Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
29
10
18
Jon Jonoski
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
5
Door Jon Jonoski
Dossier: Aanbesteden
Soort: ,

MKB wint te weinig overheidsopdrachten?

MKB wint te weinig overheidsopdrachten?

“Het is logisch dat Europese aanbestedingen relatief minder vaak door MKB bedrijven worden gewonnen; dat zijn grotere opdrachten die nu eenmaal beter passen bij grotere bedrijven.” Zo stelt emeritus hoogleraar Jan Telgen (nu onderzoeker bij het Public Procurement Research Center) naar aanleiding van de oproep van Europarlementariërs om de winkansen van MKB-bedrijven bij Europese aanbestedingen te verhogen. Telgen vindt dat het MKB zich meer zou moeten focussen op (openbare én onderhandse) aanbestedingen onder de drempel. “Dat zijn per stuk wel kleinere opdrachten, maar samen zijn ze minstens twee keer zo groot als alle Europese aanbestedingen bij elkaar. Bovendien zijn dat juist de opdrachten waar het MKB geschikt voor is.”

Er zijn jaarlijks in Nederland ongeveer 5000 aanbestedingen boven de drempel, terwijl er 300.000 aanbestedingen onder de drempel zijn. De totale waarde van die 300.000 aanbestedingen ligt twee keer hoger dan de waarde van de 5000 Europese aanbestedingen. “Het is dus voor het MKB veel relevanter om te kijken wat er onder de drempel gebeurt bij publieke opdrachtgevers.”

Onder de drempel
Telgen legt uit dat de basisbeginselen van het aanbestedingsrecht – transparantie, objectiviteit, non-discriminatie – ook onder de drempel gelden. Bij dit soort kleine opdrachten zijn er echter geen wettelijke voorschriften die bepalen hoe publieke opdrachtgevers deze beginselen moeten toepassen. Ook mogen opdrachtgevers zelf bepalen of ze openbaar of onderhands aanbesteden. “Bij openbare aanbestedingen onder de drempel is het lastig om de winstkansen van het MKB vast te stellen, omdat niet wordt gepubliceerd waarom en aan wie een bepaalde opdracht is gegund.”

Uitnodigingsbeleid
Bij onderhandse aanbestedingen is volgens Telgen het uitnodigingsbeleid van publieke opdrachtgevers een probleem. “De wet stelt dat uitgenodigde partijen objectief, transparant en non-discriminatoir moeten worden behandeld, maar zegt niets over wie wordt uitgenodigd. Publieke organisaties kunnen daarom steeds de drie zelfde partijen uitnodigen waar zij al jaren goed mee samenwerken en goede ervaringen mee hebben. Voor startende bedrijven, of ondernemingen die niet op die lijstjes staan is het bijzonder lastig om op die voorkeurslijstjes terecht te komen. Dat is een situatie die de opdrachtnemers ui de top-3 lijstjes graag zo willen houden en ook voor de opdrachtgevers wel makkelijk is. Voor het MKB in het algemeen is het echter wel een veel groter probleem, dan het feit dat MKB-bedrijven te weinig Europese aanbestedingen zouden winnen. Dat zijn toch al niet de opdrachten die ze normaal gesproken aankunnen.”

Meedoen of winnen?
Telgen geeft aan dat er bij deze problematiek nog een ander dilemma speelt. “Wil je dat het MKB altijd kan meedoen, of wil je dat het MKB gaat winnen? Als je wilt dat het MKB kan meedoen, dan moet je zoveel mogelijk opdrachten publiceren. Als je wilt dat het MKB gaat winnen, dan moet je alleen partijen die tot het MKB behoren, uitnodigen. Dit is een politiek-filosofisch vraagstuk, waar ik wat minder over wil oordelen. Ik constateer wel dat Nederlandse benadering ervan afwijkt van een aantal andere landen in Europa. Die landen hanteren een drempel voor verplichte publicatie die lager ligt. Zo kunnen meer MKB-bedrijven meedingen naar opdrachten, wat overigens niet direct betekent dat ze gaan winnen. In Nederland liggen de publicatiedrempels hoger. Zo hanteert het Rijk een drempel van 50.000 euro. Officieel is dit bedoeld om de administratieve lasten te beperken. In feite wordt daarmee een beleidsmatige keuze gemaakt”.

 

Jon Jonoski
Door Jon Jonoski
Jon Jonoski is een enthousiaste journalist die zich graag verdiept in de wereld van inkoop en aanbestedingen.

Reacties:

  • mat jacobs | 30-10-2018 om 09:59

    Deze discussie wordt al jaren gevoerd en telkens wordt hetzelfde geschreven. Maar geef eens aan wat de enig juiste definitie van MKB is die gehanteerd moet worden. Daar begint het bij. Vervolgens wordt aangegeven dat bij Europese aanbestedingen de opdracht gaat naar grotere bedrijven. (Dat zou dan nog steeds een MKB bedrijf kunnen zijn, afhankelijk van de definitie.) Maar wat veel meer speelt is dat grotere aanbestedingen zeker in de werkensfeer er vaak vele lokale en/of regionale partijen betrokken zijn als onderaannemer. Daarmee is het aandeel van het MKB in de opdrachten dus nog veel groter dan gedacht. Alleen wordt dat niet zichtbaar bij de gunning. Daarnaast wordt aangegeven dat bij onderhandse aanbestedingen vaak dezelfde partijen uitgenodigd worden en dat die partijen dat graag zo willen houden. Als dit al zo is dan zou daar, als het al MKB bedrijven zijn, in het kader van dit artikel niets mis mee zijn, want dan krijgt een MKB bedrijf immers de opdracht en dat is de bedoeling van de wetgever geweest, maar ik kan me vinden in deze bewering. Bij het merendeel van de opdracht wordt er juist voor gekozen om variatie in de uit te nodigen partijen te betrachten. Dit juist om te voorkomen dat de marktpartijen weten wie hun concurrenten zijn in de aanbesteding en ze daardoor scherp te houden enerzijds, maar anderzijds ook om te voorkomen dat de markt afstompt. Een gezonde concurrentie is voor iedereen het beste. In Nederland wordt juist gekozen om het onder de drempel vrijer te laten en daardoor aanbestedende diensten juist meer mogelijkheden te bieden om gericht lokale en/of MKB bedrijven uit te nodigen voor het doen van een inschrijving.

  • Chris Schrijver | 30-10-2018 om 13:11

    laten we niet uit het oog verliezen dat de Aanbestedingswet 2012 wel iets zegt over de wijze waarop leveranciers worden geselecteerd, namelijk in art. 1.4. “een aanbestedende dienst bepaalt op basis van objectieve criteria [–] lid 1, sub b. de keuze voor de ondernemer of ondernemers die worden toegelaten tot de aanbestedingsprocedure.

  • Anoniem | 19-11-2018 om 17:59

    de grens is niet 50.000 euro maar 33.000 euro.

  • Anoniem | 21-11-2018 om 07:39

    144.000 voor het Rijk: daaronder wordt niet gepubliceerd en is het een black-box voor MKB dat niet op de juiste lijstjes staat.

  • Anoniem | 21-11-2018 om 07:40

    221.000 voor decentrale overheden: daaronder wordt niet gepubliceerd en is het een black-box voor MKB dat niet op de juiste lijstjes staat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.