Magnifying glass Close

Gemeenten bezuinigen meer dan nodig op WMO

Door de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) bezuinigen gemeenten veel meer dan nodig is. Die bezuinigingen lopen op tot gemiddeld 22 procent. De rijkskorting op het overgehevelde Wmo-budget is over 2015 gemiddeld 11 procent. De tarieven die gemeenten vanaf januari hanteren, lopen onderling sterk uiteen. Dat blijkt uit onderzoek naar Wmo-tarieven dat door hoogleraar inkoopmanagement Jan Telgen en onderzoeker Niels Uenk van de Universiteit Twente, op verzoek van Binnenlands Bestuur, is uitgevoerd.

Het gemiddelde kortingspercentage van 70 (van de 162 onderzochte) gemeenten ligt op 17 procent, met zowel uitschieters naar boven (30 procent) als naar beneden (10 procent). Deze gemeenten hebben een generiek kortingspercentage doorgevoerd. Of zij hanteren een standaardtarief als maximum waaronder marktpartijen kunnen inschrijven. Bij de 92 onderzochte gemeenten die de producten en tarieven eenzijdig hebben bepaald lopen de verschillen nog sterker uiteen. De zorgaanbieders hoefden soms geen (prijs)offerte in te dienen, maar alleen akkoord te gaan met de gemeentelijke tarieven. Er zijn tariefverschillen ontdekt van meer dan 100 procent, aldus Telgen en Uenk in de publicatie op Binnenlands Bestuur.

Financiële risico
Door lage tarieven te hanteren, wordt het financiële risico van gemeenten beperkt en voor de marktpartijen vergroot, stellen Telgen en Uenk. Wat de gevolgen voor de zorg- en hulpbehoevende zijn, is niet onderzocht. Voor dit onderzoek hebben de onderzoeker ingezoomd op de Wmo-tarieven van 162 gemeenten.

Kortingspercentages
Gemeenten kunnen de rijksbezuiniging opvangen door de tarieven te verlagen, het zorgvolume te verlagen of door een combinatie daarvan. Uenk merkt daarbij op dat vanwege het overgangsrecht gemeenten niet onbeperkt kunnen snijden. Bij gemeenten die in het kader van de Wmo 2015 de producten hebben ingekocht die er ook onder de Algemene wet bijzondere ziektekosten (Awbz) bestonden, lopen de kortingspercentages uiteen van 10 tot 30 procent, zo blijkt uit het onderzoek. “De korting bij de ‘zuinigste’ gemeente is dus drie keer zo hoog als bij de meest-betalende gemeenten”, constateert Uenk.

Schrikbarend
“Het is schrikbarend hoeveel de tarieven en de bezuinigingen uiteen lopen”, vindt Uenk. Voor die verschillen zijn volgens de onderzoekers verschillende verklaringen mogelijk. “Gemeenten die minder hard bezuinigen op de tarieven verwachten mogelijk meer winst te behalen uit het beperken van de volumes, via bijvoorbeeld de inzet van sociale wijkteams”, verduidelijkt Uenk. Gemeenten verdedigen de forse bezuinigingen door de vele nieuwe kostenposten waarmee ze met de Wmo 2015 worden geconfronteerd, zoals kosten voor sociale wijkteams, ict, budget voor innovatieve pilotprojecten en organisatie- en frictiekosten. Hiermee kunnen de grote verschillen tussen gemeenten niet worden verklaard, vinden de onderzoekers, omdat “elke gemeente ongeveer in hetzelfde schuitje zit. Het lijkt erop dat de ene gemeente simpelweg behoudender is dan de andere.”

Partner van Aanbestedingscafé
Partner van Aanbestedingscafé

Reacties

Partner van Aanbestedingscafé
Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres