Magnifying glass Close

Overheid verspeelde 100 miljoen aan ondoordacht ICT-project

Het landelijk persoonsregister moest een modernisering betekenen van het bijhouden van de identiteitsgegevens van alle Nederlanders. Inmiddels zijn we dertien jaar, 24 externe evaluatierapporten en 100 miljoen euro belastinggeld verder en is er nog geen resultaat. Dat laat de reconstructie van NRC zien.

Het project begint in 2004. Topambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken leggen de opdracht bij de Rijksdienst neer en kijken er niet meer naar om. De Rijksdienst moet een centrale database bouwen, waar gemeente de persoonsgegevens dagelijks naar kopiëren. Ook moet er een softwarepakket komen, waarmee alle gemeenten de persoonsgegevens op dezelfde manier moeten gaan bijhouden. Hiervoor wordt ICTU ingehuurd.

In het diepe
Er is geen gedetailleerd plan hoe de database en het softwarepakket eruit moet komen te zien. De Rijksdienst is de kenner, denkt de ambtelijke top. Dat blijkt een misvatting. De ambtenaren werken niet goed samen met de consultants, waardoor het project moeizaam verloopt. Voor de ICT’ers is dit niet erg, zij hebben namelijk toch alleen een inspanningsverplichting. Halverwege 2006 is het voor alle betrokkenen duidelijk dat het project gaat mislukken. De gereserveerde miljoenen zijn op en eigenlijk heeft alleen de landelijke kopie van de persoonsregistraties (GBA-V) vorm gekregen. Het softwarepakket is nog lang niet klaar.

Ongeïnteresseerde Kamerleden
Het duurt nog een jaar voordat de Tweede Kamer iets van de mislukking hoort. Pas in oktober 2007 meldt verantwoordelijke staatssecretaris Ank Bijleveld dat het programma niet kan worden afgerond met het beschikbare budget. Ze besluit het project voorlopig op te schorten. Kamerleden reageren ongeïnteresseerd.

Doorstart
In 2009 krijgt het project een vervolg. De opdracht wordt aan Jan Moelker gegeven, een hoge ambtenaar met ruime ervaring met ICT-programma’s. In de tussentijd heeft de Rijksdienst doorgebouwd aan de GBA-V, maar dit wordt moeiteloos aan de kant geschoven. Er moet een landelijke database komen die de gemeentelijke databases vervangt.

Ook deze doorstart van het project stokt al snel. Persoonsgegevens registreren gaat niet zomaar. Het is wettelijk vastgelegd wie de gegevens mag bewaren, welke gegevens mogen worden vastgelegd en wie ze op welk moment mag gebruiken. In 2009 wil het ministerie de 15 jaar oude wet herschrijven en toerusten op de nieuwe digitale werkelijkheid. In 2013 wordt er een amendement door een Kamerlid van D66 opgesteld over deze wet. Op aanraden van de minister stemt de coalitie van VVD en PvdA tegen het amendement. Een keuze die weer extra miljoenen aan ontwikkeling kost.

Reanimatie
Met al 68 miljoen op de teller wordt het project in 2013 opnieuw gereanimeerd na een onderzoek door adviesbureau Gartner. Deze wijst GBA-V van de Rijksdienst nu helemaal af: te oud en foutgevoelig. Het advies: ga door op de ingeslagen weg voor het softwarepakket. Plasterk schroeft het budget met nog eens 30 miljoen euro op.

Nu wordt er een externe projectleider ingehuurd. De software wordt elk kwartaal door een adviesbureau gecontroleerd en een ander bureau controleert het management. Toch komt er in het najaar van 2016 opnieuw een bijstelling van kosten en tijd. Er wordt een vertraging van 15 maanden en 17 miljoen euro extra gecalculeerd. Daarnaast is sommige softwarecode zodanig verouderd dat het onbruikbaar is geworden.

Genadeklap
Daarop stapt Plasterk naar het Bureau ICT Toetsing (BIT), dat grote ICT-projecten van de overheid controleert en ook onder het ministerie valt. De conclusies van het BIT zijn genadeloos. Slechts 45 procent van de software is af, in plaats van de toegezegde 70 procent. Daarnaast zal de laatste gemeente pas in 2023 worden aangesloten, niet eind 2021. De genadeklap is de kostenraming: er is nog eens 225 miljoen euro nodig.

De minister geeft zich vervolgens in de zomer van 2017 over. Na 13 jaar en 100 miljoen euro strandt het project voor de derde keer.

Partner van Aanbestedingscafé
Partner van Aanbestedingscafé

Reacties

Partner van Aanbestedingscafé
Sluiten

Inloggen

of met e-mailadres