Magnifying glass Close

Adblocker is geactiveerd!

Op deze website worden advertenties getoond. Van de advertenties wordt de redactie betaald. De redactie verzorgt het nieuws op deze website. Zonder advertenties geen nieuws. Zou je je adblocker daarom willen uitschakelen

Ja, bestuurlijk aanbesteden mag ook in 2016 en daarna…

Gemeenten maken sinds 2009 gebruik van het zogenaamde “bestuurlijk aanbesteden” om diensten in te kopen in het sociale domein. In de decentralisaties van de Wmo, de Jeugdwet en de Participatiewet vorig jaar gebruikten meer dan 60% van de gemeenten deze procedure (bron: Binnenlands Bestuur). Ik ontwikkelde bestuurlijk aanbesteden als antwoord op het falen van klassiek (openbaar) aanbesteden van zorg, sociale en maatschappelijke diensten. Het vindt zijn inhoudelijke grondslag in onderzoek op het gebied van transactiekostentheorie, relationele contracttheorie, netwerktheorie en complexiteitstheorie. Juridisch vindt de procedure zijn grondslag in de vrijheid die gemeenten hebben bij diensten die zijn te vinden op bijlage 2B bij de Aanbestedingswet. Die Aanbestedingswet gaat echter in 2016 veranderen door de implementatie van nieuwe Europese richtlijnen. Het onderscheid tussen bijlage 2A en bijlage 2B diensten gaat daarmee verdwijnen. Wel komt er een nieuwe uitzonderingsprocedure voor het aanbesteden van zorg, sociale en maatschappelijke diensten. De vraag die gemeenten mij nu vaak stellen is of je nu wel of niet bestuurlijk mag aanbesteden onder de nieuwe Aanbestedingswet 2016? Het antwoord is: ja, dat mag!

De Europese Commissie onderzocht in 2011 de effectiviteit van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Een van de conclusies was dat van alle opdrachten op het terrein van zorg, sociale en maatschappelijke diensten in de 27 lidstaten van de Unie niet meer dan 0,01% aan grensoverschrijdend handelsverkeer onderhevig is. Bij de pre-ambule van de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijn lezen wij bovendien dat zorg, sociale en maatschappelijke diensten een bijzondere plek verdienen in het aanbestedingsrechtelijk kader. De reden is dat de organisatie van deze diensten zeer cultureel en nationaal bepaald is. Dat is natuurlijk ook de reden voor het gebrek aan grensoverschrijdend handelsverkeer.

De Europese wetgever bepaalde dan ook in de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijn dat aanbestedende diensten opdrachten voor zorg, sociale en maatschappelijke diensten met een waarde van minder dan EUR 750.000,00 exclusief BTW voortaan direct mogen gunnen (tenzij een duidelijk grensoverschrijdend belang aanwezig is!). Boven die drempel moeten aanbestedende diensten in ieder geval vooraf publiceren dat zij een opdracht te vergeven hebben, hoe zij die willen plaatsen en achteraf publiceren aan wie zij de opdracht hebben vergeven. Voor wat betreft de inhoud van de procedure zijn zij volledig vrij deze in te richten zoals zij wensen. Daarmee lijken de voorschriften uit de oude aanbestedingsrichtlijn voor wat betreft 2B diensten in de nieuwe richtlijn nog te blijven gelden voor opdrachten voor zorg, sociale en maatschappelijke diensten. Met als enige aanvulling een publicatie vooraf.

De Nederlandse wetgever heeft al aangegeven de voorschriften voor een procedure voor opdrachten voor zorg, sociale en maatschappelijke diensten uit de nieuwe richtlijn direct over te nemen. Daarbij beperkt zij de werking van wat nu nog in de Aanbestedingswet de procedure voor 2B diensten heet tot een procedure voor opdrachten voor zorg, sociale en maatschappelijke diensten. Met uiteraard een toevoeging van een publicatie vooraf.

In de praktijk betekent deze wijziging weinig voor de praktijk van bestuurlijk aanbesteden zoals deze nu gemeengoed is. Momenteel vinden alleen facultatief aankondigingen vooraf plaats bij bestuurlijk aanbesteden. Gemeenten nodigen nu vooral op basis van objectieve criteria organisaties uit voor onderhandelingen over te sluiten overeenkomsten. Deze organisaties vertegenwoordigen vaak een totaal zorglandschap. Aan de overlegtafels bij gemeenten zitten vaak aanbieders aan tafel met verschillende achtergronden: grote, kleine, algemene, specialistische, et cetera. Aanbieders die niet aan tafel zitten, kunnen via internet de onderhandelingen volgen en beïnvloeden. Als de overeenkomsten zijn vastgesteld vindt publicatie plaats op TenderNed, waarbij ook aanbieders die willen deelnemen aan de overeenkomsten zich nog kunnen aanmelden en mee kunnen leveren. De enige wijziging in bestuurlijk aanbesteden onder de nieuwe Aanbestedingswet is dan ook dat de facultatieve publicatie vooraf een verplichte publicatie wordt. En dat als gemeenten en leveranciers de gesloten overeenkomsten willen wijzigen (ook een essentieel onderdeel van bestuurlijk aanbesteden) zij bij wezenlijke wijzigingen ook eerst vooraf publiceren (omdat sprake is van een nieuwe opdracht).

Laat u dus niet in het “ootje” nemen door universiteiten, advocaten en consultants die liever willen dat u openbaar gaat aanbesteden. Of zij weten eigenlijk niet wat “bestuurlijk aanbesteden” nu precies inhoudt (verwijs hen dan naar mij) of zij vinden eigenlijk op andere dan juridische gronden dat u het niet moet doen (waarbij ik dan graag met ze een discussie aanga). Bestuurlijk aanbesteden blijft ook in 2016 en daarna dus gewoon mogelijk. Het is niet meer weg te denken in het sociaal domein waar het zich inmiddels toch echt wel heeft bewezen als een aanbestedingsmethodiek die waarde levert voor gemeente, aanbieder en cliënt.

Partner van Aanbestedingscafé
Partner van Aanbestedingscafé

Reacties (5)

aanbestedingscafe gebruiker 30 mei 2016 08:03 uur

Inderdaad flauw een anonieme reactie maar daarom niet minder waar. Ook de later geplaatste opmerking over bestuurlijk aanbesteden o9nderschrijf ik. Er is, zover ik weet, nog nergens echt een grondige toets door een rechter gedaan. Waarom niet? Omdat het nog steeds een gunningsmarkt is en partijen wel uitkijken om bezwaar aan te tekenen. Daarvoor zijn de belangen te groot. Aan de andere kant, als je vooraf publiceert (verplicht) en je nodigt partijen uit en je start een vorm van onderhandelingsprocedure, maar dan niet over prijs maar over de voorwaarden, en wezenlijke wijzigingen moet je publiceren, wat is dan het verschil met 'gewoon' aanbesteden? Noem het 'bestuurlijk aanbesteden' en je bent met één oog koning in het land der blinden. De aanbestedingswet is duidelijk, heel duidelijk. Gebruik de ruimte die er is en noem het zoals je wilt. Peter Bakker

aanbestedingscafe gebruiker 30 juni 2015 21:58 uur

We kunnen er lang en kort over praten, nog nooit heeft iemand deze vorm van aanbesteden verboden, maar ook nog nooit is deze door een goede rechter eens grondig bekeken. Alle aanbestedingsprocedures moeten voldoen aan de Europese en nationale regels. Punt. Of bestuurlijk aanbesteden waarde kan opleveren staat niet ter discussie, mits goed toegepast. Voor mijn gevoel blijft het er een zweem van quasi illegaliteit over dit fenomeen hangen.

aanbestedingscafe gebruiker 26 juni 2015 18:22 uur

https://www.vng.nl/files/vng/20150619_factsheet_nieuwe_aanbestedingsrichtlijn_en_gevolgen_voor_inkoop_jeugd_en_wmo2.pdf

aanbestedingscafe gebruiker 25 juni 2015 22:25 uur

Wat een flauwe reactie. En dan ook nog anoniem. Gedurfd hoor. Heeft u ook nog inhoudelijks wat toe te voegen? Tim Robbe.

aanbestedingscafe gebruiker 25 juni 2015 21:48 uur

Wij van wc-eend adviseren wc-eend

Partner van Aanbestedingscafé
Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres