Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
06
05
19
Jon Jonoski
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Jon Jonoski
Dossier: Aanbesteden
Soort: ,

Juridische focus in aanbestedingen hindert MKB

Juridische focus in aanbestedingen hindert MKB

“Ondernemers die meedoen aan een aanbesteding richten zich in de eerste plaats op de opdracht en stellen daar inhoudelijke vragen over. Hoe moet het worden uitgevoerd? Wat is het probleem waar de aanbesteder mee zit? En hoe kan deze het beste opgelost worden? Zo denkt een ondernemer. De nota van inlichtingen gaat echter voor 60% over het contract en allerlei andere juridische voorwaarden. Ik moet mijn klanten er op wijzen dat ze ook daar naar moeten kijken.” Aan het woord is Roelf Houwing, adviseur inschrijven op aanbestedingen bij SmartTenders.

AanbestedingsCafé spreekt Houwing naar aanleiding van zijn in april uitgekomen boek ‘Aanbestedingen winnen. Handboek voor het MKB.’ Hij heeft dit boek mede geschreven, omdat hij vindt dat “MKB-ers nog veel te weinig deelnemen aan aanbestedingen. De overheid is een hele goede klant, geeft je veel continuïteit en langdurige opdrachten. Bovendien besteedt het jaarlijks voor 75 miljard euro aan.” Tegelijkertijd begrijpt hij dat ondernemers aarzelingen hebben om eraan mee te doen. “Een aanbesteding is een ingewikkeld proces met vele valkuilen. En het is vaak te juridisch gesteld. De taal die in een aanbesteding gebruikt wordt is niet de taal van ondernemers. Die zijn veel praktischer ingesteld en richten zich vooral op hoe zij datgene wat ze moeten aanbieden, zo goed mogelijk kunnen doen”

Taalgebruik
Houwing vindt dan ook dat aanbestedende diensten “zo veel mogelijk af moeten stappen van het juridisch taalgebruik. Natuurlijk moeten ondernemers zich confirmeren aan de procedure, maar de procedure lijkt voor inkopers vaak veel belangrijker dan de opdracht zelf. Het krijgt ook een veel prominentere plaats in de aanbestedingsdocumenten. Dat moet echt beter. Zet desnoods de procedure in een aparte bijlage en maak een apart document over de opdracht. Zo kan de ondernemer precies zien waar het over gaat. Wanneer je 32 documenten in een aanbesteding voegt, weten ondernemers echt niet waar ze moeten beginnen. Zet ze dan genummerd in de juiste volgorde, zodat inschrijvers weten waar ze moeten beginnen met lezen. Als je ondernemers echter eerst door 7,8 pagina’s aan procedures laat worstelen, verzanden ze al voordat ze bij de daadwerkelijke eisen en gunningscriteria uitkomen.”

Fatsoen
Daarnaast moeten aanbestedende diensten zich fatsoenlijker gedragen, stelt Houwing. “Met name in de nota van inlichtingen maken ze zich er soms heel makkelijk vanaf en geven ze heel weinig argumenten waarom ze bepaalde voorstellen afwijzen. Er wordt bijna nergens zo bot gecommuniceerd als in de nota van inlichtingen.” Bovenal pleit Houwing echter voor branche-brede contractvoorwaarden. “Het is van de gekke dat voor bepaalde soorten diensten de ene gemeente hele andere contractvoorwaarden stelt, dan de andere gemeente, terwijl het in principe om dezelfde dienst en soortgelijke kwaliteitsnormen gaat.”

Contractvoorwaarden
Die branche-brede contractvoorwaarden zouden volgens Houwing een van de belangrijkste prioriteiten moeten zijn voor de actieagenda Beter Aanbesteden. “In Beter Aanbesteden wordt op een gegeven moment gezegd dat er branche-brede contractvoorwaarden zouden moeten worden opgesteld. Het is al lang tijd om dit een keer goed te regelen, samen met de brancheorganisaties om er zo voor te zorgen dat de juridische component in de nota van inlichtingen wat verminderd wordt. Ik zie hier echter geen enkele beweging in, terwijl het toch raar is dat de ene gemeente een verzekering eist van 5 ton, terwijl een andere gemeente voor dezelfde dienst een verzekering eist van 1 miljoen. Het is heel vreemd dat dit per gemeente zou kan fluctueren en klaarblijkelijk geen enkele relatie heeft met de dienst die uitgevraagd wordt. Ondernemers zitten hier ook niet op te wachten. Zij willen gewoon de opdracht goed uitvoeren en daarover inhoudelijk bakkeleien met de aanbesteder.”

Risico
Hoewel deze juridische wirwar lastig is voor ondernemers, hebben zij volgens Houwing toch wel mogelijkheden om hun kansen te vergroten, bijvoorbeeld door slimme vragen te stellen. “Het komt in een aanbesteding regelmatig voor dat er eisen in staan waar een ondernemer niet aan kan voldoen. Een eis moet echter wel een reëel risico afdekken. Het is dus de kunst om een vraag zodanig te stellen, ook met de Gids Proportionaliteit en de wet in de hand, dat de overbodigheid van een bepaalde specificatie of eis aan de orde wordt gesteld. Daarbij moet je ook de aanbesteder de ruimte geven om, als er daadwerkelijk een goed argument voor die eis is, die ook te geven.”

Boete
Ook zouden ondernemers volgens Houwing soms wat meer risico kunnen nemen. “MKB-ers zijn niet snel geneigd om hun hand te overspelen. Ze kijken naar de wijze waarop een opdracht moet worden uitgevoerd en zijn daar zo realistisch mogelijk in. Ze verliezen van bedrijven die meer beloven dan ze waar kunnen maken. Die bedrijven calculeren dan in dat ze een boete gaan oplopen. Dat is een afweging die de meeste MKB-ers die ik spreek vrijwel nooit maken. Zo strategisch denken ze helemaal niet. Ze kijken naar de inhoud van de opdracht en bieden aan wat mogelijk en reëel is.”

Jon Jonoski
Door Jon Jonoski
Jon Jonoski is een enthousiaste journalist die zich graag verdiept in de wereld van inkoop en aanbestedingen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.