Inloggen
Login met InkopersCafé account Account aanmaken

Premium logo's

Premium logo's

Premium partners

Sidebar premium

Sidebar premium

Gold partners

Sidebar gold

Sidebar gold

Silver partners

Sidebar silver

Sidebar silver
07
05
Joost Jacobs
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Door Joost Jacobs
Categorie: Column
Soort:

Motiveren van de gunningsbeslissing

Motiveren van de gunningsbeslissing

De motivering van de gunningsbeslissing blijkt in de praktijk een lastige opgave. Regelmatig word ik benaderd met de vraag welke punten in de motivering van de gunningsbeslissing dienen te worden opgenomen. Deze vraag kan natuurlijk worden beantwoord door het puntsgewijs weergeven van de vereiste onderdelen. De ervaring leert echter dat een zeker inzicht in wat de inschrijver uit de motivering dient op te kunnen maken bijdraagt aan een solide onderbouwing van de gunningsbeslissing.

Artikel 2.130 van de Aanbestedingswet 2012 (verder Aw) bepaalt dat de mededeling van de gunningsbeslissing aan iedere betrokken inschrijver of betrokken gegadigde de relevante redenen voor die beslissing dient te bevatten. Onder die relevante redenen wordt in ieder geval verstaan de kenmerken en relatieve voordelen van de uitgekozen inschrijving.

Uit de wetsgeschiedenis behorende bij dit artikel 2.130 Aw, blijkt dat de wetgever er voor heeft gekozen om met betrekking tot de motivering van de gunningsbeslissing niet te volstaan met een verplichting van aanbestedende diensten om een samenvatting van de relevante redenen te geven, maar álle relevante redenen in de mededeling van de gunningsbeslissing op te nemen. De achterliggende gedachte hierbij is dat het toezenden van een samenvattende beschrijving van de relevante redenen aan de afgewezen inschrijver veelal onvoldoende houvast zal bieden om de wijze van beoordeling te kunnen toetsen en te kunnen controleren of de beoordeling de gunnings-beslissing rechtvaardigt. Kortom inschrijver wordt niet in staat gesteld te kunnen beoordelen of het aanhangig maken van een juridische procedure zinvol is. Bij twijfel zal die inschrijver er dan toe overgaan een juridische procedure aanhangig te maken. Een dergelijke juridisering acht de wetgever echter onwenselijk en kan voorkomen worden door de gunningsbeslissing transparant en met vermelding van álle relevante redenen te motiveren.

Op grond van bovenstaande volgt de Commissie van Aanbestedingsexperts (verder CvAE) in hun adviezen de lijn dat een aanbestedende dienst niet aan de motiveringsverplichting voldoet indien hij slechts een matrix met de scores bekend maakt, zonder enige toelichting op de wijze waarop die scores tot stand zijn gekomen. Een aanbestedende dienst handelt volgens de CvAE bovendien in strijd met de motiveringsverplichting wanneer hij niet duidelijk maakt wat de kenmerken en voordelen van de inschrijving van de winnende inschrijver zijn (zie Advies 280 en 326) en waarom de afgewezen inschrijver niet de maximale score heeft behaald (zie Advies 147). Immers, zonder deze informatie kan de afgewezen inschrijver niet beoordelen of het aanhangig maken van een juridische procedure tegen de gunningsbeslissing zinvol is, aldus de CvAE. In de wetsgeschiedenis bij artikel 2.130 Aw is ook opgemerkt dat het nalaten om de relevante redenen mee te zenden betekent dat de gunningsbeslissing niet voldoet aan de eisen van de wet. Het gevolg daarvan is dat in een dergelijk geval de opschortende termijn nog niet begint te lopen.

Maar waaruit bestaan nu die ‘kenmerken en voordelen van de uitgekozen inschrijving’? Artikel 2.57 van de Aanbestedingswet 2012 schrijft immers voor dat een aanbestedende dienst informatie die hem door een ondernemer als vertrouwelijk is verstrekt niet openbaar maakt. Duidelijk is wel dat de gunningsbeslissing zodanig dient te worden gemotiveerd dat inschrijvers de wijze van beoordeling kunnen toetsen en kunnen controleren of de beoordeling de gunningsbeslissing rechtvaardigt.

Indien is gekozen voor het gunningscriterium ‘laagste prijs’ is de motivering betrekkelijk eenvoudig. In het kader van de (altijd) vereiste transparantie volstaat het om in de gunningsbelissing de inschrijfsommen van de inschrijvers te vermelden. Het verdient dan wel aanbeveling om in de aanbestedingsdocumenten reeds aan te geven dat bij de gunningsbeslissing de inschrijfsommen van de inschrijvers bekend zullen worden gemaakt. De inschrijfsom kan immers al snel worden beschouwd als informatie die door de ondernemer als vertrouwelijk is verstrekt. Door de bekendmaking hiervan reeds in de aanbestedingsdocumenten te vermelden, is iedere behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver hiervan tijdig op de hoogte en kunnen zij achteraf niet meer met succes ageren tegen het openbaar maken van deze informatie.

Indien is gekozen voor het gunningscriterium ‘economisch meest voordelige inschrijving’ is de motivering een lastigere aangelegenheid. Zoals gezegd is uitsluitend een vergelijkende scoretabel met daarin de toegekende scores niet toereikend. Er zal altijd sprake moeten zijn van een toelichting op de toegekende scores. Maar kan dan worden volstaan met uitsluitend een toelichting op de toegekende scores van de afgewezen inschrijving? Of moet tevens worden toegelicht waarom de scores van de winnende inschrijving zijn toegekend? Dit laatste kan immers op gespannen voet staan met het voorschrift dat een aanbestedende dienst geen informatie bekend maakt die door een ondernemer als vertrouwelijk is verstrekt. Zo kan bijvoorbeeld een inschrijver door het verwerken van een briljant idee in zijn inschrijving mede door dat briljante idee een aanbesteding winnen. Indien vervolgens aan de afgewezen inschrijvers dit briljante idee wordt kenbaar gemaakt, is de kans groot dat bij een volgende aanbesteding het betreffende idee in meer inschrijvingen wordt aangetroffen en daarmee ook zijn onderscheidend vermogen verliest.

Uit recente uitspraken in kort geding op dit punt kan echter worden geconcludeerd dat een aanbestedende dienst als motivering van de gunningsbeslissing kan volstaan met een vergelijkende scoretabel en een (woordelijke) toelichting op de toegekende scores van de afgewezen inschrijving. Een toelichting op de scores van de winnende inschrijving is derhalve niet verplicht.
Waar het in de kern om gaat is of de aanbestedende dienst met de verstrekte motivering van de gunningsbeslissing de afgewezen inschrijver voldoende houvast heeft geboden om de wijze van beoordeling te toetsen en te controleren of de beoordeling de gunningsbeslissing rechtvaardigt en daarmee te kunnen beoordelen of het aanhangig maken van een juridische procedure zinvol is.

Joost Jacobs
Door Joost Jacobs
Joost Jacobs is aanbestedingsjurist / consultant bij Het NIC.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.