliteit, vakmanschap en sociaal beleid. Wanneer het contract dat inkoop en verkoop afsluiten het gevolg is van bijvoorbeeld een te scherpe inschrijfprijs, kan er binnen de marge van dat contract onvoldoende ruimte zijn om het werk kwalitatief goed te doen.” Zo stelt Kees Blokland, initiatiefnemer van de Code, dat inmiddels door ruim 1400 partijen ondertekend is.

Blokland spreekt deze woorden uit tijdens het congres ‘Van Principe naar Praktijk’, georganiseerd door de stichting Code Verantwoordelijk Marktgedrag. Dat congres vindt plaats op een passende plek; het SER-gebouw in Den Haag .Zoals Blokland immer stelt, is de Code ontstaan in “een intensieve dialoog tussen opdrachtgevers, opdrachtnemers, vakverenigingen en intermediairs.” In het “polderbolwerk” van de SER somt Blokland de negen belangrijkste bevindingen “uit de beleefde praktijk van de Code.”

1. Principle-based
“De Code is een moreel appel tot verantwoordelijk marktgedrag. Het is dus principle-based in plaats van rule-based. In het begin hebben we overwogen om bijvoorbeeld productiviteitsnormen en uurtarieven vanuit de Code vast te stellen, maar die weg zijn we niet ingeslagen. Het mag niet van de Autoriteit Consument en Markt (ACM), het past niet binnen het mededingingsrecht en je raakt verstrikt in detailregels die afleiden van de hoofdlijnen.”

2. Drempels
“Het MKB ondervindt nog te veel drempels bij aanbestedingen. Sommige middelgrote bedrijven die de Code ondertekenen geven aan dat ze niet willen meedoen aan aanbestedingen, omdat ze het lastig vinden om zich te kwalificeren, ze te weinig kennis hebben over het aanbestedingsrecht, of omdat het te veel kost om mee te doen. Bij de grote bedrijven is de kennis over aanbestedingsprocedures en mededinging inmiddels beter ontwikkeld, maar het ontbreekt hen soms aan branche-specifieke vakkennis.”

3. Kwaliteitsverbetering
“Men is te vaak penny wise, pound foolish bezig. Er wordt met scherp geschoten om de prijs een paar procent lager te krijgen, maar het uitvragen van waarde blijft daarbij achter. Hierdoor blijf kwaliteitsverbetering op de plank liggen. Wij leggen de focus daarom nu op het relevant en meetbaar maken van de toegevoegde waarde en de waarde-vermeerderende kwaliteit van de dienstverlening.”

4. Inflatiecorrectie
“Dienstverleningscontracten gaan over meerdere jaren en wij hebben langere contractduren met succes gepropageerd. Daarom is de systematiek van inflatiecorrectie en de verwerking van terugkerende CAO-verhogingen voor de Code belangrijk. Met een contractduur van zes jaar kan de opdrachtnemer rendabel investeren in materialen, middelen en opleiding. Als de opdrachtnemer de inflatiecorrectie echter ieder jaar maar gedeeltelijk bij de klant erdoor krijgt, ontstaat er toch teveel druk op productiviteit.”

5. Integratie
“In de outsourcing ontstaan er vaak verschillen in de manier waarop de eigen dienst en de uitbestede dienst worden aangestuurd. Tegelijkertijd zie je op sociaal terrein wel dat er gestreefd wordt naar meer integratie. Dat draagt bij aan een positieve werkbeleving. Wanneer externe werknemers bijvoorbeeld mee mogen doen met de Sinterklaasviering, het bedrijfsrestaurant mogen gebruiken, of voorzien zijn van fatsoenlijke verblijfsruimten zie je dat ze zich zo meer gewaardeerd en ‘thuis’ voelen.”

6. Zelfsturing
“Er is toenemende aandacht voor het beter betrekken van medewerkers bij de voorbereidingen van aanbestedingen en contractuitgiftes, bij het implementeren van werkmethodeverbeteringen en bij het inrichten van werkoverleg. Toch valt er in de dienstverlening op het gebied van taakautonomie en zelfsturende teams nog veel te leren. Mijn droom is dat de angst minder gaat regeren en dat in contractuele afspraken tussen opdrachtnemer en opdrachtgever meer regieruimte komt voor medewerkers en teams op de werkvloer.”

7. Sociaal beleid
“Bij de branches die zich bij de Code hebben aangesloten zien we toenemende aandacht voor goed sociaal beleid en de invulling van goed werkgeverschap. Hun sterkere sociale profiel blijkt ook uit de cao’s die ze recent hebben afgesloten. In de schoonmaak-cao wordt bijvoorbeeld ziekteverzuim niet meer bestreden door bonus- en malus-achtige rekenregels, maar door een benadering waarbij meer ruimte is voor persoonlijke aandacht, preventie en het investeren in vitaliteit en medewerkerstevredenheid.”

8. Marktwerking
“Marktwerking is op zichzelf niet verkeerd, maar je moet er wel randvoorwaarden aan verbinden en grenzen aan stellen. Wanneer je dat niet doet kan dat leiden tot een negatieve prijs-kwaliteitsspiraal en grote onrust, zoals we dat hebben gezien voor de aanvang van de Code. Wij proberen dit door zelfregulering te voorkomen, maar we moeten ons ook afvragen of er niet wat meer institutioneel tegenwicht moet komen. De ACM beschermt eindconsumenten tegen kartelvorming van opdrachtnemers, maar wie beschermt de werknemer aan het eind van de keten tegen de inkoopmacht van opdrachtgevers?

9. Intermediairs
“Ik begrijp dat organisaties niet alle kennis op het gebied van contractmanagement, vakmanschap en inkoopprocesvoering in huis hebben, maar voor goed vraagmanagement moet je die kennis wel aan jouw kant van de tafel hebben. Gelukkig zijn er intermediairs, waardoor die kennis vanuit de markt wel beschikbaar is. Er is vanuit deze intermediairs een groeiend belang om hun vakmanschap, onafhankelijkheid en integriteit transparant te borgen.”

Partner van Aanbestedingscafé
Partner van Aanbestedingscafé

Reacties (2)

Jon Jonoski
Jon Jonoski 29 april 2019 11:31 uur

Dat scheelt inderdaad. Dank voor je reactie. Het is nu aangepast

29 april 2019 11:04 uur

Toen ik de eerste alinea van dit artikel las, kon ik m'n ogen niet geloven... Er staat dat de code inmiddels door ruim 14.000 partijen is ondertekend. Ik checkte even de website van de codecommissie en daar staat de teller op slechts 1.495 ondertekenaars (inclusief de verhuisbranche, beveiligingsbranche en cateringbranche). Dat scheelt nogal.

Partner van Aanbestedingscafé
Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres