Magnifying glass Close

Adblocker is geactiveerd!

Op deze website worden advertenties getoond. Van de advertenties wordt de redactie betaald. De redactie verzorgt het nieuws op deze website. Zonder advertenties geen nieuws. Zou je je adblocker daarom willen uitschakelen

“Social Return is zeker niet zaligmakend”

“Hoe kan je Social Return het beste in het bestek opnemen? Hoe realistisch is de kans op invulling in een bepaalde situatie?”, vraagt Giancarlo Carboni, Manager Stedelijk Bureau Social Return in Amsterdam, zich af. “Als je bijvoorbeeld telefoons inkoopt, die in China worden gemaakt, dan is het niet zo realistisch om daar een percentage Social Return op te plakken met het idee: laten we mensen aan het werk zetten. Dan is het misschien realistischer om te zeggen: ‘We vinden duurzaamheidsaspecten belangrijker in dit kader’.”

“Dat is eigenlijk het vraagstuk waar we als overheid voor staan. Hoe kan je de sociale impact bereiken die je met Social Return voor ogen hebt?”, zegt Carboni. “Dan moet je echt breder kijken. Social Return is één van de instrumenten die je daarvoor in kan zetten en is zeker niet zaligmakend.” Volgens de manager Social Return gaat het uiteindelijk over maatwerk en realisme. “Je moet per inkooppakket kijken: wat is hier realistisch? In een aantal gevallen passen wij dus helemaal geen Social Return toe. Bijvoorbeeld bij de inkoop van die telefoons uit China. Dan weet je op voorhand al dat het onzin is om er een percentage op te zetten.”

Social return gestandaardiseerd
“Wat er vaak in de praktijk gebeurt, is dat gemeenten de Social Return methodiek kopiëren van andere gemeenten. Men denkt er niet over na hoe het georganiseerd moet worden en nemen leerpunten niet mee in toekomstige bestekken”, stelt Carboni. Ook Theo van der Linden, aanbestedingsexpert en eigenaar VDLC publishers/consultants, vindt dat social return per aanbesteding bekeken moet worden. “Bij een ICT-aanbesteding worden er bijvoorbeeld consultants gevraagd. Daarbij wil de gemeente dat 5% van de opdracht aan Social Return besteed wordt. De consultants zijn goed opgeleide mensen en die zitten helemaal niet in de kaartenbak van de gemeente. Dan krijg je hele rare situaties, namelijk dat het bedrijf misschien wel goede mensen moet ontslaan voor mensen uit de kaartenbak”, aldus Van der Linden.

Duur personeel eruit
Het voorbeeld van Van der Linden herkent Carboni ook. “Voorheen namen we altijd een percentage Social Return in de aanbesteding op en ging het Werkgeversservicepunt enthousiast aan de slag om personeel te plaatsen. Wat we vervolgens zagen is dat wij goedkoop personeel leverden, maar dat het dure personeel er bij dat bedrijf via de achterdeur uitging. Dat is niet wat je wilt bereiken. Dit soort overwegingen moet je dus meenemen. Hier kom je alleen achter als je vooraf een goede analyse maakt. Voor ons is het ook een leerproces, waarbij we door fouten te onderkennen de goede kant opgaan.”

In relatie tot de opdracht
“In de nieuwe richtlijn van de aanbestedingswet mag Social Return alleen nog in relatie staan tot de opdracht. Nu wordt gezegd: als je buiten de opdracht mensen aan het werk helpt, telt het ook mee”, vertelt Van der Linden. “Nu wordt er bijvoorbeeld bij een aanbesteding voor leerlingenvervoer gezegd: ‘Er zijn 25 chauffeurs nodig en hiervan moeten twee chauffeurs uit Social Return komen’. Wat gebeurt er dan? Dan zegt bijvoorbeeld een groot bedrijf als Connexxion: ‘We kunnen er wel tien of twintig werk geven, want we hebben ook personeel nodig in andere steden, in de garage en in de kantine’. Het wordt dan buiten het voorwerp van de opdracht gehaald. Op deze manier zijn grote bedrijven dus in het voordeel. Ik vind het wel eerlijker voor het mkb dat de Europese Commissie dit in de nieuwe richtlijn aanpast.”

Social return als hefboom
Carboni ziet dit anders. “Wat wij voor ogen hebben, is dat Social Return werkt als een hefboom. Het is een instrument om een gesprek te voeren met leveranciers. Dan zet je eigenlijk je inkoopkracht echt strategisch in. Een voorbeeld in ons geval is de aanbesteding van het licht voor het lichtjesfestival in Amsterdam. Deze opdracht is gegund aan Philips. We kregen een discussie met dit bedrijf, omdat zij het niet realistisch vonden dat een werkloze lichtjes gaat ophangen in de grachten. Zij zeiden in dit geval: ‘kunnen we in het kader van Social Return niet ons Philips Werkgelegenheidsplan implementeren in Amsterdam?’. Toen zeiden wij: ‘Ja natuurlijk!’. Eigenlijk wordt die Social Return verplichting gewoon een voetnoot in een veel bredere samenwerking die je met zo’n bedrijf hebt. Het Werkgelegenheidsplan van Philips heeft een veel grotere sociale impact, dan de Social Return verplichting en dat is waar je op uit bent.”

Juridische discussie
De vraag die rijst, na het horen van het verhaal van Carboni, is of dit juridisch te verantwoorden is. “Bij deze opdracht was er wel een Social Return verplichting op die opdracht”, geeft Carboni toe. “Die hebben we in dit geval in een geldwaarde uitgedrukt en gedisconteerd in die veel bredere samenwerking. Aanbestedingstechnisch is het zo dat er altijd een relatie met de opdracht moet zijn. Dan kan je een juridische discussie beginnen door je af te vragen: hoe ver mag je daarvan afwijken, terwijl je wel die relatie behoudt? Natuurlijk kijken wij ook altijd naar die juridische grenzen.”

‘Doe het goed, of doe het niet’
Zowel Van der Linden als Carboni concluderen dat Social Return nog te vaak klakkeloos in een aanbesteding wordt toegepast, zonder dat er goed over de uitvoering wordt nagedacht. Carboni: “Het standaard opnemen van Social Return in het bestek, zonder daar vooraf goed over na te denken of energie in te steken, levert niets op. Doe het goed, of doe het niet”.

Partner van Aanbestedingscafé:
Partner van Aanbestedingscafé:

Reacties (2)

aanbestedingscafe gebruiker 7 september 2015 21:32 uur

Is en blijft moeilijke materie. Kopieerwerk in contracten is sowieso heel dom. ron reijnders

aanbestedingscafe gebruiker 7 september 2015 21:31 uur

Is en blijft moeilijke materie. Kopieerwerk in contracten is sowieso heel dom.

Partner van Aanbestedingscafé:
Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres