Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
25
02
19
Jon Jonoski
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Jon Jonoski
Dossier: Duurzaam inkopen
Soort: ,

Helmond zet MVI in bij verwerking textiel

Helmond zet MVI in bij verwerking textiel

Helmond won een jaar geleden de Koopwijsprijs met haar Actieplan MVI. Inmiddels heeft het de speerpunten uit dat actieplan ook in de praktijk toegepast, onder meer bij de aanbesteding van textielverwerking en -vermarkting. Deze aanbesteding paste uitstekend bij het Actieplan stelt Thea Musters, medewerker inkoop bij de gemeente. “In het actieplan hebben wij vier speerpunten opgenomen: innovatie, social return, circulariteit en klimaatneutraal. Deze punten waren allemaal toepasbaar binnen deze aanbesteding.”

 Ook Thomas van Ommeren, concern inkoper, benadrukt dat MVI een logische keus was bij deze aanbesteding. “Het maken van kleding heeft een heel negatieve impact op het milieu. Je kunt veel grondstoffen en water besparen wanneer je textiel hergebruikt of verwerkt tot iets nieuws. Voor het maken van één t-shirt wordt alleen al 5000 liter water gebruikt! Wij hebben in deze aanbesteding daarom circulariteit niet als apart criterium benoemd, maar we hebben inschrijvers meegegeven dat deze aanbesteding van zichzelf circulair is. We gingen ervan uit dit terug te lezen in de totale inschrijving.

Circulariteit

Van Ommeren benadrukt dat de circulariteit van de aanbesteding ook verzekerd werd door de manier van uitvragen. “Ketentransparantie was bijvoorbeeld een belangrijk doel. We wilden inzicht in waar het textiel vandaan komt, waar het naar toe gaat en hoe en in welke stromen het wordt verwerkt. Daarnaast eisten wij dat zowel de leverancier als haar onderaannemers VAT-gecertificeerd moeten zijn. Dat betekent dat zij in hun processen al aan bepaalde duurzaamheidseisen moeten voldoen. We hebben voorts gezegd dat er via een gunningscriterium op CO2-reductie gescoord kon worden, bijvoorbeeld via het aantal transportstromen en het machinegebruik. De manier waarop een leverancier hier invulling aan gaf hebben we opengelaten.”

SROI

Helmond wilde niet alleen het hergebruiken van textiel meenemen in haar aanbestedingstraject. Het wilde de aanbesteding ook koppelen aan haar sociale doelstellingen. Pieter Saris, verantwoordelijk voor het afvaldomein binnen de gemeente, legt uit dat dit project daar een “uitgelezen kans voor bood. Het verwerken en uitsorteren van textiel is bijzonder arbeidsintensief. We konden deze aanbesteding gebruiken om een aantal mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen in Helmond. We hebben daarom minimale eisen gesteld aan SROI, met de mogelijkheid om daar via een gunningscriterium extra op te scoren. De minimale eis was 2,5 fte, en de winnende partij bood uiteindelijk 10 fte. In de praktijk werken deze mensen er nu ook.”

Rijbewijs

Om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan een baan te helpen besloot Helmond te werken met containers met zogeheten voorladers. Dat is volgens Saris niet de meest goedkope methode om afval in te zamelen. “Als we echter hadden gekozen voor containers die je kan optillen, dan hadden we mensen met een vrachtwagenrijbewijs nodig. Die heb je genoeg, en die kunnen overal aan het werk. Bovendien hebben we de inschrijvers zelf laten kiezen waar zij de mensen inzetten. Dagelijks moet er 2500 kg textiel uit de containers worden gehaald. Dat is zwaar werk, niet geschikt voor iemand met een lichamelijke beperking. Die mensen kun je wel inzetten bij de reparatie van kleding, of op administratief gebied. Je hebt immers ook mensen nodig die registreren hoeveel textiel er in- en uitstroomt”

Ambitie

Ook richtte de aanbesteding zich op de minima in Helmond. Textiel die in Helmond werd ingezameld moest in Helmond terugkomen. Inschrijvers moesten daarnaast twee keer per jaar gratis verstrekking aan minima garanderen. Marktpartijen kregen dus met een behoorlijk ambitieus eisenpakket te maken, en dat zorgde in eerste instantie wel voor enige hoofdbrekers, stelt van Ommeren. “In eerste reactie kregen we te horen dat onze uitvraag te ambitieus was. We besloten daarom een marktconsultatie te houden, waarbij we nog een keer de doelstellingen presenteerden en een paar stellingen aan de potentiële leveranciers voorlegden Uiteindelijk hebben we onze eisen wat afgezwakt, zonder onze ambities los te laten. We hebben bijvoorbeeld de eis van het hebben van een verkooppunt in Helmondlosgelaten, maar wel de doelstelling van het in eerste aanleg aanbieden van kleding aan de Helmondse inwoner behouden.”

Transparantie

Volgens van Ommeren is het vasthouden aan je ambities dan ook een belangrijke les van deze aanbesteding. “We hadden na de marktconsultatie onze ambitie naar beneden kunnen bijstellen, maar dat hebben we niet gedaan. We zien nu dat het niet nodig was, en dat het veel winst heeft opgeleverd. Doordat we transparantie hebben geëist van de onderaannemers hebben we een veel beter beeld van wat er met het textiel gebeurt. Textiel wordt bijvoorbeeld verwerkt tot vezels, of gesponnen tot garen die in andere textielproducten worden gebruikt. Jeans worden gesorteerd voor upcycling. Katoen wordt verwerkt en gebruikt in warmte- en geluidsisolerende toepassingen.”

Innovatie

Toch geeft van Ommeren aan dat de aanbesteding niet op alle gebieden opleverde wat er van gehoopt werd. “Op het gebied van innovatie zagen we vooral maatregelen die al bestonden, zoals elektrische hijsen of takelwagentjes. Die zijn wel duurzaam, maar niet innovatief. Maar door al deze vragen te blijven stellen, hebben we zeker iets gewonnen op bewustwording. Ik geloof dat de overheid met haar inkoopvolume MVI in iedere aanbesteding moet benoemen. Wanneer uit de aanbestedingen blijkt dat de overheid MVI nu en in de toekomst belangrijk vindt, voelen leveranciers de noodzaak om zich duurzaam te gaan ontwikkelen. In een volgende aanbesteding levert dit alleen maar meer op.”

Technisch kunstje

Uiteindelijk begint een goede MVI-aanbesteding bij de organisatie zelf, zo geeft Musters aan. Organisaties moeten volgens haar beseffen dat MVI “meer is dan een technisch kunstje. Mensen binnen de organisatie moeten het ook willen en kunnen. Daarnaast kan inkoop het niet alleen. MVI is niet alleen van inkoop, het is van de hele organisatie Wij zijn daarom nu begonnen met het organiseren van interactieve sessies bij een aantal afdelingen binnen onze organisatie, waarvan wij denken dat ze veel impact kunnen hebben op het gebied van MVI en duurzaamheid. Zo komen wij te weten waar onze collega’s in de praktijk tegen aan lopen. De bevindingen van deze sessies gaan we binnenkort bespreken met het Directieteam van onze gemeente

Focus

Musters is van mening dat door het benoemen van deze bevindingen, blootgelegd kan worden waar het schort: “Je kunt op deze manier concreet maken waarom MVI de ene keer beter lukt dan de andere keer. Hetzelfde doe je eigenlijk bij het opstellen van een MVI-actieplan. Veel overheidsinstellingen hebben wel een doelstelling, een verre stip aan de horizon. Maar hoe kom je daar? Een actieplan met concrete acties, dat biedt je handvatten om tot aan die stip te komen. Maar het vergt wel focus. Wanneer MVI iets is dat je erbij doet, dan wordt het niks”.

Jon Jonoski
Door Jon Jonoski
Jon Jonoski is een enthousiaste journalist die zich graag verdiept in de wereld van inkoop en aanbestedingen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.